Photoshop Magazin
 


İnfografik Nedir?

01 September 2010 | Sayı: Sep 2010
 
1 2 3 4 5
 

İnfografik Nedir ?
Bir bilginin, olayın ya da içeriğin tek başına yazı ile değilde yazı ve görselin bir bütün olarak tasarlanarak sunulmuş haline verilen
isimdir. Bu grafikler; işaretler, haritalar, yayıncılık, kullanım kılavuzları ve eğitim gibi bilginin çabuk ve basit olarak aktarılması gereken
her yerde kullanılmaktadır.

İnfografik, tarih öncesi ilk insanlar tarafından mağara resimlerinde ve daha sonra haritalar oluşturularak kullanılmıştır. İnfografik'in ilk örneklerinden sayabileceğimiz M.Ö. 7500 yılına ait Çatalhöyük’te duvara çizilmiş haritayı sayabiliriz. Avustralya Kuzey Bölgesi Kakadu Milli Park’ında bulunmuş M.Ö. 6000 yılında duvara
çizilmiş olan yerli figürü ve yaklaşık 1400- 1500 yılında Mansur İbn Muhammad İbn Yusuf İbn İlyas tarafından resmedilmiş insan anatomisini anlatan “Tashrih-i Badan-i İnsane” adlı Pers el yazması bunlara örnektir.

 

Bilgiyi veya olayı sunarken İnfografik'e; tasarımında bir biçim oluşturmaktan çok, toplum tarafından kolayca anlaşılabilmesine yardımcı olmak için bir grafik form kazandırmak
daha önemlidir. Tasarıma başlamadan önce ilk yapılması gereken, topluma “nasıl”dan önce, “ne”yin “ne kadar” gösterilmesini
belirlemektir.

Kullanıcıya aktarılmak istenen bilgi ne kadar ve ne şekilde olursa olsun, kişi onu kendi algı süzgecinden geçirip, kendine göre yorumlar ve anlar. Görsel olarak aktarılmaya çalışılan bilgi, yazıyla anlatılmaya çalışılan kavram ya da olay kadar yoruma açık değildir.Kişi okuduğunu anlamaya çalışmak yerine, gördüğüne
yoğunlaşıp, aklında yarattığı yorumu belli çerçevelere dayandırarak anlamaya çalışır.

Örneğin “bilgisayar” denildiğinde, bilgisayar yazısını okuyan veya duyan her insanın aklında farklı bir imge oluşacaktır. Fakat ayrıntılı bir bilgisayar çizimi yapıp insanlara bu şekilde sunulduğunda, sunulan bilgi miktarı ayrıntılarla birlikte artacaktır. Görüntü anlatıcının kafasındaki imgeye yaklaşacak ve insanlara kafalarındaki bilgisayarı düşünebilmeleri için gereken özgürlük kısıtlanmış olacaktır. Çizimde ayrıntılara ne kadar çok özen gösterilirse, insanların zihninde anlatılmak istenen kavram veya olayda o kadar oluşur.


Simgeleme ölçeğine göre bir imge ne kadar az simgesel ise o kadar soyut ve gerçeğinden uzak, ne kadar fotoğrafa yakın ise o ka dar somut olmaktadır. Bir olayı veya nesneyi anlatırken verilmek istenen bilginin ayrıntısını arttırmak ya da azaltmak tasarımcıya kalmıştır. İnsanların bu sayede olayı ya da nesneyi kafasında canlandırırken, hayal gücünü ne ölçüde kullanabileceğinin ölçüsü grafik tasarımcının zekasına ve tasarımına bağlıdır. Başarılı bir İnfografik tasarlamak için aşılması
gereken 3 temel zorluk vardır:

1. Uzaysal (fiziksel veya kavramsal konumla ilgili), kronolojik veya nicel iletişim şekillerinden hangisiyle iletişim kurulacağına
net olarak karar vermek.

2. Bu bilgiyle tutarlı bir bütün oluşturabilecek uygun bir temsil şekli düşünmek. Bu bütün parçalarının (diyagramların, çizimlerin, planların) toplamından daha fazlasını
kapsamalıdır.

3. Sunum için uygun ortamı seçmek. Bu ortam durağan, hareketli veya etkileşimli olabilir.

İnfografik'in Çeşitleri


Etkileşimli İnfografik
Etkileşimli infografik olan bilgiyi veya olayı kişilerin tercihine göre sunar. Hangi bilgiyi hangi sırayla alacağına kişinin kendisi karar verir. Etkileşimli İnfografik'e genellikle internette veya elektronik aygıtlarda rastlanabilir. Çoklu ortamda (multimedya) İnfografik, sosyal medya ve ağların popüleritesinin artmasıyla çok fazla kullanılmaktadır.

Çoklu ortam
(multimedya), çoklu medyanın (metin, ses, video, canlandırma ve etkileşimin) bir araya gelmesi olarak algılanmaktadır. Fakat bu bir
araya gelme, bir birleşme şeklinde değil yan yana durma şeklinde olmaktadır. Parçalar uygun şekilde birleştirilebilirse daha başarıl İnfografik ortaya çıkar.

Durağan İnfografik
Bütün bilgileri bir anda sunan İnfografik çeşididir. Yayın grafikleri, haritalar, ürün kullanım kılavuzları Durağan İnfografik başlığı altında yer alır. Kağıt ya da ekran üzerinde yer alabilmektedir. İnternet ülke kodlarını basit bir tabloyla listelenmek yerine, dünya haritasını oluşturacak şekilde kullanıldığı posterDurağan İnfografik'e bir örnektir.

Hareketli İnfografik
İçeriği bir akışa yayarak sunan İnfografik'tir. Animasyonlar veya video üzerine bindirilmiş grafik katmanlar buna örnektir. Tek veya az kareyle ifade edilemeyen süreçleri aktarmak için daha uygundur. Böylece anlatım daha akışkan ve doyurucu olmaktadır. Hareketli bilgi grafiği ile belgesellerde ve televizyon haberlerinde sık karşılaşmak mümkündür.

İnfografik İlkeleri
Bilgiyi Görünür Kılmak
İnfografik için en temel strateji bilgiyi görünür yapmaktır. Örneğin Marshall Adaları’ndaki balıkçılar yüzyıllardır belli adaların birbirine uzaklıklarını, birbirleriyle ilişkilerini ve yerlerini görsel olarak ifade edebilmek için bambu çubuklar ve istiridye kabuklarıyla yaptıkları haritaları kullanmışlardır. Yani bilgiyi görünür kıldılar.

İçerik Oluşturmak
Tarihi Berlin Olimpiyat Stadı’nı konu alan İnfografik'te, içerik stadın tarihçesini anlatmakla başlamıştır. Böylece insanlar yapının yapılma amacı, kimin tarafından yaptırıldığı ve stadın önemi hakkında bilgi sahibi olmaktadır. Daha sonra binanın mimarisi ve yerleşimi verilerek kişilerin yapıyı net olarak zihninde canlandırmasına olanak sağlanmıştır.

Basite İndirgemek
Sade ve anlaşılması kolay sunumların yorumlanması daha kolaydır. Sunumdaki konu dışı bilgiler insanların kafasını karıştırıp anlamaları gereken konunun dışında farklı bir şey anlamalarına yol açabilir. Bu yüzden konuyu kolay ve en doğru anlaşılması için yapılan İnfografik tasarımının kafaları karıştırcak biçimde değilde net ve akıcı olması gerekmektedir.

Çoklu Vurgu Eklemek
Çoklu vurgu eklemek bilgi kuramından iletişime geçen bir kavramdır ve bir bakıma bilgi vermenin zıttı olarak açıklanabilir. Çoklu vurgulamak iletiye çok fazla ya da çok az bilgi ekler. Buna rağmen gündelik hayatta karşılaşılan bilginin çoğu kayda değer miktarda çoklu vurgu içerir. Bir yazıdaki sesli harflerin çoğu atıldığında da anlatılan şey az çok anlaşılır.

Örneğin, “bu cmledk gb”. Fakat mesajı aktarmak için sadece yeteri kadar bilgiyi verip ana ayrıntıları tahmine bırakmak yerine, akışı kuvvetlendirecek miktarda çoklu vurguyla
insanların mesajı daha rahat algılaması sağlanılabilir.

Sebep - Sonuç İlişkisini Göstermek
Bir durumu net olarak anlamak için o durumun ne şekilde ve neden ortaya çıktığını öğrenmek çok faydalı olabilir. Bir olayı anlatan İnfografik'te olayın altında yatan sebepleri
ve karşılaşılan ya da karşılaşılabilecek sonuçları izleyiciye göstermek bir çok ayrıntıyı açıklar. Böylelikle olayın önemi daha fazla anlaşılır.

Tümleşik Grafikler Oluşturmak
İçerikle doğrudan bağlantılı olmayan ayrıntılar dikkati dağıtmamalı ve okumayı etkilememelidir. Mesela yüz onarım ameliyatını
anlatan bir İnfografik'te gözün iki grafiği hareket etmeden aynı anda karşılaştırılması gerekmektedir.

Dünya ve Türkiye’de İnfografik
Değişen yayıncılık anlayışıyla yabancı basın bir olayı, okuyucularına paragraflarca yazı okutmak yerine net, insanları konuya çeken, amacına uygun ve anlaşılması kolay hatırlanan bir biçime sokarak anlatmak konusunda uzun zamandır uğraş vermektedir. Yayıncılıktan genel reklam pazarlama içerisine yeni sosyal medyadan bloglara Infografik hayatın içinde çok sık kullanılmaktadır. Örneğin Norveç’li elektronik müzik grubu Röyksopp “Remind Me” adlı parçasına çektiği video klibi hareketli İnfografik şeklinde hazırlamış, büyük ilgi toplayarak MTV Video Müzik Ödülleri, 2002’de en iyi video klip ödülünü kazanmıştır. NAO (News Artists Association - Haber Sanatçıları Derneği), SND (Society for News Design - Haber Tasarımcıları Topluluğu), IIID (International Institute of Information Design - Uluslararası Bilgilendirme Tasarımı Enstitüsü), Visual Editors gibi bir çok meslek kuruluşu İnfografik tasarımcılarına yönelik çalışmalar sürdürmektedir.

Türkiye’de ise durum çok iç açıcı değildir. İnfografik henüz yeterince gereksinim duyulan ve batıdaki anlamda kullanılan bir yöntem haline gelememiştir. Özellikle ülkemiz yazılı basını, okuma kültürü yeterince yerleşmemiş olan okuyucu kitlesine ilk sayfadan olabildiğince ulaşabilmek amacıyla, bu sayfaya gereğinden fazla karışık hazırlamaktadırlar.

17 Haziran 2007 Fransa genel seçiminin sonuçlarını duyuran Le Figaro gazetesinin ilk sayfasıyla, 22 Temmuz 2007 genel seçiminin sonuçlarını duyuran Milliyet gazetesinin ilk sayfaları arasındaki fark bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. Fransız Le Figaro gazetesi, genel seçim sonuçlarını tam sayfa Infografik kullanarak okuyucularına duyururken, Türk gazetesi Milliyet’in genel seçim ertesi manşeti netlikten ve sadelikten uzak bir izlenim vermektedir.Türkiye’de İnfografik ile uğraşan az sayıdaki tasarımcı, gazetelerde daha çok ekonomi sayfalarındaki çubuk grafiklerini veya görsel malzemesi bulunamayan çok önemli haberleri görselleştirmeleri için çalıştırılmaktadır.

 

 

September 2010

 


Dosya