Photoshop Magazin
 


Adobe Photoshop 20 Yaşında!

01 May 2010 | Sayı: May 2010
 
1 2 3 4 5
 


Photoshop, dijital görüntü işlemeye çalışan herkesin kullanmaya başladığı andan itibaren hayatının bir parçası olmuştur. 2010 Şubat ayında Photoshop 20 yaşına bastı. Nisan ayındaki CS5 lansmanı ile Photoshop için yeni bir dönem başladı. Üretildiği ilk günden bugüne, Scanner ile birlikte verilen bir program olarak başlayan ve artık sektörün vazgeçilmezi olan endüstri standartı Photoshop'un hikayesi 1978 yılında başlıyor.


O zamanlar Amerika’nın Michigan eyaletindeki Ann Arbor isimli bir şehirde akademisyen olan Glenn Knoll, evinin bodrumunda karanlık odası bulunan teknoloji düşkünü bir fotoğraf uzmanıdır. Kişisel bilgisayarların yeni yeni evlere girmeye başladığı bu dönemde işyerinde kullandığı Apple II Plus makinasını işyerinden eve götürmesine izin verilen Glenn Knoll’un John ve Thomas isimli iki oğlu da, her akşam eve araştırma projeleriyle gelen babalarının bu ilgisinden de hız alarak karanlık oda ve Apple müdavimleri haline gelirler. Thomas Knoll o yıllardan "Fotoğrafçılık lise yıllarımda hobimdi, babamın karanlık odasında renkli ve siyah-beyaz baskı yapmayı, renkleri ve kontrastı ayarlamayı öğrendim" diye bahsediyor. 



Thomas, 1987 yılında Michigan Üniversitesi Mühendislik Bölümü'nde doktora öğrencisiyken kardeşi John ise o dönem Industrial Light and Magic (ILM) firmasında çalışmaktadır. "Dijital İmajların İşlenmesi" konulu doktora tezini hazırlayan Thomas, monitöründeki monochrome görselleri grayscale seviyesine çeviren bir program yazdı. Thomas’ın tezi dolayısıyla daha fazla alt rutin programlaması gerekti ve farklı işlere yarayan pek çok imaj işleme programcığı ortaya çıktı.

John, Thomas’ın çalışmalarını kendi çalıştığı firmada gördüğü Pixar isimli bir bilgisayarın imaj işleme araçlarına çok benzetir. Pixar’da kullanılan Unix C shell komut satırına benzer bir yapıda olan programları Thomas bir araya getirip Display isimli bir uygulama programı yaratır.

John’un ricaları, Thomas’ın ilgisini tezi üzerine yoğunlaştırmasına engel olmaya başladıysa da, kişisel bilgisayar üzerinde dijital imaj düzenleme yapabilme fikri aklını çelmeye başlamıştı. Display’in iyileştirme süreci bir süre daha devam etti ve uygulamanın gelişmiş sürümüne 1988 yılında ImagePro adını verdiler. Bu noktada John, Thomas’a ImagePro’yu ticari bir yazılım haline getirmelerini önermeye başlamıştı.


Üniversitenin verdiği bursu tüketen ve üstüne üstlük eşi hamile olan Thomas, yaptığı işi tamamlayıp bir an önce bir iş bulma derdine düşer. 1988 başlarında, ImagePro’nun Beta sürümünü altı ay içinde tamamlamaya karar verir. Bu süre, Silikon Vadisi’nde müşteri aramak için de iyi bir fırsat yaratır. Thomas geliştirdiği yazılımına isim bulmak konusunda sıkıntı çekiyordu çünkü bulduğu her isim daha önce alınmış oluyordu. Bu sıkıntısından bahsettiği bir arkadaşı ona Photoshop ismini önerdi ve yazılımın bundan sonra dünyaya damgasını vuracak olan ismi keşfedilmiş oldu.
Silikon Vadisi’ndeki birçok firma Knoll kardeşlerin teklifine sıcak bakmıyordu. Dönemin önemli yazılım şirketleri SuperMac ve Aldus kendi bünyelerinde zaten benzeri bir uygulama ürettiklerini belirterek olumsuz yanıtlar verdiler. Adobe yazılıma ilgi gösterdi, ancak hemen cevap vermemişti. Sonunda Thomas Ann Arbor’a dönüp yazılım üzerinde bir süre daha çalışmaya karar verdi. Bu sırada John yazılımın tanıtım demolarını firmalara göstermeye devam ediyor, Thomas’tan sıklıkla yeni özellikler eklemesini istiyordu.

Sonunda Silikon Vadisi’nde BarneyScan isimli bir firma kısa vadeli bir teklifle geldi. Buna göre BarneyScan, slayt tarayıcıları ile birlikte yazılımı ücretsiz olarak BarneyScan XP ismiyle dağıtacaktı. Photoshop 0.87’nin yaklaşık 200 adet kopyası BarneyScan tarayıcılarla BarneyScan XP adıyla dağıtıldı. 



John bir yandan Apple’a da Photoshop’u tanıtmaya gitti ve yazılım Apple tarafından çok ilgi gördü. Mühendisler yazılıma hayran kaldıklarını belirttiler ve John’a birkaç kopya bırakmasını rica ettiler.
Eylül 1988, Knoll kardeşlerin şansının döndüğü aydı. John, Adobe firmasının tasarım ekibine bir demo sunumu gerçekleştirdi ve firma yetkilileri üründen fazlasıyla memnun kaldılar. Özellikle Adobe’nin Art Director'ü Russell Brown Photoshop’tan oldukça etki- lendi. O sıralar Adobe’nin, Letraset firmasıy- la ColorStudio isimli yazılımı geliştirme ko- nusunda anlaşması vardı ancak daha sonra Photoshop’un daha çok ümit vaat ettiği ka- nısı ağır bastı ve Adobe, kısa süre içerisin- de Photoshop’un dağıtımı konusunda Knoll kardeşlerle bir lisans sözleşmesi imzaladı. 1990 yılının Şubat ayında, 10 aylık bir geliş- tirilme sürecinin ardından Photoshop 1.0 nihayet piyasaya sürüldü. Adobe ile anlaşmadaki en önemli nokta, an- laşmanın dağıtım lisansı üzerine olmasıydı. Adobe uzun yıllar yazılımı satın almayarak sadece dağıttı. Daha sonra Photoshop başa- rılı biçimde kendini göstermeye başlayınca Adobe yazılımı satın aldı ve ismini değiştir- medi. Thomas, Ann Arbor’da yazılımı geliştir- meye devam ederken John da California’da plug-in’ler yazıyordu. Plug-in’lerin de oldukça ilginç bir öyküsü vardır. Kimi Adobe yetkilileri John’un yaz- dığı plug-in’lerin ciddi bir yazılımın ayrı bir özelliği olarak lanse edilmesinin yakışık al- mayacağını, bunların yutturmaca gibi görü- neceğini iddia ettiler. Bu yüzden John, yap-tığı işleri Photoshop’a "sinsice" sokabilece- ği bir yol bulmak zorunda kaldı. Zaman için- de plug-in'ler Photoshop’un en güçlü araçla- rı haline geldiler. Bir arkadaş tavsiyesiyle bulunan Photos- hop adı günümüzde; Photoshop Standard, Photoshop Extended, Photoshop Elements, Photoshop Lightroom ve Photoshop.com gibi yazılım ve servisleri içeren Photoshop Family ailesinin genel adı durumundadır.


1990 - Photoshop 1.0

Photoshop’un ilk sürümlerinde birçok hata vardı. Hatta birçok kullanıcı 1.0.7 sürümünden sonra Photoshop kullanmaktan vazgeçti. Yine de Photoshop’un yakaladığı başarı takdire değerdi ve o zamanlar en büyük rakibi olan ColorStudio yazılımından kolay kullanımı ve verimli program koduyla öne çıkıyordu. ColorStudio’nun Photoshop’ta olmayan pek çok özelliği vardı ancak pazarlama konusunda en önemli dezavantajı Letraset’in yazılımı "Özel kullanıcılar için özel bir uygulama" olarak konumlandırmış olmasıydı. Bunun tersine Photoshop, "Macintosh’u olan herkesin kullanabileceği bir yazılım" olarak lanse ediliyordu.



Photoshop’un bir şansı da, masaüstü yayıncılığın yeni yeni alevlenmeye başladığı döneme denk gelmesiydi. Adobe’nin gizli silahı Russell Brown, birçok mecrada Photoshop’u anlatıyor, demolarını sunuyor, "Photoshop diye sıkı bir yazılım var, duydunuz mu?" cümlelerinin kulaktan kulağa yayılmasına önayak oluyordu. Artık Photoshop bir dünya standardı haline gelmeye başlamıştı. 


1991 - Photoshop 2.0

Kod Adı: Fast Eddy. Photoshop 2.0’ın belli başlı özellikleri arasında Illustrator dosyalarını raster etme aracı, CMYK desteği, duotonlar ve path çizimleri yapılan Pen aracını sayabiliriz. Getirdiği ilk ve çok önemli yenilik ise, Photoshop’a ayrılan belleğin 2 Mb'dan 4 Mb'a çıkarılmasıydı. Bu sayede yazılım belirgin şekilde hızlı ve stabil çalışmaya başladı. Photoshop 2.0, Haziran 1991’de satışa sunuldu. Photoshop 2.0’ın CMYK desteği vermesi, masaüstü yayıncılık dünyasının dikkatini yıldırım hızıyla bu yazılıma yöneltmesine sebep oldu. Renk ayrımı yapabilme gibi bir devrimi gerçekleştirebilmesi yazılımın satışlarını katlıyordu. 


1994 - Photoshop 3.0

Kod Adı: Tiger Mountain. Photoshop’un 3.0 sürümü hem Mac hem de PC için geliştirilmeye başlandı. Bu sürümün en önemli yeniliği Layers özelliğiydi. Diğer yenilikler arasında meşhur paletli yapıyı, 16 bit dosya desteğini ve ilk Windows sürümünün çıkmış olmasını sayabiliriz. 


1996 - Photoshop 4.0


Kod Adı: Big Electric Cat. Photoshop 4.0 sürümünde Layers ayarları sayesinde tasarımcılar layerlara grup olarak bir efekti uygulayabilmekteydiler. En büyük yenilik ise kullanıcı ara yüzünün diğer Adobe ürünleri ile birleştirilmesiydi. Fakat sadık kullanıcılar bu değişimden memnun kalmadılar. Actions paleti de bu sürümle eklendi. 


1998 - Photoshop 5.0

Kod Adı: Strange Cargo. Photoshop 5.0'ın en belirgin ve önemli gelişme edit edilebilir yazım aracı ve history paleti ile çoklu undo yapılabiliyor olmasıydı. Photoshop 5.0 sürümünün yayınlanmasını takiben yaklaşık bir yıl sonra Photoshop 5.5 sürümü yayınlandı ve bu sürümle birlikte Adobe ImageReady dağıtılmaya başlandı. 


2000 - Photoshop 6.0

Kod Adı: Venus in Furs. Metin yazımı konusunda getirdiği yeniliklerle yazılan yazının imajın üzerinde düzenlenebilmesine izin verirken vektör desteği sayesinde harfler her ebatta kırıksız görülebiliyordu. Styles paleti ise imajlara anında kabartma, gölge, dolgu, kontur gibi efektleri uygulayabilmeye olanak veriyordu.
Bunun yanı sıra yazılımın Web desteği oldukça güçlendirildi ve Image Ready 3.0 ile birlikte satışa sunuldu. Ayrıca eklenen Liquify adlı araç piksellere, sanki imaj sıvıymış gibi davranabilmeye ve ilginç etkiler yaratmaya olanak tanıyordu.

 

2002 - Photoshop 7.0

Kod Adı: Liquid Sky. Photoshop 7.0 ile yazı- lım içerisine File Browser eklendi. Böylece depolama birimleriniz içindeki imajların kü- çük bir ön izlemesini görebiliyordunuz. Yazı- lıma eklenen yeni Healing ve patch araçları, imajlarda bu güne kadar Clone Stamp ile ya- pılan iyileştirme çalışmalarında büyük oran- da kolaylık sağlayabilecek araçlar oldu. Clo- ne Stamp’ten farklı olarak Healing aracıyla imajın üzerindeki karanlık ve aydınlık alanla- ra zarar vermeden düzenleme yapılabiliyor. Patch aracı ise seçilen bir alanı, en optimum düzeyde dokulandırırken yine gölgelere ve ışık farkı olan alanlara dokunmuyordu.

2003 - Photoshop CS (8.0)

Kod Adı: Dark Matter. Çeşitli Web dilleri için script desteği bu sürümde kullanıcılara su- nuldu. Layer grupları bu sürümle birlikte du- yuruldu. Dosya tarayıcısındaki yeniliklerle birlikte imajlarla çalışmak daha kolay bir hale geldi. 16 bit desteği ve büyük dosya desteği tasarımcılara ve büyük imaj dosyaları ile ça- lışmak zorunda olan fotoğrafçılar için çalış- ma kolaylığı sağladı.

2005 - Photoshop CS2 (9.0)

Kod Adı: Space Monkey. Photoshop CS2 ile daha önce Photoshop Elements’e has olan kırmızı göz düzeltme aracı yeni sürüme ek- lendi. Smudge aracı için özellikler ve çoklu layer seçilebilme özelliği Photoshop’a fonk- siyonellik kazandırdı. Vanishing Point aracı kullanıcıların imajları perspektifli olarak dü- zenleyebilmelerini sağladı. Linkler bölümü kaldırıldı. Smart object özelliği duyuruldu.

2007 - Photoshop CS3 (10.0)

Kod Adı: Red Pill. Daha hızlı yüklenme yapa- biliyor olması bu sürümün ilk öne cıkan özel- liğiydi. Diğer bir dikkat çeken özellik ise mo- bil cihazlar için sağlanan destekti. Bu sürüm yenilikleri içerisinde Adobe Camera RAW, Quick Select, Smart Filter gibi yeni araç- lar eklendi. Bu sürümle birlikte Photoshop Standart ve Extended olarak farklı iki sürüm- ler şeklinde yayınlanmaya başlandı. 2008 - Photoshop CS4 (11.0) Kod Adı: Stonehenge. Photoshop CS4 ile daha yumuşak pan ve zoom özelliği eklendi. Mask ve ayarlar paneli eklendi bu maskeler ile çalışmayı daha kolay bir hale getiriyordu. Content Aware Scaling ile devrimsel defor- masyon yapılabiliyordu. Renk ayarlarıda bu sürüm ile birlikte çok büyük bir atılım yap- mıştı. Kullanıcı ara yüzü de bu sürümle birlik- te önemli bir şekilde basitleştirildi.

2010 - Photoshop CS5 (12.0)

Kod Adı: White Rabbit. Photoshop 20 yaşın- da. İleri teknoloji düzenleme, birleştirme ve boyama özelliklerinin yanı sıra, 3D görün- tü ve hareket tabanlı içerikler oluşturmamı- za ve geliştirmemize olanak sağlayan araçlar eklendi. Kolay ve hızlı seçim, Content-Aware Fill, Puppet Warp, Mixer Brush and Bristle Tips ve Adobe Repoussé ile 3D görüntü işle- me adına yepyeni araçlar duyruldu.

 

 

May 2010

 


Mercek Altında