Photoshop Magazin
 


Fontlarınızı Hazırlayın, Dergi Tasaramına Başlıyoruz

01 July 2010 | Sayı: Jul 2010
 
1 2 3 4 5
 

Grafik Tasarım alanında benim en sevdiğim tasarım dalı yayın (dergi, gazete, bülten, e-dergi, v.s) tasarımı. Çünkü tasarımını yaptığınız yayının içeriği birçok kişiye, birçok konu hakkında bilgi aktarıyor. Merak edilen konular hakkında geniş araştırmalar içeriyor ve içeriye alınan reklam sayesinde de çok farklı tasarımları içinde barındırıyor.
Günümüzde çıkarılan ve raflarda bulabildiğimiz yayınların neredeyse tümü yabancı menşeyli yani lisanslı yayınlar. Önceden dünyadaki dergi akımına ayak uydurmak için çıkarılan çok sayıda yerli yayın varken zaman ilerledikçe yeni yayın çıkarmanın risklerini ortadan kaldırmak isteyen medya patronları yabancı meşeyli yayınları ülkemizde çıkarmaya başladılar. Bunun en önemli gerekçesi olarak Türkiye’ye ısınmaya başlayan yabancı markalardan daha kolay reklam alınacağını gösterdiler.

Bu akımda yayını direkt olarak tasarımı ile uygulayanlar olduğu gibi değiştirerek Türkiye şartlarına adapte edenler de oldu. İlk lisanslı yayının üzerinde çok zaman geçti ve Türkiye’de artık neredeyse hiç yerli yayın çıkmaz oldu.

Bu durumu tasarımcılar açısından değerlendirirsek aslında iyi oldu diyebiliriz. Çünkü dünya üzerinde yoğun ilgi gösterilen neredeyse tüm yayınların bir Türkiye edisyonu var artık. Böylece tasarımcıların incelemek istedikleri yayınlara ulaşmaları artık daha kolay bir hal aldı.

(Bu yazımızın konusu dergi tasarımı olduğu için gazetelere hiç bulaşmıyorum. Onlar için ayrı bir zamanda geniş kapsamlı bir yazı yazacağım ve o yazının içinde gazete tasırımının Türkiye’de nereden nereye geldiğini çok kapsamlı inceleyeceğiz. Daha sonra da gazete tasarımının nasıl yapılması gerektiği hakkında bir çok bilgiyi sizlerle paylaşacağım.)  Tabii bayii satışı olan yayınların yanı sıra birde kurumsal yayınlar ortaya çıkmaya başladı. 


İşte tam bu noktada yayın tasarımı ön plana çıkmaya başladı. Artan talepler sürekli aynı tasarımların tekrarlanmasına neden olmaya başladı. Hatta ucuz işçilik ve bilgisiz kişilerin hazırladığı yayınlar yüzünden ortada gezen dergilerin çoğunun hurdası daha çok para eder olur. 


Aslında dergi tasarımında dikkat edeceğiniz birkaç nokta sayesinde hazırlayacağınız dergilerin daha okunur ve daha iyi tasarımlara sahip olmasını sağlayabilirsiniz.

FONT SEÇİMİ VE KULLANIMI
Derginizde kullanmak için seçeneğiniz fontlar çok önemli. Dergi tasarımın yarısı fontlardan oluşmaktadır. Öncelikle seçeceğiniz fontların ailelerden oluşmasına özen gösterin. Mutlaka seçtiğiniz fontların bold, italik ve bold italik türlerinin olması gerekiyor. 


Dergide iki veya üç aileden font kulanın. Unutmayın ki ne kadar çok font ailesi kullanırsanız derginizin kimliği o kadar karmaşık olur. Dergi içindeki özel konuların haricinde (Kapak konusu, dosya konusu vs.) başka font kullanmamaya çalışın. 


Başlık fontu ile spot fontu birbirinden farklı fontlar veya aynı font ailesinin farklı türkeleri olması dikkat edin. Hem başlığı hem spot aynı tür yani her ikisinide bold veya her ikisinide light yaparsanız algılamada sıkıntı yaşanacaktır. Her zaman büyük başlık spotu ezecek spotta yazanların okunmamasını sağlayacaktır. 


Kapak, dosya konusu ve *röportaj gibi konuların ana yazıları mutlaka tırnaklı (Times, Garamond vs.) fontlardan seçilmeli. Unutmayın ki tırnaksız fontlarla yazılan (bu yazıda olduğu gibi) uzun yazıları okumak zordur ve bir müddet sonra gözün takip etmesi zorlaşır, yorulur. (*Röportaj metinleri uzun olduğu halde soru-cevap şeklinde olduğu için düz fontlar kullanılanılabilir.) Röportajlarda soru ve cevaplar birbirinden mutlaka ayrışmalıdır. Bold veya regular font şekli kullanılabilir ya da dergi kimliğinde bulunan farklı bir font sorular için seçilebilir. Ama iki fontun uyumuna dikkat etmek gerekir.


Ana metinlerin punto büyükleri fontun özelliklerine göre 8 punto ile 10 punto arasında olmalıdır. Daha küçük veya daha büyük puntoları kullanmak gözü rahatsız edeceği gibi okuyucu, yazıların küçüklüğünden veya büyüklüğünden dolayı sayfadan uzaklaşacak ve ilgisini kaybedecektir.  Kutular kısa metinler olduğu için kutuların tasarımında tırnaksız fontlar (Myriad, Helvetica vs.) kullanılmalıdır. Tırnaksız fontların bir diğer kullanım nedeni ise kutuların genelde renkli olması. Renkli zeminlerde kullanılan tırnaklı karakterlerin baskısı zor ve sıkıntılıdır.
Kutularda kullandığınız fontların büyüklüğü ana yazınızdan küçük olmalıdır. Eğer ana yazınızı 9 punto yaptıysanız kutularınızdaki yazılar 7 punto olmalıdır. Böylece kutu okuyucu tarafından daha rahat algılanır ve okunur.

Gömmeler ana yazılarda kullanılan fontla aynı olmak zorunda değildir. Derginizin kimliğinde bulunan tırnaksız fontlardan kullanabilirsiniz. Gömmeler yazıya giriş kısmı olduğu için dikkat çekici ama dikkati dağıtmayacak şekilde olmalıdır. Sayfanın tasarımı içinde kullanılmayan renklerden hazırlanan gömmelerin yazıyla olan bağlantısının zor algılanacağını unutmayın.  Ara spotlar uzun yazıların olmazsa olmazıdır. Yazının içinde geçen çarpıcı bölümleri okuyucuya sunmak yazının ilerleyen bölümlerinde nelerle karşılaşabileceğini bilmesini sağlar. Böylece okuyucu yazıya bağlanmış olur. Bunun için ara spotlar okunaklı olmadırı. Font seçimi ise tamamen konunun tasarımına bağlıdır. Ama mutlaka derginizde kullanılan fontlar arasından seçilmelidir (Eğer konu için özel bir tasarım hazırlıyorsanız o zaman başlık veya spotta kullandığınız fontları ara spotlarda da kullanın. Böylece kunu bütünlüğünü sağlamış olursunuz).

Ara spotlarda dikkat edilmesi gereken en önemli şey puntosudur. Kullanacağınız punto yazınızın ve sayfanızın tasarımına göre şekillenir. Ne çok büyük ne de çok küçük olmalıdır. Sayfadan kopmadan kendini belli etmelidir.

Derginizde kullanacağınız fontların büyüklükleri kadar satır aralarıda önemlidir. Türkçe çengelli ve noktalı karakterlerin bulunduğu bir dil olduğundan yazılarınızın satır aralarını bu çengel ve noktaların birbirine karışmayacağı şekilde ayarlamanız gerekiyor. Genelde buna dikkat edilmediği için dergilerde çengeller ve noktalar birbirine girerek okuma zorluğu yaşanıyor.
Fontlar yayınların temelleridir. Eğer onları yanlış kurgularsanız derginizin tasarımı çökecektir. Seçimlerinizi iyi belirlemeniz bu açıdan çok önemlidir. Önümüzdeki sayı eğer bu sayfanın erişimi engellenmezse dergi tasarımı konusuna devam edeceğiz.

 

 

July 2010

 


Cmyk