Photoshop Magazin
 


Hukuki Yöndeşme

01 December 2009 | Sayı: Dec 2009
 
1 2 3 4 5
 

Gelişen teknoloji birbirinden farklı medyaları bir araya toplamıştır. Örneğin; telsiz ve telefon sesi aktaran aletlerdir aslında. Cep telefonları icat olduğunda sesin üzerine yazıyı (SMS) da eklemiştir. Daha sonra MMS icat edilmiş ve ses ve yazının yanına görüntü de eklenmiştir.
İnternetin de cep telefonlarına girmesiyle birlikte ise ses, yazı, görüntü, interaktif işlemler vb. Hepsi bir arada toplanmıştır. İnternet; icat edilmesiyle birlikte yöndeşmeyi en çok etkileyen şeylerden biri olmuştur. İnternetle birlikte, kitaplar, dergiler, gazeteler, kütüphaneler, televizyonlar, radyolar ve daha bir çok şey internet ortamına taşınmıştır.

Bugün bir internet sitesine girip gazeteden bir köşe yazısını okurken aynı zamanda müzik dinleyebiliyor, yazının altına yorum yazıp görüşlerimizi anında dile getirebiliyoruz. Hukuk dediğimiz kurallar bütünü ise hayatın bir parçası olarak teknolojik gelişmelerle – her ne kadar geriden takip etse de- her zaman içiçedir. Doğal olarak teknolojik yöndeşme, hukuki yöndeşmeyi de zorunlu kılmaktadır. Bunun anlamı, farklı yasaların kapsamında olan yada olması gereken hukuk kurallarının bir araya toplanması, çok farklı bir yasa içerisinde olması gereken bir yasa maddesinin, olmaması gereken bir yasanın içerisinde yer alabilmesidir. Öte yandan hukuk kurallarının kendisini değişen teknolojiye uydurma zorunuluğu dab u kapsamda yadsınamayacak bir gerçektir.

Ticaret ile ilgili konular genellikle Türk Ticaret Kanunu ve Borçlar kanunu içinde toplanmaktadır. İnternele ilgili konular ise Elektronik haberleşme Yasasında toplanmaktadır. Elektroik ticaretin icat edilmesiyle birlikte artık internet üzerinden alışveriş bir toplumsal gerçeklik haline gelmiştir. Öyleyse teknoloji internet ile alışverişi (Ticareti) bir araya toplamış, bu ikisi arasında yöndeşmeyi
sağlamış demektir.

Söylediğimiz gibi internet ile ticaret başlangıçta birbiri ile farklı konular olup, düznlendikleri yasalar da farklıdır.
Oysa elektronik ticarette internetle ticaret bir araya gelmiştir. Öyleyse bu ikisini düzenleyen yasalar da bir araya gelmelidir. Hayatın hiç bir alanı hukuksuz olamayacağına göre, elektronik ticaret de yasal metinlerle düzenlenmelidir.

Zira elektronik ticarette de asıl aktörler her zaman insandır. İşte teknolojik yöndeşmeye paralel olarak farklı yasal metinlerin bir araya getirilmesine hukuksal yöndeşme denilmektedir. Hukuksa yöndeşmede önemli bir sorun, yeni yasa maddesinin hangi kanun içerisinde yer alacağıdır. Yukarıdaki örnekte; elektronik ticarete dair yasa maddesi Elektronik Haberleşme Yasasında mı olmalıdır yoksa Türk Ticaret Kanununda mı yer almalıdır?

Bu sorunun cevabını bulmak için yeni yasal metnin düzenlediği asıl alan belirlenmekte ve yeni yasa maddesi faliyetin ana konusunu ilişkilendiren yasanın içerisine entegre edilmektedir. Örneğin elektronik ticarette asıl faaliyet alışveriş faaliyetidir. İnternet ise bu alışverişte sadece aracıdır. O nedenle elektronik ticarete dair konular Türk Ticaret Kanunu içerisinde yer almak zorundadır.
İnterneti farklı bir dünya olarak gören bazı kişilerce bunun aksinin savunulduğu, internetle ilgili herşey özel bir kanunda olsun denildiği olmuşsa da, internet kullanıcılarının da insanlar olduğu, internet üzerinden yapılan her türlü faaliyetinin sonuçlarının da insanlar üzerinde gerçekleştiği gerçeğini göz önüne aldığımızda, internet üzerinden yapılan faaliyetlerin özel bir kanunda toplanmasının pratik ve hukuki yönden mümkün olmadığı görülecektir.

Bir sonraki sayımızda görüşmek üzere.

 

December 2009

 


Tasarım Hukuku