Photoshop Magazin
 


 
 

Ustasından Matbaacılık

 

Ustasından Matbaacılık
Gazete okurken, dergi karıştırırken, otobüslerin üzerindeki resimli ve yazılı reklam panolarına bakarken, bu çalışmaların nasıl gerçekleştirildiği, hangi aşamalardan geçerek gözlerimizin önüne geldiğini düşünmüşsünüzdür. Dilerseniz bu çalışmaların bizi ilgilendiren matbaa bölümü hakkında kısaca bilgi verelim.

Baskılı tanıtım ve reklam çalışmaları, matbaa tarafında incelenir.

  • Baskı öncesi
    • Hazırlık safhası
    • Film Çıkış/Kalıp Çıkış
    • Montaj safhası
    • Kalıp safhası
  • Baskı

Bu işlemler sonunda baskı yapılır. Baskı kalıpları makineye takılır, mürekkep ayarları yapılır ve baskıya geçilir.

  • Baskı sonrası

Baskı sonrası işlemleri başlar. Bu da cilt işleridir. Forma kırma, harman, kapak takma, tel dikiş bunlardan bazılarıdır.

Kağıt Nedir?

Ham maddesi odun, saman, yosun gibi bitkisel maddeler olan, üzerinde baskı yapılmaya elverişli tabakaya kağıt denir.

Özellikleri

Baskı sistemlerine göre kağıtların özellikleri değişir. Baskının oluşabilmesi için gerekli olan temel şart, kullanılan mürekkebin kağıt yüzeyine tutunabilmesidir. Bunun için kağıt baskı esnasında yıpranmamalı ve de liflerinin boya özünden daha dayanıklı olması gereklidir. Bir kağıdın sağlamlığı, çok renkli baskılarda daha da önemli olmaktadır. Baskı makinesi şayet tek veya çok üniteli olduğunda yapılan baskının renk sayısına kağıt makineden 4 veya 8 defa geçebilmektedir. İşte bu geçişlerde kağıt özelliğini yitirmemelidir.

Kağıdın kalitesi içindeki katkı maddeleri ile yakından ilgilidir. Her baskı sistemi kağıttan belli oranda boyayı emme kabiliyeti ister. Kağıt bu niteliği içindeki tutkal miktarı ve yüzeyinin mat veya parlak olması ile kazanmaktadır. Tutkallı kağıtlar daha ayarlı baskı vermektedirler. İçinde tutkal olmayan kağıtlar çabuk nemlenir ve çürük olurlar. Ancak kağıdın boyayı emmesinin bir sınırı olması gerekir. Aşırı emici kağıtlara baskı yapıldığı zaman boyanın arka tarafa geçtiği görülür. Birden fazla boya verildiği zaman bu sefer de renk tonunda değişiklik ve ayarsızlık meydana geldiği görülür. Baskı nedeni ile boya miktarı arttırılamadığında basılan işteki resimlerde renk doyumu sağlanamaz.

Sonuç olarak: Reprodüksiyon orijinale çok uygun olarak yapılsa da aşırı emici kağıt baskı kalitesini düşürür.

Kağıt ne kadar beyaz olursa, basılan resimler o kadar çok kendini gösterir, kontrast ve aydınlık olur. Selülozu fazla olan kağıtlar, selülozu az olan kağıtlara oranla çok renkli baskılara daha uygundur. Bunun iki nedeni vardır. Selülozu fazla olan kağıtların daha beyaz olması,ve bu kağıtların güneş ışıklarından etkilenip, sararmamasıdır.

Kaliteli kağıtta %5 civarında odun vardır. Bu oran kağıdın sağlamlığı ve sertliği için gereklidir. Aksi halde baskı hâlinde basınca dayanamayıp zedelenebilir.

Kağıtların Baskı Sistemlerine Göre Özellikleri

OFSET BASKI KAĞITLARI ve ÖZELLİKLERİ

Bu baskı tekniğinde kullanılan kağıtların düzgün, pürüzsüz yüzeyli olması baskı kalitesi için şart değildir. Gofreli ve desenli kağıtlara da baskı yapılmaktadır. Ofsette boyayı kağıda veren blanket, boyayı kağıdın pürüzlü ve gözenekli kısımlarına kolaylıkla aktarabilir. Böylelikle ince tramların basılması mümkün olmaktadır. Ancak: Ofsette düz, pürüzsüz ve eşit kalınlıktaki kağıtlara daha kolay baskı yapılmaktadır.

ROTATİF OFSET ( WEB OFSET ) BASKI KAĞITLARI ve ÖZELLİKLERİ

Çok yüksek tirajlı işler ve gazeteler rotatif ofset baskı makineleri ile basılmaktadır. Bu makinelerde kullanılacak kağıtların özellikle sağlam, elastiki, bobinlerin eşit gerginlikte sarılmış olması gerekmektedir. Rotatif baskı, düz ofset baskı, yani tabaka halinde olan kağıda baskı yapan sisteme oranla 3-4 kat daha hızlı baskı yapmaktadır. Kağıdın bu hıza dayanması ve kopma ( yırtılma ) yapmaması gerekmektedir. Aynı zamanda kağıdın bobine kusursuz sarılması makine ayarı bakımından da çok önemlidir. Bobin baskıda ( rotasyon ), ayar sadece yan pozlardan sağlandığı için bobin kağıt bazen sert bazen gevşek geçerse ayarsızlık olur. Bunlar için son dönemlerde çok hassas elektronik cihazlardan yararlanılmaktadır. Rotatifler 115 gr. üzerindeki kağıtlara çok sağlıklı baskı yapmaz.

TİFDRUK BASKI KAĞITLARI ve ÖZELLİKLERİ

Tifdurk kağıtları eşit kalınlıkta, yumuşak ve elastiki olmalıdır. Ancak bu şekilde silindir şeklindeki tifdurk kalıbı ile uyum sağlar. Bu tür baskıda kullanılan boya akıcı olduğundan kuruma sırasında kağıdın emiciliği çok önemlidir. Kağıdın emici olması gerektiğinden, tutkalı az konmuş olması gerekmektedir. Rotasyon baskıda olduğu gibi bobin sarılması bunda da çok önemlidir. Kağıdın özellikleri istediğimiz gibi olursa, matlık ve parlaklık o kadar önemli olmaz.

TİPO BASKI KAĞITLARI ve ÖZELLİKLERİ

Bu baskı sisteminde, basılan kısımlar yüksekte ve sert olduğundan kağıt yüzeyinin özellikleri ve elastikiyeti önem taşır. Basılacak işe göre kağıt seçimi yapılmalıdır. Tipo baskıda çok renkli işler için mat kağıt tercih edilir. İyi kuşe kağıtların yüzeyleri pürüzsüz, kalınlıkları aynı, her iki yüzü de muntazam satine edildiği için tipoda parlaklık da önemlidir. Kuşe yerine daha az önemli işler için 1. Hamur, hatta tek renkli işlerde 3. Hamur kağıt bile kullanılabilir.

SERİGRAFİ BASKI KAĞITLARI ve ÖZELLİKLERİ

Bu teknikte hemen, hemen her türlü kağıda baskı yapmak mümkündür. İyi tutkallanmış kağıtlar çok daha iyi sonuç verirler.

Kağıt Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Kağıtların Matbaacılık Dilinde Adlandırılması

Matbaacılık sektöründe kağıt birinci hamur - ikinci hamur - üçüncü hamur, yani imalat şekillerine göre göz önüne alınarak sınıflandırılmış olurlar. Bunların dışında da her türlü isimler altında birbirinden farklı özelliklere sahip kağıt çeşitleri bulunmaktadır. Bu çeşitlerin neler olduğunu ve en çok duyacaklarınızı hatırlatalım.

Hamur Kağıt : Bileşiminde selülozu çok odunu az olan.

Hamur kağıt : Bileşiminde odun ve selüloz oranı hemen, hemen eşit olan.

Hamur kağıt : Bileşiminde odun oranı çok fazla selüloz oranı az olan

Kuşe kağıt : Bileşiminde %5 odun bulunan parlak ve mat cinsi bulunan kaliteli kağıt.

Pelür : Çok ince ve hafif kağıt.

Ambalaj Kağıdı : Düşük kaliteli hamurdan yapılan, kalın ve ağır maddelerin sarıldığı kağıt.

Amerika Bristol

Otokopi kağıtları : Üst nüshasına yazılınca alt nüshalarına aynı yazıyı geçiren, kağıt türüdür.

Özel kağıtlar

Aydınger : Daha çok mimarların kullandığı kaygan yüzeyli, saydam özel kağıt.

Ozalit kağıdı : Kalıplardan resim ve yazıları çoğaltmaya yarayan, yüzeyi ışığa karşı duyarlı madde ile kaplı kağıt.

Ofset Kağıdın Kalitesi

Çok iyi baskı yapabilmek ve çok hızlı baskı hızına erişebilmekte kağıt çok önemlidir. Bunun için ofset baskıda kullanılacak kağıtlarda aranan nitelikler şunlardır.

.  Sathı düzgün olmalıdır ( dalgalı olmayacak )

.  Kesimi düzgün olmalıdır

.  Kağıt suyuna kesilmiş olmalıdır

.  Baskıya yatkın olmalıdır. ( lif ve dolgu maddeleri yönünden )

.  Nemi normal olmalıdır %60-65

.  İyi depo edilmiş olmalıdır

.  Çok tozlu olmamalıdır

Kağıttaki Ph Fazlalığının Baskıdaki Zararı

Yüksek Ph değerine sahip kağıtlar, baskı plakasının bozulmasına neden olmaktadır. Ofset tamamen su ile çalışan bir sistem olduğundan kauçuk üzerindeki nemlilik daima kağıt yüzeyi ile temas halindedir. Bilindiği üzere su bir nevi çözücü olduğundan kağıttaki asitlik kauçuğa, kauçuktaki asitlik plakaya intikal ederek baskı plakasının yağlanmasına dolayısıyla PLAKANIN UÇMASINA neden olur. Aynı zamanda asitlik, plâkayı nemlendiren su verici merdanelere ve dolayısı ile baskı kalıbı hazne suyuna geçerek, hazne suyunun Ph değerini arttırır.

Kağıdın Arka Vermesi ( Kirletme )

Kâğıdın mürekkebi emişi genellikle yüzeyi ile ilgilidir. Kağıt yüzeydeki mürekkep kalınlığı çok önemlidir. Kağıdın mürekkebi emiş kabiliyeti çok önemlidir. Çoğunlukla mürekkep kağıt yüzeyinde oksidasyon neticesinde kurur. Yüzeyin emiş gücü düşükse mürekkebin kağıda oturması çok yavaş olur ve arka verme durumu oluşur.

Arka verme ; basılmış yüzeydeki mürekkebin kurumaması halinde üzerine gelen ikinci tabaka kağıdın yüzeyini kirletmesidir. Bu terim kağıdın ön yüzüne koyu basılan bir işin, kağıdın arkasından görülüyor olması ile karıştırılmaktadır.

Kağıdın Su Yönü

Kağıdın suyu, imalat sırasında kağıt hamurunun hazneden sürekli elek üzerine gelirken aktığı yön ( doku istikameti ) demektir. Çünkü selüloz lifleri bu yönde uzar ve keçeleşir.

Kağıdın su yönünü bulmak için yapılması gereken en pratik işlem şudur: Bir parça kağıt enine ve boyuna katlanır. Katlanan yerler hafifçe nemlendirilir ve tırnakla çizilir. Bu işlemden sonra kağıdın dalgalanan tarafı su yönünün ters olduğunu gösterir. Çünkü selüloz lifleri bu yönde kırılmıştır ve kağıtta dalgalanmaya sebep olur. Dalgalanmayan diğer taraf ise kağıdın su yönünün olduğu tarafı göstermektedir. Kağıdın su yolu baskı ve ciltte son derece önemlidir.

Kağıt Suyunun Tespiti

.  Kağıt su yönünde daha düzgün yırtılır.

.  Aksi yönde daha tüylü ve eğri yırtılır.

.  Kağıt su yönü istikametinde daha toktur.

.  Kağıt nem aldığı veya nem bıraktığı zaman su yönünde daha fazla uzar.

Kağıt Kalitesinin Kontrolü

.  Kağıdın yüzeyi, yandan gelen ışık altında gözle tetkik ederek ve el ile dokunarak kontrol edilir.

.  Kağıdın temizliğini anlamak için üstten ve alttan ışıklandırarak lup ile tetkik etmelidir.

.  Kağıdın sağlamlığı, defalarca katlanıp enine boyuna yırtmak sureti ile anlaşılır.

.  Kağıdın kalınlığı mikrometre ile ölçülerek anlaşılır.

.  Kağıdın içinde tutkal miktarının az veya çok olduğunu, kağıdın üzerine mürekkepli kalemle enine boyuna çizgiler çekerek anlamamız mümkündür. Mürekkep şayet kağıt üzerine yayılmaz ve arkaya geçmez ise, kağıt tam tutkallıdır diyebiliriz. İnce çizgiler yayılmaz ve arkaya geçmez, ama kalın çizgiler yayılır ve arkaya geçerse bu kağıt yarım tutkallıdır. Şayet her iki çizgi de arkaya geçecek olursa çok az tutkallı veya hiç tutkalsız diye yorumlayabiliriz.

.  Bir kağıdın hava geçirip geçirmediğini altına mum yakarak anlarız. Hava geçirmeyen kağıt, altında mum yakıldığı zaman birçok hava kabarcıkları çıkartır.

.  Kağıdın ışığı geçirdiğini, altına basılı bir şey konulup bakıldığı zaman anlaşılır.

.  Kağıdın tozlu olup olmadığı çok önemlidir. Baskı esnasında makinenin merdanelerine zarar vereceğinden siyah bir bezle silinerek veya test edilecek kağıt, siyah bir kağıt üzerine silinerek tozlu olup olmadığı kontrol edilir.

.  Kağıdın emiciliğini anlamak için bir yüzeyi ıslatılır. Emici olan kağıt suyu çabuk çeker.

.  Kağıdın baskıda yolunma yapıp yapmayacağını anlamak için yüzeyine ıslak parmakla bastırılıp süratle çekilir.

Kağıt Ebatları

Rotasyon baskıda kullanılan kağıtlar bobin halinde satıldığı için bobinin eni ile sipariş edilirler. ( Örneğin 70 gram 1. Hamur 45'lik bobin gibi). Tabaka baskı yapan makinelerde ise kağıt tabaka halinde kesilmiş olup top veya paket halinde satılırlar.

Piyasada en fazla kullanılan ebatlar ise,

Bunların dışında özel siparişle her ebatta kağıt bulunmakta, gerekirse bobin halindeki kağıtlardan özel kesim yapılarak istenilen ölçüde ebat kağıt elde edilmektedir.

Kağıt Standartları

A0=841x1189 mm
A1=594x841 mm
A2=420x594 mm
A3=297x420 mm
A4=210x297 mm
A5=148x210 mm

B0=1000x1414 mm
B1=707x1000 mm
B2=500x707 mm
B3=350x500 mm
B4=250x350 mm
B5=176x250 mm

C0=917x1297 mm
C1=648x917 mm
C2=458x648 mm
C3=324x458 mm
C4=229x324 mm
C5=162x229 mm

Kağıt Ağırlığının Hesaplanması

115 gramlık 70x100 cm ölçüsündeki bir kağıdın ağırlığı

70x100x115 =805 gr

10000

bu ölçüdeki kağıt 80,5 gr olduğuna göre bir top kağıt

80,5x500 = 40,250 kg ağırlığındadır.

Demek ki bir top kağıdın kaç kg geldiğini bulmak için uygulanacak formül sudur;

1 tabaka kağıdın ağırlığı = kağıdın enix boyuxgramajı gr/m² = gr

10.000  

Gramaj = 1 tabaka kağıdın ağırlığı (gr)x10.000 = gr/m²

EnxBoy

Renk Ayrımı

Renkler cisimlerin üzerine düşen ışığın bir kısmının yansıması, diğer bölümünün absorbe edilmesi (emilmesi) ile oluşur. Bu oran rengin cinsini belirtir.

Bir renkli kompozisyonun basılabilmesi için orijinaldeki renklerin baskıya uygun dört ana renge (cmyk) ayrıştırılması işlemine renk ayrımı denir

Bir çalışmanın filme alınabilmesi için SCANNER-FİLM ÇIKIŞI - PROVA olarak 3 aşamadan geçer.

Matbaacılıkta 4 ana renk vardır.

Bütün renkler bu 4 rengin kombinasyonlarıyla oluşturulmaktadır.

Bir örnekle renk ayrımını ünitesinin nasıl işlediğini görelim.

Bir broşür yapılacağını varsayalım. Öncelikle renk ayrımı yapılabilmesi için yapılacak işin maketi, diaları ve düşük rezolüsyonlu bilgisayar çalışması zip-cd-disket, dvd-harddisk ile alınır. Önce makete göre dialar ve opaklar taranır, temizlenir. Varsa dekupajları yapılır. Bu işlemlerden sonra sistem çalışması gereken sayfalar varsa bu çalışma yapılır. Hazırlanan resimler, sayfadaki yerlerine yerleştirilir. Filmler basılmadan önce çıkış renk kontrolü yapılır.

Basılacak kağıda uygun TRAM seçilir

Renk ayrımı atölyesine gönderilecek işler için işin sahibi mutlaka filmin nerede kullanılacağını bildirilmelidir. Yanlış bilgi veya hatalı yönlendirme sonucu tramlar yanlış kullanılırsa sonuç kötü olur.

Baskı niteliğine göre bilinen tram kullanılması

Serigrafi = 34'lükten küçük

Gazete kağıdı (3. Hamur ) = 40'lık

İnsert (Lwc) = 48'lik ( Şayet kağıt toksa ) 54'lük

Dergi = 60'lık-70'lik

Ofset = 70'lik

Çok kaliteli ofset = 80'lik

1. Hamur = 54-60'lık

Kuşe = 70'lik

Tram kullanılır ve sonra film çıkışı alınır.

Renk Ayrımında Kullanılan Bazı Terimler

Tram =Geçişleri (tonları) meydana getiren noktalardır. (1 cm'ye düşen nokta adedi)

Tire =Geçiş tonu olmayan düz renklerdir. Nokta kullanılmadan yapılan filme denir.

Degrade =Koyudan açığa veya bir renkten başka bir renge yumuşak geçişe denir.

Dekupe =Bir objenin etrafı yokmuş gibi temizlenmesine denir.

Ekstra (solid) =CMYK dışında basılan özel renkler (gümüş, yaldız, refleks blue, altın yaldız vb gibi)

Dia =Taranabilir transparan orijinal film

2,4x3,5 6x6 6x9 13x18 gibi ebatları vardır.

Opak =Işık geçirmeyen basılı işlerin orijinalleri (Karta basılmış fotoğraflar, gazete ve dergilerden alınmış resimler)

Lup =Renk ayrımında kullanılan özel büyüteç

Photo Shop (sistem çalışması) =Fotoğrafların edit edildiği özel bir bilgisayar programı. Bu programla istenilen resimler üzerinde arzu edilen görsel hareketler uygulanabilir. (örneğin bıyıksız bir insana bıyık yapılması gibi)

ProvaContact proof=Mevcut filmlerin fotografik yolla renkli folyolar kullanılarak bir nüshanın kağıt üzerine çıkarılması işlemidir.
(Cromolin - Fuji Prova gibi.)

HEXATRON =6 renkle baskı sistemi CMYK'ya ilave olarak yeşil ve turuncunun ana renk olması. Tramların serbest hareket etmesi işlemi.

Şeffaf ışığı geçiren bir zemin folyo (astrolon) üzerinde çeşitli veya aynı filmlerden, bir kalıp veya grup filmi yapılacak şekilde elde edilir. Bu işleme montaj denir.

Filmler mutlaka ışığı geçiren bir zemin üzerine toplanmalıdır. Bu işler tek renkli işlerde çok kolay olmaktadır. Çok renkli işlerde rehberle kılavuz iş görüldüğünden montaj zorlaşır. Çok renkli işlerin montajında her renge ait filmler mutlaka üst üste tam ve kaymadan oturmalıdır.

Trase: Baskı Taksimat Çizelgesi

İlk rengin montajını yapabilmek için altlık olarak kullanılan bir araçtır. Bu nedenle itina ile çizilmelidir. Kaliteli bir bristol karton üzerine veya hazır mili metrik kağıda çizilir. Biz bu işlemi yaparken ışıklandırılmış özel montaj masası (sabit demir cetveli) kullanılmalıdır.

Taksimat, basılacak işe ve işin forma sayısına göre yapılır.

İlk esasa göre çizgiler çizilir

  • Kağıdın ebadı
  • Baskı başlangıcı
  • Sayfa dağıtımı

Sonra yardımcı çizgiler

  • Kesim
  • Metinli sayfalar
  • Ana kesim
  • Sayfa numara yerleri
  • Rehberler
  • Forma numara yerleri
  • Kağıt ortasını gösteren çizgi

Buna makas payı, iş numarası, işveren firma adı ve renk sayısı ilave edilir.

Filmlerin ASTRALON üzerine yapıştırılması

Filmler; montaj taşıyıcısı yani astralona şeffaf bantla, görüntü ve yazı olmayan kısımlardan yapıştırılır. Şayet işüzerine şeffaf bant gelirse, ince çizgiler baskıda ortaya çıkar. Şeffaf bant yerine özel yapıştırıcılar da kullanılabilir.

Montaj da sayfa dağılımı

Kitap dergi, katalog gibi basılı işlerin montajında, sayfaların tek, tek basılıp kırıldıktan sonra sayfa numaralarının doğru olarak serpilmesine montaj sayfa dağılışı adını veririz. Sistem olarak kağıdın önüne ve arkasına baskı yapılmaktadır. Bu baskılara ön yüz baskı -arka yüz baskı adı veririlir.

Montaj sırasında makas payının mutlaka bırakılması ve makas tarafının işaretlenmesi lazımdır.

Kağıdın her iki yüzüne de baskı yapıldığı için birinci yüzü basılan kağıdın diğer yüzüne baskı yapabilmek için kağıdı çevirmek gereklidir.

Bu çevirme 2 çeşittir.

  • Yanı üzerine çevirme (Revolta)

Matbaacılıkta çok sık kullanılan bir çevirme şeklidir. Kalıpta ön ve arka sayfalar bir aradadır. Küçük ebatlı basılacak işlerde bu sistem uygulanır. Kağıdın her iki tarafı da basılacağından bir tabaka ortadan kesilerek iki aynı forma elde etmiş oluruz. Bu çevirme usulünde kağıdın iyi kesilmiş olması şarttır. Yanı üzeri çevirmede Sayfa - Kılavuzu değişir. Baskı - Kılavuzu değişmez.

  • Kıvırarak öne doğru çevirme etek/makas revolta

Kağıt kağıt kenarı ve sayfa klavuzu nun oldukları yerde kalacağı şkilde ve Baskı Yan klavuzu nun arka arkaya geleceği şekilde çevrilmelidir. Bu çevirme usulünde de kağıdın iyi kesilmiş olması şarttır.(Dik açılı)

Montaj Hataları

Montaj yapılırken filmlerin ters veya doğru olmasına dikkat edilmelidir. Filmlerin ters yani emülsiyonlu (hassas) tarafı üste bakmalıdır ki kopya işlemi yapılırken hassas tabaka plakaya gelsin. Aksi halde film kalınlığı ışığı geçireceğinden özellikle tramlı işlerde nokta kaybına neden olmaktadır.

Montaj esnasında yapılan ikinci bir hata da, sınırlı bir resim içerisinde tek, tek monte edilmesi gerekli filmlerin, iş olmayan kısımlarının üst üste montajıdır. Üst üste filmler gölge yapacağından ve bu gölgeler de plakaya aynen geçeceğinden yeni bir kalıp çekmek zorunda kalınacaktır.

Bir formanın 16 sayfa olduğunu biliyoruz. Montaj esnasında bu formaların nasıl düzenleneceğini kendimiz maket yaparak görebiliriz. Bu maketi yapmak için elimize bir adet A4 kağıt alalım. Bunu ortadan ikiye katlayıp önce A5 haline daha sonra tekrar kırarak A6 ve tekrar kırarak A7 haline getirelim.

Amerikan cilt ve iplik dikiş ile yapılan işlemde formalar üst üste kırılmış olarak konmaktadır. Tel dikiş ile yapılan ciltleme de ise bu işlem tamamen farklıdır. Bu ciltleme sisteminde formalar iç içe konmakta olduğundan montaj esnasında sayfa numaralarının dizilişi de farklıdır. Şimdi yukarıda örnek olarak yaptığımız bir adet A4 kağıttan ayrı, ayrı 3 adet aynı ölçüde katlamak suretiyle 3 formalı Amerikan cilt montaj planını görelim.

Bu montaj şemasında şunu göreceğiz ki, iki ciltleme arasındaki baskıdaki yerler tamamen değişmiş ve çok farklı bir görünüm almış olmaktadır. Bu yüzden matbaaya bu tür bir iş gönderilirken ciltleme şeklini belirtmek gerekmektedir. Baskı yapıldıktan sonra tel dikiş, Amerikan cilt olarak veya tersi istenemez.

Baskı

Kağıt, film anlatımından sonra bunların işlenmesi ve görsel hale gelmesi işlemleri için matbaayı ve de matbaacılığı biraz tanıyalım. Matbaacılıkta, hazırlanmış olan filmlerin kalıplar arcılığı ile kağıdın üzerine nasıl transfer edildiğini görelim.

Baskı çeşitleri (Teknikleri )

.  Ofset baskı

.  Tipo Baskı

.  Tifdurk Baskı

.  Flekso Baskı

.  Serigrafi Baskı

.  Dijital Baskı

Ofset Baskı Tekniği

Nemlendirme ve mürekkep yardımı ile yapılan, noktanın işlemine ofset baskı denir. Film yüzeyindeki tram diye adlandırdığımız noktaların kalıp yüzeyinde oluşturdukları grenler, merdaneler vasıtası ile taşınan mürekkeplerle dolarlar.

Dolan noktalar, mürekkebi bir diğer kazan üzerindeki blanket adını verdiğimiz kauçuğun üzerine kauçuk da kağıt üzerine transfer eder.

Ofset baskı tekniği 2 gruptan oluşur.

.  Tabaka ofset
.  Rotasyon

Tabaka Ofset

Özel emülsiyonla hassaslandırılmış kalıp ışıkla pozlandırılarak film üzerindeki siyah alanlar, kalıp üzerine ışıksız bırakılır. Diğer şeffaf alanlar ise ışığa doyurularak pişirilir. Daha sonra bu kalıp üzerindeki ışık olmayan yüzeyler banyo sırasında emayesini dökerek, boya kabul edecek emisyon oluşturulur. Oluşan emisyon su tutmadığından merdanelerden gelen boyayı tutar ve kauçuk üzerine aktarır. Blanket ise, üzerindeki boyayı aldığı gibi kağıt üzerine verir. Böylece film üzerindeki noktalar aynen kağıt üzerine mürekkep rengine göre geçmiş olur. Günümüzde ofset baskı 4 ana renk üzerinden yapılmaktadır. İşte biz buna matbaacılıkta Trikromi baskı adını veririz.

Renk Noktacıklarındaki Açılar ( Tram Açıları )

Noktaların birbiri üzerine açılarla basması ve mürekkebin transparan (örtücü olmayan) özellikte olması nedeniyle muhtelif renkler oluşmaktadır. İyi bir baskı elde etmek için özellikle iyi bir filme, kaliteli bir mürekkep serisine ve de transfer işinin sağlıklı olması için de hassas makine ayarlarına ihtiyaç vardır. Baskı işlemlerinde çabuk ve sağlıklı baskı yapmanın bazı çeşitleri ve kullanılan terimler.

.  Forma baskı yöntemi

.  Normal Revolta baskı yöntemi

.  Etek - Makas Revolta baskı Yöntemi

.  Ön - Arka baskı

.  Makas - Makas revolta

.  Etek - Makas revolta

.  Forma Baskı Yöntemi

Kitap-Katalog vb gibi çok sayfalı işlerde kullanılan bir tekniktir. Amacı kağıdın katlanması durumunda sayfaların birbirlerini takip etmesi ve harman işleminin azalmasıdır. Ayrıca birbirini karşılayan sayfalarda olabilecek birbirini tamamlayan ve devamı olan resimlerin aynı renk tonunda devam etmesini sağlar.

.  Normal Revolta Baskı Yöntemi

4 Kalıpla 4 renk baskı yapılarak makine ebadına uygun formatlarda kağıdın önünün ve arkasının basılması tekniğidir. Hem basılacak kalıp sayısının, hem de makine ayarlarındaki kaybedilecek zamanlardan tasarruf sağlar.

Kağıdın makinedeki hareketi makas adını verdiğimiz aparatların kağıdın geniş yüzünü tutarak diğer baskı ünitelerine taşıması şeklindedir. Kağıdın makaslar tarafından tutulan kısmına Makasadını vermekteyiz.

Ayrıca kağıt üzerindeki baskıların aynı yere basılabilmesini sağlamak amacıyla kağıt, makas tarafından alınmadan hemen önce ayarlayan poza adını vermekteyiz. Normal revolta baskıda kağıdın makası değiştirilmeden yapılan baskı şeklidir. Aynı poza ve aynı makas ile kağıdın önünün ve arkasının basılması işlemidir.

.  Etek-Makas Revolta Baskı Yöntemi

Makasların tuttuğu yer makas, poza aparatlarının çektiği yer pozadır. Peki kağıdın kalan diğer iki kenarlarına ne ad verilir? Makasların tuttuğu yerin arkasında kalan kenaraEtek Pozanın çektiği yerin karşısında kalan kenara ise Karşı Poza denilmektedir.

Bu baskı tekniğinde amaç yine aynıdır. 4 kalıpla önüne ve arkasına bir seferde renkli baskı yapılmaktadır. Yani amaç ve elde edilen sonuçlar revolta tekniği ile aynıdır. Farklılığı yalnızca yöntemdedir. Bu sefer kağıt takla attırılarak eteği-makas olacak şekilde basılır. Poza gene sabittir. Karşı poza ise çoğunlukla ön+arka baskılarda öndeki basılı materyalle arkaya basılanların aynı ayarda basılması için kullanılan bir aparattır.

Web Ofset (Rotasyon) Baskı Tekniği

1912 Yılında Casper Herman (Vomag) ilk rotatif makineleri üretmeye başlamıştır.

Ofset baskı sisteminin gelişmiş bir şeklidir. Günümüz dünyasında tirajı büyük olan basılı işler için bu sistemden faydalanılır. Bugün baskı sahasında tirajlı işler için sağladığı avantajlar çok fazladır.

.  Web ofsetin (rotasyon baskının) en büyük özelliği BOBİN halinde sarılmış olan kağıda baskı yapma özelliğinde olmasıdır.

.  Baskı sistemi olarak , web ofset makinelerin tabaka halinde baskı yapan düz ofset makinelerinden kağıdı kullanış yönü (tabaka/rulo) hariç pek farkı yoktur.

.  Web ofsetin en büyük özelliği hem teknik hem de ticari oluşudur. Ancak, bazı rotasyon uzmanları tabaka ofsetten daha iyi sonuç alındığına inanmaktadır. Boya transferi yapılan kağıt 110-140 dereceden geçerek birden +13 dereceye düşen bir ısıyla inen şoklanmakta ve sonunda kağıt, boyanın ani kuruması neticesinde parlaklık kazanmaktadır. Katlama hunisine gelmeden önce silikon haznesinden kağıt emisyonu silikondan geçmektedir. Dolayısıyla parlama bu noktada + değer kazanmaktadır.

.  Bu makineler muayyen işleri yaptıkları için ve de bu işler için imal edildikleri için işin icabına ve niteliğine göre tertibatlarda ilave edilmektedir. (Örneğin; Katlama, kesme, harmanlama, paketleme, kurutma vb. gibi cihazlar ilave edilmektedir)

.  Web sisteminde her ünite iki kalıp ve iki kauçuk kazandan ibarettir. Baskı kauçuktan kauçuğa olur. Bobin halindeki kağıt iki kauçuk arasından geçerek bir kauçuk üst, diğer kauçuk alt tarafın baskısını gerçekleştirir. Böylece kağıdın her iki yüzü de basılmış olur.

.  Web ofset mürekkeplerinin en önemli özelliği kurumadır. Demek ki, sıcakta sabitleşen mürekkep kullanılmalıdır. Bunun için son baskı ile katlama arasında kurumayı sağlamak için fırın veya tüneller kullanılmalıdır.

Web ofset (rotasyon) makinelerindeki bazı teknik özellikler

.  Merkezi kumanda sistemi

.  Bir veya birden fazla baskı üniteleri

.  Bobin standı

.  Kağıt gerginliği

.  Kurutucu

.  Soğutucu

.  Katlama

.  Kesme

.  Harmanlama

.  İstenilen adette iş sayımı

Her ünite için geçerli olmak üzere bu makinelerde merkezi kumanda sistemi ile makinenin uzaktan kontrolü ve baskı ayarları yapılabilmektedir.

Rotasyon baskı tekniğinde 2 çeşit sistem görmekteyiz.

Coldset (Kurutmasız)

Heatset (Kurutmalı)

Biz şu ana kadar Heatset baskısından bahsettik. Coldset baskı ise sadece 3. Hamur veya 1. Hamur basılabilir gibi üzeri kaplanmamış kağıtlara baskı yapan (Gazete gibi) kurutma tüneli bulunmayan makinelerde baskı yapılamaz.

Serigrafi Baskı

Asırlardır kumaşlar, Çin ve Japonya'da şablonlarla basılmış ve dünyanın birçok ülkesine satılmıştır. İlk zamanlar figürleri, bağlantı izleri bırakmadan kağıt ve deri gibi şablonlarla basmak mümkün olmadı. Şablon izleri bu yüzeylerde belirli aralıklarla kaldılar. Zamanla uzak doğuda eskiden kullanılan bu şablonlar üzerine kağıttan kazılmış figürler yapıştırılır, bağlantı izi bırakmadan baskı neticesi alınırdı. Baskıların bağlantı izi olmaksızın yapılabilmesi için çerçeve üzerine monte edilmiş taşıyıcı ve boya geçirici gözenekli bir yüzey gereklidir. Biz buna serigrafi baskıda GAZE veya ELEK BEZİ adını veririz.

Boya, rakle adını verdiğimiz (ustanın elinde tuttuğu sert dikdörtgen şeklinde düzgün boyanın elekten geçmesi için elek üzerinde ileri geri hareket ettirilen cisim) bir alet ile kumaşa geçirilir. Bu boya sadece gazenin (elek bezinin) üzeri örtülmemiş kısımlarından kumaşa geçer. İnce olan gaze iplikleri boyanın geçmesine engel olmadıkları için baskı yapılan malzemenin yüzeyine boya temiz ve düzgün olarak yayılır. Bu şekilde yapılan baskıya tekstilde Film Baskı veya Şablon Baskı da denir.

Bu baskı metodu uygulama çeşidi bakımından zengin olduğundan en basit el atölyelerinden en büyük fabrikalara kadar uygulanmaktadır.

Son zamanlarda şablon baskı, rulo baskı ile rekabet haline gelmiştir. Şablon baskı daha basit ve ucuz olarak kolay ve çabuk değişen baskı şekilleri yapabildiğinden küçük tirajlı baskıya daha elverişlidir. Bu işi yapan ustanın el becerisi çok önemlidir.

İpek gazeler hiçbir yöne kaymayan döner iğne tekniği ile yapılan dokulardır. Daha sonraları şablon baskı için tabii ipekten özel gazeler yapıldı.

Sentetik elyafın ortaya çıkmasından sonra ipek gazeler önemini kaybetti. (Bunun sebebi ise yüksek kimyasal direnç, esneklik, sağlamlık gibi nitelikleri yüzünden sentetik elyaf tercih edildi). Gaze için en uygun elyaf polyamis tipidir.

SERİGRAFİ BASKI TEKNİĞİ :
(Elek baskı, şablon baskı, film baskı )

Japonya'dan Amerika'ya oradan da Avrupa'ya yayılmıştır. Özellikle reklam baskılarında kullanılır. Bilindiği gibi ofset baskı tekniğinde baskı, sadece direkt olarak kağıt ve kağıt türü tabaka veya bobin cinsinden maddelere yapılmaktaydı. Serigrafi türü baskıda sadece kağıt değil, karton-mukavva-pvc(sert ve yumuşak)-birçok plastik (sentetik) madde, metal, cam-seramik-tekstil vb. gibi maddeler üzerine baskı yapılabilmektedir. Bu baskı tekniğindeki başarı, tekniği iyi bilen (mürekkep bu baskı tekniğinde çok önemlidir ) kaliteli işe uygun araştırılmış mürekkep kullanan atölyelerdedir. Bu baskı tekniğinde kalıp yerine, ipek elekler kullanılmaktadır. Bu saf ipek, naylon perlon ve metal kumaş tabir edilen bir nevi tüldür. Bu tülün elek gibi delikli oluşundan elek baskısı denmiştir. Boya kalınlığı tipo baskıya oranla 6-10 kat fazladır.

Serigrafi 2 Bölümde yapılır

Şablon hazırlama

Önce baskıyı yapabilmek için tahta veya metalden çerçeve, sentetik veya metal ipek rakle gereklidir. İpek, çerçeveye gerilir emaye ipek üzerine film halinde dökülür. (Raptiye, tel zımba, yapıştırma olabilir.) basılması istenen filmi şablon ile poz aparatının camı arasına yerleştirerek ışıklar açılır, yeteri kadar poz verilir. Banyo ile ışık gören yerler temizlenir. Sonra şablon tazyikli su ile yıkanır. Poz müddeti, ışıkla şablon arasındaki mesafe ve lambanın kuvvetine göre birkaç denemede anlaşılır.

Baskı Yapma

Baskı İki şekilde olmaktadır

El ile :Düz bir zemin üzerine baskı yapılacak olan kağıt, kumaş plastik, deri vb konur. Şablon, desen basılacak malzemenin üzerine yerleştirilir. Şablonun iç kısmına bir miktar boya dökülür ve rakle ile desen üzerinde bir-iki defa çekilir. Bu çekme bu işi yapan ustanın mahareti olmakta ve el ile yapılan baskıdaki hareket ve güç eşit olmak zorundadır. Sonra bu baskılar kuruması için tek, tek raflara konur.

Makine ile: Bu çok basittir. Şablon makineye bağlanır. Direkt olarak baskı yapılır.

Serigrafide Önemli Bilgiler

Akrilik plistrol gibi plastik baskılı materyalleri üzerine baskı yapılırken, boyalarda iyi yapışıp çabuk kuruma, yüksek ışığa dayanıklı olması gibi özellikleri aranır. Mesela; bez üzerine, ufak masa üstü bayraklar, flamalar yapılacak olursa özel kumaş boyaları . Polyester veya polietilen gibi malzemeler üzerine baskı yapılacaksa, özel polietilen mürekkepleri cam metal gibi yüzeylere çok parlak ve dayanıklı baskı yapılması istenirse özel olarak hazırlanan yüksek yoğunluklu boyalar kullanılmalıdır.

Serigrafi mürekkepleri takım olarak saklanmak zorundadır. Aksi taktirde 8-10 saat sonra sertleşir ve bir daha kullanılamaz.

Taş Baskı (Litografik Baskı)

Taş baskı sistemi yağ ve suyun birbirlerine karışmamaları olayı esas alınarak, aynı yüzey üzerinde baskı yapan ve yapmayan alanlar elde edebilme esasına dayanır. Hazırlanan baskı yüzeyinin, baskı yapılacak kısmı mürekkebi çeker, diğer kısmı ise suyu çeker. Bu tür baskıyı bulan Aloıs Senefelder'in ana prensibi su idi; gözenekli bir kireçtaşı üzerine yağlı mürekkeple bir şey yazıldığı zaman, suda eritilmiş arap zamkı tatbiki ile yağlı mürekkebin yayılması önlenir. Zamk ve mürekkep çözeltisinin bir miktarı taşa nüfuz ediyordu. Kuruduktan sonra taşın yüzeyi temizlenip daha sonra bir sünger ile ıslatılıp ve üzerine mürekkepleşmiş bir merdane geçilirse, merdanedeki yağlı mürekkep taşın yüzeyinin birinci işlemde mürekkeple işaretlenmiş ve emilmiş kısmı tarafından kabul edilir. Taşın ıslak olan diğer kısımları mürekkebi reddeder, Bu suretle taşın üzerinde yapılmış olan şekil tekrar meydana gelir. Bu şekil baskı yolu ile bir kağıda nakledilir. Taş üzerinde hazırlanmış litografik kalıplar ancak düz lito makinesinde kullanılır. Bu baskı sisteminde resim ve yazıların taş üzerine TERS tespit edilmesi bunların okunması ve yazılması için özel bir alışkanlığın olmasıdır.

Taş ağırdır. Bir nevi kalsiyum karbonattır. En büyük özelliği, suyu ve yağı emme özelliği bulunmasıdır. Taş baskı makineleri çok ağır çalışır. Kalıpları ağır olduğu için temizlenmesi ve tekrar baskıya hazırlanması uzun sürmektedir.

Flekso Baskı (Lastik Baskı )

Bu baskıda tipo baskı gibi yüksek sistemine dahildir. Flekso kalıpları ile baskı yapılır. Çoğunlukla ambalaj sektöründe kullanılır. Naylon veya metal cinsinden folyolara baskı yapılmaktadır. Bu yüzden flekso baskı ile tifdruk baskı sistemini mutlaka birbirinden ayırmak gerekmektedir. Bu baskı tekniğinde de nokta kenarı ve merkezi arasındaki koyuluk farkları tipo baskıda olduğu gibidir. Hatta bu teknikte sıvı boya kullanıldığı için, bu fark bazı durumlarda tipodan daha belirgin görülür.

Flekso baskı makineleri ROTATİF olup bobin halindeki plastik veya kağıt üzerine baskı yaparlar. Seneler önce sadece lastik kalıp kullanılan bu baskı tekniğinde, o zamanlarda lastik baskı terimi olarak nitelenirdi. Günümüzde sadece kaba işler için lastik kalıp kullanılmaktadır. Fotopolimler klişelerle 48, hatta 54'lük tramlı hassas ve çok renkli kağıt ve folyo baskıları yapılmaktadır.

Kullanılan boyalar ayran kıvamında anilin cinsinden ve alkol esasına dayalı incelticilerle inceltilerek kullanılır ve çok çabuk kuruması gerekmektedir. Bu baskı sistemindeki boya ünitesi oldukça basittir. Boya haznesi içinde dönen verici merdane boyayı tramlı merdaneye verir tramlı merdane kalıp kazanına aktarır. Kalıp kazanı, baskı kazanı ile temas ederek aradan geçen kağıt veya folyoya baskı yapar.

Flekso baskı makineleri bayağı süratli çalışırlar. Çalışma tarzı basit olduğu için, bu sistem ekonomiktir. Foto filmler klişelerin meydana getirdiği yüksek kalite sayesinde her işte olmasa bile bazı işlerde tifdurklua yarışabilmektedir. Flekso baskı sistemi çoğunlukla ambalaj sanayiine hizmet vermektedir.

Tiefdruck (Tifdruk)- Çukur Baskı

Dünyanın en gelişmiş endüstriyel baskı tekniğidir. Dergi yayıncılığında, tekstil ve bilhassa ambalaj sektöründe hizmet verir. En büyük özelliği sonsuz baskı yapmasıdır. (Baskı düz silindir üzerinden yapıldığı için etek makas payları diye bir şey olmaz silindirin bütün yüzeyi tam olarak basar)

Adından da anlaşıldığı gibi tifdurk Almanca'da çukur baskı demektir

Bakır kaplı silindir üzerine fotoğraflar desenler yazılar

  • Kimyasal
  • Elmas
  • Lazer

Vasıtası ile bakır silindir oyularak yapılır. Bakır dayanıklı olamadığı için üzeri kromla kaplanır. Bu sayede çok yüksek tirajlı işler basılır. Boyası sıvı haldedir. Bu sistemde, boya alınıp kağıda geçirilen kısımlar çukurdadır.

Bu sistemde orijinale yakın baskı elde etmek için ofset ve tipoden daha titiz çalışmak gerekmektedir.

Ciltleme

Basılmış olan kitap, mecmua, broşür ve buna benzer bütün yazılı veya resimli işlerin bulunduğu kağıtların sayfa ve forma sırasına göre katlanıp bir araya getirilmesi ve bunların blok teşkil ettikten sonra üzerlerine muhafaza olarak bir kap geçirilmesi ve bunların blok teşkil ettikten sonra üzerlerine muhafaza olarak bir kap geçirilmesi veya dağılmaması için birbirlerine tutturulması ve bunun gibi işlemlere ciltleme, bu sanata da mücellit sanatı denilmektedir.

Bu sadece genel tanı olarak geçerli izahattır. Mücellit sadece bir kitabın, bir mecmuanın ciltlenmesi anlamına gelmez. Örneğin, baskı makinesine basılmak için bir iş geldi. Basılacak kağıdın makineye istenilen ebatta kesilerek yüklenecek hale gelmesi de .

Baskı sonrası formaların birbirini takip edecek şekilde sayfa numarası ile katlanması yine sıra ile dikilmesi veya tel dikişle tutturulması ( zımbalanması), pliyaj yapılması, gofre gibi işlemlerden geçmesi hepsi mücellit işidir.

Günümüzde mücellit işçiliği son derece ilerlemiştir. Teknolojinin gelişmesi ile formaların harmanlanması, dikişli tutkalı , kapak takması, kesme işlemleri, hatta paketleme işlemleri bile (poşetleme) makineler tarafından yapılmaktadır.

Baskı sonrası , basılan bir işin son durumunu gösteren bir ayna görevini yerine getirmektedir.

Hazırlığı, filmi kağıdı baskısı ne kadar mükemmel olsa da bu işin mücellithaneden çıktıktan sonraki görünümü ve kalitesi gerçek bir sanattır.

Günümüzde yaşadığımız bazı hatalı ciltlemelerden kaynaklanan ve bizleri rahatsız eden (mutlaka yaşadığımız) olayları hatırlayalım. Bir kitap almak istiyorsunuz. Beğenmiş olduğunuz kitabı elinize aldınız. Cilt kapağı eğri yapıştırılmış, formalar karışmış, selofan kabarmış, kenar kesimleri eğri ve yanlış kesilmiş siz bu kitabı alır mısınız? Yoksa bu hataların yapılmamış olduğu daha düzgün bir kitabı mı tercih edersiniz?

İşte burada baskı sonrasının en önemli kısmı olan mücellit işinin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.

Ciltçilik Terimleri

Kırım :Basılan bir işi verilen ebada göre kırılmasıdır.

:Basılı bir formayı katlama işidir.

Katlama :Kağıdın istenilen ölçüde katlanması

Harmanlama :Formaların, cilt öncesi kitap birimi haline getirilmek üzere sırayla yan yana veya iç içe dizilmesidir.

Kapak Takma :Amerikan ve iplik dikiş veya tel dikişli kitaplarda kapağın ilavesi.

Perforaj :Delik açma ( basılan bir işin aynı sayfa üzerinden rahat koparılabilmesi için sık aralıklarla açılan delik işlemi - zımbalama işlemi)

Pilyaj :Cilt işlerinde, katlamayı kolaylaştırmak için karton veya mukavva üzerinde oyuk açmak.

Tel Dikiş :En az (ortadan kırılmış) iki yaprağın birbirine tel ile zımbalanması

Omega Tel Dikiş :Dosyalara takabilmek için tel dikişin sırtı kambur şeklindeki çeşidi.

Amerikan Cilt :Harmanlanan formaların freze ile sırtlarının tıraşlanması ve tutkallanarak yapıştırılması işlemi.

İplik Dikiş :(Düğümlü - Atlamalı - Normal ) olarak çeşitleri olan ve harmanlanan formaların iplik ile birbirlerine sırt kısımlarından tutturulma işlemi.

Şiraze :Kitapların kapağa bağlandıkları yerin iki ucunda ibrişimden örülen ince şerit.

Kurdele :Kitapların aralarında ayraç görevi yapan, hatırlanmasını istediğimiz sayfa arasına bırakılan kumaş parçası.

Numaratör :Birbirini takip eden sayfalar veya perforaj ile ayrılmış karşılıklı sayfaların takibi için istenilen yerlere baskı sonrası yapılan numara koyma işlemi.

Varak :Tabaka Halindeki yaldız.

Taslamak :Hazırlanmış kitap kapağının cilt bezi ile kaplanması ve kapağın yan kağıdı ile birleştirilmesi işlemi.

Istaka :İçbükey olarak oyulmuş uçları ile cilt sırtını yuvarlaklaştırdıktan sonra düzeltmeye yarayan tahta ve kemikten yapılan mücellit aleti.

Spiral :Yaprak halinde veya forma halinde olan harmanlanmış bir işin sırt ve herhangi arzu edilen yerinden delinerek ve istenilen yerin başından sonuna kadar özel telle birleştirilme işlemi.

Şömiz(gömlek) :Genellikle kitapların kapakları üzerine geçirilen baskılı koruma kapakçığı.

Gofre :Kalın kağıt veya karton üzerine içten veya dıştan olmak üzere yapılan baskı kabartma.

Pres :Altta ve üstte aynı ölçüde iki tablası bulunan, üstte sıkma işlemini yapan bir bölümü olan, ciltleme işlemi biten işin kapağı takıldıktan sonra (kurumadan) cilt bezi mukavvaya yapışırken arada kalabilecek hava kabarcıklarının giderilmesi işleminin yapıldığı makineler.

Bir Kitabı Ciltlerken Yapılacak İşlerin Sıra İle Takibi

.  Önce basılı işler kırma makinesi ile forma haline getirilir.

.  Varsa yan kağıt veya içine girecek resim, harita, poster vb. ilaveler yapıştırılır.

.  Harman yapılır ve formalar numara sırasına göre dizilir

.  Müşteri isteğine göre tel veya iplik dikiş makinesinde dikiş yapılır

.  İplik dikiş yapıldı ise sırtlar tutkallanır.

.  İstenirse kenarlar yaldızlanır veya boyanır.

.  Kitabın iyi açılması için kambura makinesi ile yuvarlaştırılır.

.  Sırtın taşması için tekrar preslenir, sırt bezi geçirilir. Sırtın üst ve altına şiraze takılır.

.  Başka makinelerde yan ve sırt mukavvaları kesilip kağıt, bez veya deri üzerine yapıştırılarak hazırlanan kitap kapakları kitaba takılır. Bu arada kitap ile kapak arasına yanlara taşan bezler ve işaret ipi de takılarak yan kağıtları yapıştırılır.

.  Kitap kuruyuncaya kadar pres edilir.

.  Gerekiyorsa ve müşteri arzu etmişse sırt ve ön yüzlere ciltçi boyaları ve yaldız kullanmak sureti ile baskı yapılır. Cilt boyaları ışığa dayanıklı, örtücü ve özel boyalardır. Bu boyalara parlatıcı vernik katarak görünüşü daha çarpıcı hale getirmek mümkündür.

Ctp ve Dijital (Ofset Baskı)

Son yıllarda baskı teknolojisinde gelişen ve hızla ilerleyen yarışta CTP ve dijital teknolojisinin önde olduğu bir gereçtir. Artık baskı makineleri imal eden firmalar, dijital teknolojilerini geliştirme savaşı vermişlerdir ve vermektedirler.

Ctp bilgisayardan direkt kalıba pozlama teknolojisidir. Demek ki şu anda bile hemen, hemen bütün matbaalarda kullanılan film ve montaj safhasını ortadan kaldıran bir sistemdir.

Ctp Demek (film-montaj) gibi zaman alan bu bölümü ortadan kaldırmakta ve bilgisayarla hazırlanan basılacak iş direkt olarak kalıba pozlandırmak sureti ile zaman ve film maliyetinden istifade edilmektedir. Fakat bu teknolojide kullanılan kalıp dijital kadar hızlı bir gelişme göstermediği için ülkemizde pek fazla rağbet görmemiştir. Bu teknolojinin gelişmesi ile birlikte ülkemizde de yaygınlaşacağı inancındayım.

Hatırlayacak olursanız bundan 8-10 sene önce renk tarayıcı scannerlerin yerini CTP imagesetter adı altında film dizgi çıkış makineleri aldıysa da şimdi onların yerini CTP kalıp pozlandırıcı alıyor.

Bu konularda araştırma yapmış ve konunun uzmanları tarafından CTP hakkındaki düşünceler ise (özellikle matbaalarımız için )CTP'ye karar vermek şu günlerde erkendir. Bunun sebebi hem teknolojik hem de ekonomiktir. Çünkü, maliyet araştırıldığında korkunç olabilmektedir. Fakat böyle bir yatırımın sağlayacağı üstünlükler ve kolaylıklar unutulmamalıdır. Geleceğe yönelik planlar yapılırken bunlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Dijital Baskı

Genel anlamda, renk ayrımı sistemlerine özel bir kalıp, film yada klişeye ihtiyaç duymaksızın basılmak istenen işin renkli veya renksiz direkt gönderilip baskının yapılabileceği sisteme verilen addır.

Bütün baskı sistemleri gibi grafik-baskı-baskı sonrası adı altında 3 aşamada dijital baskı işlemi yerine getirilmektedir.

Dijital baskıda baskı öncesinde artık film kullanılmıyor. Banyo yok, tarama yok, deneme çekimleri yok. Görüntü fotoğraf makinesinden bilgisayara, oradan da direkt olarak baskıya aktarılıyor. Bu durumda düşük tirajlı işlerin maliyeti otomatik olarak çok aşağıya çekilmiş olduğu için özellikle ofset baskıya kıyasla tercih nedeni olmaktadır. Bunun yanında düşük tirajlı işlerde zaman yönünden de çok fazla avantajları bulunmaktadır.

Dijital sistemle ister 1 adet, ister 1000 adet baskı yapmak mümkün olduğu için, bizim sabit maliyetler dediğimiz unsurları ortadan kaldırmak çok önemlidir.

Matbaa'da Dikkat Edilmesi Gereken Konular

Promat sektörde kaliteyi artırma amacıyla, matbaa sanatları ve teknolojileriyle ilgisi olan herkesle bilgi birikimini paylaşmak istemektedir. Bu sayfalar üzerinde yer alan bilgiler siz değerli müşterilerimizin bizden teklif isterken ya da grafik tsarımcıların tasarımlarını yaparken dikkat edeceği püf noktaları içermektedir.

Renk Ayrımı
  • Pantonede C ler Kuşe, U lar Hamur için kullanılır.
  • Serigraf baskı yapılırken filmin en fazla 70 dpi çözünürlükte olması gerekir. İçten yapışmalı sticker için filmin ters emilsiyonlu olması gerekir.
  • Ofset baskıda film alınırken kullanılan kağıt kuşe olursa tram en az 80, hamur kağıt kullanılırsa tram en az 60 olmalıdır.
  • Özel kesimli işlerde film montajlı çıkıyor ise ara payları en az 3mm olmalıdır.
Kağıt
  • 57x82 ebadın 170 gr. üzerinde gramajı yoktur.
  • Sert kapakta 170 gr. altı olmaz.
  • Bristol ve bazı Özel kağıtların ön ve arka yüzeyi farklıdır.
  • Bristol kağıdın standart ölçüsü 70x100 dür. (Özel ebatlar hariç)
Baskı
  • Zeminli işlerde işin kurumasını çabuklaştırmak için ve çizilmesini önlemek için vernik yapılması gerekir.
  • Eğer bir işte gümüş yada altın yaldız kullanıldıysa mutlaka vernik veya laminasyon yapılmalıdır.
Laminasyon
  • 135 gr. altı selofan olmaz
  • Özel kağıtlara selefon yapılamaz. Lokal Lak olabilir.
  • Sıvamalı işlerde Laminasyon yapılması gerekir.
  • Koyu zeminli işlerde kırım yerlerinden çatlamayı önlemek için selefon yapılır. Lak ve vernik çatlamayı engellemez.
Cilt
  • Amerikan Cilt yapılırken kapak Ö+A Selefon olmaz. Sadece Ön Selefon yapılır. (Amerikan Cilt yaparken kapağa mutlaka laminasyon yapmak gerekir aksi halde iş çizilir.)
  • Sıvamada en az 170 gr kullanılır.
  • Tel dikiş yapılabilmesi için forma düzeninde ve 4 ün katları olması gerekir.
  • Kapak takmada (Amerikan Cilt) 170 gr. altı kapak olmaz.
  • Yan kağıt olarak zemin atılmış kuşe kullanılmamalıdır. Eğer kullanılırsa da selefon yapılması gerekir. Aksi takdirde çatlama yapar. 1. Hamur kağıt önerilir. (En az 160 gr)

Sıkça Sorulan Sorular

  • Forma Nedir ?

Baskı makinesine işler, işin ebadına göre hesaplanarak bulunan ve bitmiş ölçüsüne göre 1 den fazla adette yerleşimi yapılan kağıt tabakasına denir. Örnek olarak, A4 ebadında bitmiş ölçüsü olan ve 16 sayfadan oluşan bir işin, 8 sayfası kağıt tabakasının önüne, kalan 8 sayfada arkasına, katlama düzenine göre yerleştirilir ve bu şekilde baskıya girer. Bu tabakaya forma denir.

  • CTP Nedir, ne fayda sağlar ?

Baskı için, film çıkartılması, bu filmlerin astrolonlar üzerinde forma düzeninde, her renk için montajlanması ve bu montajlardan metal kalıpların oluşturulması işleminde, film çıkışı ve astrolona montaj işlemlerini ortadan kaldırarak direkt metal kalıba ekrandaki işin aktarılması işlemidir. Bu aktarım büyük oranda zaman kazanmayı sağlamaktadır.

  • CMYK Nedir ?

Baskıda, eğer işte özel renkler yoksa, kullanılan 4 ana renk vardır. Belli açılara ve değerlere sahip tramların oluşturduğu bu renkler, üst üste basılır. Baskıdaki 4 ana renk, C : Cyan (Mavi), M: Macenta (Kırmızı), Y: Yellow (Sarı) ve K: Black (Siyah) tır. Tüm renkler bu renklerin karışımıyla ortaya çıkar. Örnek olarak ; Eğer bir işin içinde yeşil renk varsa, bu, C ve Y'nin tanımlanan teknikle üst üste basılmasından oluşur.

  • Baskı Öncesinde Kullanılacak İmajların Formatı Ne Olmalıdır ?

Baskı için hazırlık aşamasında kullanılacak imajların formatları, TIF, JPEG veya EPS olmalıdır. Bu çalışmalar RGB (4 renge ayrılmamış mod) değil CMYK modunda çalışılmış olmalıdır.

  • Promat Sevkiyatı Nasıl Çalışır ?

Promat'ın kamyon, minibüs, motokurye ve binek araç cinslerinden oluşan zengin bir sevkiyat filosu bulunmaktadır. Bu araçların bir kısmı gün içinde sürekli hareket halinde gelebilecek işleri toplarlar. Diğer araçlar müşteri işinin teslimi ve prova, ozalit ve maket çalışmalarının müşteri onayı için ulaştırılmasını sağlarlar. Gece nöbetçi araç, beklenmeyen durumlar için hazır bulundurulur. Promat'ta gelecek veya gidecek işlerin tam zamanında ve sağlıklı sevki sağlanır.

  • Gönderdiğim İşlerin Takibini Nasıl Yapacağım ?

Promat Müşterisi, gün içerisinde Promat Müşteri Temsilcileri ile veya 7 gün 24 saat ProWeb üzerindeki şifreli ExtraNet alanından, üretime hazırlanan, üretime girmiş veya sevk edilmiş işlerini takip edebilirler.

Tüm Paylaşımlar

 


facebook grubumuza katl