Photoshop Magazin
 


Yeni Medya Üzerine

01 September 2009 | Sayı: Sep 2009
 
1 2 3 4 5
 

‘Yeni’ kelimesi ise Türk Dil Kurumu sözlüğünde; 1. Kullanılmamış olan, eski karşıtı, 2. Oluş veya çıkışından beri çok zaman geçmemiş olan 3. En son edinilen, 4. İşe henüz başlamış, 5. O güne kadar söylenmemiş, görülmemiş, gösterilmemiş, düşünülmemiş olan, 6. Tanınmayan, bilinmeyen, 7. Daha öncekilerden farklı olan, gibi anlamlarda kullanılmaktadır.

Yeni kelimesi çoğu zaman geçmişe çekilmek istenen bir süngerin ifadesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda zaman zaman bir protesto vesilesi de olmaktadır. Yeni nesil, yeni araba, yeni ev, yeni eş vs. Hep eski olandan koparılmaya çalışmanın ürünleridir. Öte yandan var olandan zaman olarak daha sonra üretilen her şeye de yeni diyebilmek mümkün değildir.
Peki medyaya ne oluyor da, birden bire ben yeniyim diye ortaya çıkıyor? Onu eskiden farklı kılan şey nedir? Ya da bir medya ne olursa “yeni medya” olur?


Yeni İletişim Ortamları ve Özellikleri
Manovich, The Language of New Media isimli eserinde Yeni İletişim Ortamını beş temel prensip ile tanımlamıştır: (Manovich,
2001:27-48) • Sayısal Temsil (Numerical Representation) • Modülerlik (Modularity) • Otomasyon (Automation) • Değişkenlik
(Variability) • Kod Çevrimi (Transcoding) Sayısal temsil, ortamın kodlardan, yani matematiksel simge
ve algoritmalardan oluşmasıdır. Böylece yeni ortamdaki bütün veriler sayılabilir ve programlanabilir bir hale gelerek daha tutarlı davranmaktadır.


Modülerlik, yeni ortamların ortaya konuluş şekilleriyle doğrudan ilintilidir. Bir web sayfasını örnek alacak olursak, görüntüler,
sesler, yazı gibi elemanlar ayrı ayrı özelliklere sahiptir. Bunların bir araya gelip oluşturduğu web sayfasında bir değişiklik yapılmak istendiğinde her eleman üzerinde bu değişiklik ayrı ayrı yapılmaktadır bu da modülerliği getirmektedir.

Otomasyon, yeni iletişim ortamlarının, kullanıcı olmadan üretebildikleri etkinlikleri simgelemektedir. Örnek olarak kelime işlem programlarının, kullanıcının bir “tıklamasıyla” bir davetiye üretmesi ya da bir komut ile elinde bulunan fotoğrafları bir albüm yapabilmesi verilebilir.

Değişkenlik, sayısal temsil ve modülerliğin bir uzantısıdır. Yeni iletişim ortamları, birbirinden oldukça katı bir biçimde ayrılan nesnelerin dahi aynı nesnenin uzantısı olarak farklı şekillerde sunulmasını olanaklı kılmaktadır. Yani, mevcut nesnenin birden çok şekil ile karşımıza çıkmasını mümkün olmaktadır. Kod Çevrimi, yeni ortamların iki temel katmanını temsil etmektedir:
Sosyal katman ve bilgisayar katmanı. Alışılagelmiş ortam prodüksiyonunun ve yayınının bilgisayarlar tarafından ele alınmasıyla, geçmiş kültürel yargılar da bilgisayarlar ile bir geçiş içerisine girmiştir. Bunun yanı sıra sayısallaştırılmış verinin bir formattan diğerine çevrilmesini de kapsamaktadır.

Bilindiği üzere bilgisayar dünyası donanım ve yazılım olarak ikiye ayrılmaktadır. Yazılımlar, tamamı kodlardan oluşan yapılardır.
Photoshop’ta üretilmiş olan bir görüntü dosyası belli bir formdadır ve kendine has bir formatı vardır. Bu ve bunun gibi formatlar dosya uzantıları ile tanımlanmaktadırlar. Bu örneğimizde oluşturulan dosyanın formatı PSD’dir. Bu format yine aynı yazılım tarafından oldukça yaygın olan JPEG formatına dönüştürülebilmektedir. Bir benzer örnek de kelime – işlem yazılımı MS Word için verilebilir. Metin belgesi olarak üretilen ve saklanan bu dosyaların format uzantıları DOC / RTF olarak bilinmektedir. Ancak formatlar arası geçiş mümkündür. Örneğin  bir metin belgesi yaratılarak içerisine JPEG formatında bir görüntü ithal etmek mümkündür. Dosya üretildiğinde DOC / RTF formatı ile saklanacak hale gelecektir. Böylece aslen metin
belgesi formatı olan DOC ile görüntü formatları içerisinde bir kod çevrimi gerçekleşmektedir.
Bu temel prensiplerin işaret ettiği ortak nokta, yeni iletişim ortamlarının sayısal bir nitelikte olmasıdır. Yani bütün veriler tanımlı, dolayısıyla ölçülebilir bir haldedir. Başka bir deyişle yeni medya, bilgisayarların işlem gücü olmadan oluşturulamayacak
veya kullanılamayacak olan ortamlara denir.

Yeni medyaların en temel özelliklerinden biri, eski medyaların etkileşimlerini artırarak, eski medyaları bir araya toplamasıdır. İnternet de görüntülü sohbette olduğu gibi, ses ile görüntüyü, yazı ile görüntüyü, sesi yazıyı ve görüntüyü bir araya toplayabilen
bir iletişim ortamı (medya)dır.

Gelecek sayımızda görüşmek üzere

 

September 2009

 


Tasarım Hukuku