Photoshop Magazin
 


QuarkXPress 8 InDesign CS4 Karşılaştırması - 2

01 June 2009 | Sayı: Jun 2009
 
1 2 3 4 5
 


Şeffaflık
InDesign’da transparanlığı ilk gördüğümde gerçekten etkilenmiştim. Şimdilerde ise durum şeffaf degradeler atmaya kadar geldi. Quark 7 sürümüne kadar transparanlığı bir kenara itmiş ve kullanıcıların yoğun olarak kullanmadığı bir aksiyon olarak görmüştü.

InDesign, CS3 sürümüyle birlikte Illustrator’den alışık olduğumuz Appearance paneline benzeyen bir Effects paneli sundu bize. Bu panel üzerinden harmanlama modlarının yanı sıra istenirse objenin tamamına istenirse de çizgi, dolgu veya yazı alanı içindeki yazılara şeffaflık verebiliyoruz. Aynı zamanda Isolate Blending ve Knockout Group seçenekleriyle farklı görüntüler oluşturarak Illustrator’e gitmeye gerek kalmaksızın transparanlık işlemlerini gerçekleştirebiliyoruz.

 

Quark 7 sürümünden itibaren transparanlığın kullanılan bir aksiyon olduğunu kabul etti. Ama bu aksiyonu alıştığımız yöntemle
değil de renklere transparanlık vererek yaptı. Quark’ın geliştirdiği bu yöntemle aynı yazı alanı içinde bulanan yazılara isterseniz harfharf transparanlık uygulayabiliyorsunuz. Ayrıca Colors panelinin üstünde bulunan butonlarla çizgiye dolguya veya yazı alanı içindeki yazılara ayrı ayrı şeffaflıklar uygulayabiliyorsunuz.

 

Obje Stilleri
Obje stilleri en başta pek önemli gibi gelmiyor. Ama yoğun alanların olduğu çalışmalarda (dergi veya insert gibi) o alanlardaki en ufak değişikliğin nasıl can sıkıcı olacağını bir düşünün.

InDesign, obje stilleri konusunda gayet başarılı. Çizgilerden dolgu renklerine, alanın içinde kullanılacak yazı stillerinden efektlere kadar pek çok özelliği stil olarak kaydedebiliyorsunuz. Fakat alan ölçülerini sabitleyemiyorsunuz. Bu ilk başlarda anlamsız gibi gözüksede aslında çalışma sırasında pek sizi engellemiyor. Ama Quark’daki gibi seçmeli bir özellik olarak olsaydı fena olmazdı.

Quark, InDesign’e nazaran çok daha kapsamlı stiller oluşturmanıza imkan veriyor. Ölçüler dahil objenin pek çok özelliğini stil
olarak kaydedebilir ve daha sonra rahatlıkla değiştirebilirsiniz. Ölçülerle alakalı bölümlerin istenirse iptal edilip hazırlanan stillerin alanların ölçülerine müdahale etmemesini sağlayabilirsiniz. Fakat eksileri yok değil. Mesela efektleri stil olarak alarak kaydedemiyorsunuz. Ayrıca içeride uygulanacak yazı stillerilerini önceden belirleyemiyorsunuz

 

Paragraf Stilleri
Bir sayfa tasarım programının en önemli bölümlerinden biride Paragraf ve Karakter Stilleridir. Yoğun yazıların olduğu dergi, katalog, insert gibi çok sayfalı işlerde birkaç saniyede hazırlanacak Paragraf ve Karakter Stillerini oluşturmak ilerleyen zamanlarda daha büyük zaman kayıplarının önlenmesi demektir.

 

InDesign özellikle Paragraf Stilleri konusunda aşmış durumda. Paragrafa uyguladığınız paragraf stilini takip
eden başka bir paragraf stili oluşturabilirsiniz. Böylece yazı alanı içindeki ilk paragrafı farklı bir stilde sonraki pa-
ragrafları farklı bir stilde yapabilirsiniz. Bir de bu stilleri Obje Stili içine gömerseniz yazı alanlarına uygulayacağınız
obje stilinden sonra ayrıca paragraf stillerini ayarlamanız gerekmeyecek. Önceki sürümlerden kullanmaya kendimizi alıştırdığımız Yuvalanmış Stiller (Nested Style) yanısıra şimdi bir de Line Style (Satır stili) ve Grep Style (Kelime Stili) adında iki yeni
stil eklendi. Özellikle Grep Style yazılar içinde geçen ve vurgulanması gereken özel kelimeleri otomatik olarak bulup belirtilen karakter stiline çevirerek inanılmaz zaman kazandırmakta.

Quark paragraf ve karakter stillerini ilk kullanan programlardan. Yayıncılık dünyasında işleri inanılmaz hızlandıran bu
özelliğini her zaman korudu ve diğer programlara örnek teşkil etti. Ama yeni sürümde bile
InDesign’ı yakalayamadı.

InDesign’da olduğu gibi Next Style işlemini entegre etti fakat küçük birayrıntıyı kaçırdı. Quark Next Style işlemini uygulamak için illaki yazının devamının yazılmasını istiyor. Yani hazır yazıya uygulama yapılamıyor. Durum böyle olunca kullanımı zor bir işlem haline geliyor. Obje stilleri içine paragraf stillerinin gömülememesi ise başka bir konu. En büyük artısı sade arayüzü. Karakter stillerinin ayarını tek bir pencere üzerinden yaparken paragraf stilleri için sadece 4 sekmenin bulunması oluşum sırasında zaman kaybını önlüyor.

Word ve Excel Dosyaları
Çalışmalar sırasında özellikle Freehand zamanlarında Word dosyaları hep sorun oldu. Ya Türkçe karakterleri görmedi ya da bold, italik gibi özellikleri tanımadı. Ama yeni nesil uygulamalarda durum inanılmaz bir boyut aldı.

InDesign Word ile tam uyum sağlıyor. Eğer dosyayı içeri alırken “Show Import Options” seçeneğini işaretlerseniz
Word dosyası üzerinde kullandığınız stilleri ister InDesign içine direkt olarak aktarabilir, isterseniz daha önceden
oluşturuğunuz stillerle değiştirebilirsiniz. Böylece hem dosyayı sorunsuz içe aktarmış olursunuz hem de
kullanılan stillerin tamamını alabildiğiniz için yeniden stil işlemi yapmak zorunda kalmazsınız. Sürükle bırak yöntemiyle içe aktarılan dökümanlarda bu işlemi sonradan yapmak zorundasınız.

Excel belgelerini InDesign içine almak oldukça kolay. Her zamanki gibi “Place” demeniz yeterli. “Show Import Options” seçene-
ğini işaretledikten sonra tablonuzla ilgili ayarlarları içe aktarımdan önce yapabilirsiniz. Tablo ve hücre paletlerini kullanarak tablolarınızı hızlıca düzenleyebilirsi-niz. Ayrıca tablonuzu, Tablo Stilleri (Table Style) kullanarak hücrelerinize ve tablonuzun geneline tıpkı Obje Stilleri gibi stiller verip çalışmanızdaki tüm tabloların aynı özelliklere sahip olmasını sağlayabilirsiniz. Linkli olarak çalışmanıza koyduğunuz tablolarınızın daha sonradan yine Excel üzerinde güncellemelerini yapabilir ve çalışmanızdaki tablo tasarımınızıda güncelleyebilirsiniz. Ama bu işlemi yaparken küçük bir ayrıntıya dikkat etmelisiniz. Eğer Tablo Stillerini kullanmadıysanız güncelleme sonrası yaptığınız tüm düzenlemeleri yeniden yapmanız gerekecektir.

Quark 8 Word dosyalarına tam desteği vermiş sonunda. Artık Word dosyaları içindeki stilleri aynen alabiliyorsunuz. En başta çalışmanızdaki stillerle değiştiremiyorsunuz ama daha sonradan müdahale edebilir, yeniden adlandırabilir veya otoma-
tik olarak adlandırılmasını sağlayabilirsiniz. InDesign’ın tersine sürükle bırak yönteminde de aynı pencere ile karşılaşıyorsunuz. Böylece komut vermek yerine sürükle bırak tekniği ile Word dosyalarınızı rahatlıkla içe aktarabiliyorsunuz. Fakat burda şöyle bir durum sözkonusu. Eğer Word belgenizin içinde tablolar varsa onlara destek alamayacaksınız. Word dosyası içindeki tablolarınız size normal metin belgesi olarak gelecek ve içinden çıkılmaz bir hal alacak. Bunu önlemek için tablolarınızı Excel içine aldıktan sonra Excel belgesi olarak Quark’a aktarmanız gerekmekte.

Quark, Excel’de hazırlanan tabloları içeri aktarmak için “Table Tool” kullanmanızı şart koşuyor. Table Tool ile sayfaya tıkladıktan sonra karşınıza çıkan menüden “Link to External Data” seçeneğini işaretledikten sonra “Table Link” menüsünden Excel belgenizi
tanıtım dosyanıza nasıl alırken nelerin korunmasını istediğinizi belirleyebiliyorsunuz. Quark 6.5 sürümünden itibaren destek vermeye başladığı Excel tablolarında çok fazla ileriye gitmiş sayılmaz. Hücre ve Tablo ayarları hala dağınık. En büyük sorun ise linklenmiş Excel belgesinde değişiklik yapıldığı takdirde herşeyi sil baştan yapmanız gerekiyor. Bu uzun zaman harcayarak yaptığınız düzenlemelerin çöpe gitmesi demek.

 

PrefLight - Job Jacket
Sizi yaptığınız veya yapacağınız yanlışlarda uyaran, hazırladığınız iş için belirlediğiniz özelliklerin dışına çıkmanızı engelleyen, işlerinizdeki sorunlarınızı size söyleyen bir yardımcınızın olmasını ister misiniz?

InDesign CS4 sürümü ile birlikte hayatımıza “PrefLight” diye yeni bir panel, altta sürekli kontrol edildiğini gösteren yeşil veya hatalı birşey yapıldığında kırmızı olan bir ışık ve PrefLight Profiles adında bir menü kattı. PrefLight çalışmanın baskıya veya web ortamına sağlıklı aktarımı için gerekli kontrolleri yapıyor. Aynı zamanda sizin belirleyeceğiniz özel- liklerin dışına çıkılmasını önlüyor. Yani hazırladığınız işinizde sizden başkalarıda çalışsa sizin kurallarınızla oyunu oynamak zorunda. Yapacağınız
tasarımda yanlışlık Spot renkler bırakmaktan veya RGB görselleri baskıya farketmeden göndererek iş basıldıktan “ya benim kırmızılarım böyle değildi” demekten sıkıldıysanız PrefLight ayarlarınızı mutlaka yapın.

Quark, 7 sürümü ile gardroplara fiyakalı bir “Job Jacket” girmesine neden oldu. Büyük ilgiyle karşılanan bu özellik dergi ve gazeteler gibi birden fazla grafikerin üzerinde çalıştığı işler için ideal. İnanılmaz geniş ayar panelinde istediğiniz her kısıtlamayı yapabiliyorsunuz. Sizin diktiğiniz ceketin dışına çıkmak isteyen bir terzi olduğunda ise onu engelliyor. Böylece hatanın yapılması daha baştan önlenmiş oluyor. Doğru kullanıldığı tak dirde iş akışında hız kazandıracak bu özellikle kurulum zahmeti dışında
harika bir icat. Ayrıca PrefLight’an çok daha geniş bir hizmet ağı var.

 

Kitap (Book)
Yayınlar genelde birden çok dosyadan oluşur. Bütün bir yayını tek dosyada hazırlamak riskli ve zahmetlidir. Bunun yerine parça parça hazırlanan yayınlar Kitap (Book) seçeneği ile birleştirilir. Bu seçenek ile çalışmaların içinde bulunan sayfaların senkronizasyonu da kolaylıkla sağlanır.

InDesign, Book özelliğiyle birden fazla dosyada hazırlanmış bir yayını sıralayabilir ve senkronize edebilir. Ayrıca içindekiler bölümlerini her dosyada kullanılan aynı isimdeki paragraf stilleri ile oluşturabilir. Böyle parça parça çalışılmış bir işi bir araya getirmek için uğraşmanız gerekmez. Aynı zamanda oluşturulan bu kitap PDF formatında kayıt edilebilir. Baskıya gönderirken de tek parça PDF olarak yollayabilirsiniz.

Quark kullanıcıları zaten bu pencereye yabancı değil. Ama artık daha hızlı. Hatta InDesign’dan bile hızlı. Parça parça hazırlanmış bir yayını bir kitap penceresine toplayabiliyor ve her şeyi senkronize edebiliyorsunuz. İçindekiler bölümü dahil senkronize etmeniz gayet kolay ve hızlı. Yalnız bir sorun var. Farklı oluşturduğunuz dökümanları tek bir PDF dosyası halinde çeviremiyorsunuz. Yani sadece düzenleyebiliyorsunuz ama direkt olarak bir PDF çevrimi gerçekleştiremiyorsunuz. Çözüm olarak eski ve alışık olduğumuz Quark belgelerini PDF’e çevirme yöntemi yardıma yetişiyor. Paletin üstündeki Print butonu ve sonra .ps dosyası olarak kayıt. Opsssss.... Bu yöntemde işe yaramıyormuş. E ne anlamı kaldı?

 

İçindekiler (TOC)
Geçmişin en zahmetli işi. İçindekiler oluşturmak. Önce çıkışlar alınır sonra sayfa planı getirilir ve başlanır sayfanın başında hangi konu hangi sayfada yazılmaya... Ah eski günler ah ne uğraşırmışız.

InDesign içindekiler (TOC “Table Of Content”) oluşturmak için bize bir menü sunuyor. Bu menüde hangi paragraf stiline sahip yazıları içindekilere alacağımızı belirliyoruz. Boşluk ve kullanılacak stillleri ayarladıktan sonra onaylayarak içindekileri oluşturuyoruz. Yazarken bile 4 satır sürdü. Yüklemesi çok az bir zaman zarfında bitiyor ve içindekiler sayfanız hazır. Artık uğraşmanıza gerek yok.

Quark bu işlemide inanılmaz basit hale getirmiş. Edit menüsünden ulaşacağınız List menüsünün sol sütunundaki paragraf stillerin içindekilerde olmasını istediğinizi seçin ve sağ sütuna atın. Stillerin üzerine tıklayarak sıralamayı ve uygulan- masını istediğiniz stili belirleyin ve onaylayın. İşlem tamam. Ayrıca List panelinde içindekilere girecek olan başlıkları görebilir ve üzerine tıklayıp sayfalarına gidebilirsiniz. Uygulamak için ise Build demeniz yeterli.

Index (Index)
Dünyanın belki de en sıkıcı işi. Kitap veya ansiklopedilerin en arkasında bulunan kelime kelime indeksleri hazırlamak. Hangi kelime hangi kelime grubu hangi sayfada tek tek girmek. Ama artık sıkıcı olmaktan çıktı...

InDesign, Indeks oluşturmanın da kolay yolunu sunuyor bize Index panelini açtıktan sonra indeks içine dahil edeceğiniz
kelimeyi seçin, New Page Referance seçeneğini seçin ve ayarlamalarınızı yapın. Stillerini ve varsa kros referanslarını be-
lirleyin ve OK butonuna basın. Bu işlemi her kelime için tekrar edin ve sonra Generate komutu verin hepsi bu kadar.

Quark, indeks işinde InDesign’dan biraz daha aktif. Index panelindeki sürekli kullanmanız gereken hersey karşınızda. Kelimeleri seçin ve Add botuna basın.,

Layer
Yayıncılık esaslı bir programda katmanlar ne işe yarar diye düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Photoshop’ta katmanlar ne kadar esneklik sağlıyorsa dizgi amaçlı kullanımlarımız içinde bir o kadar işe yarıyor.

InDesign, Adobe’nin programı olduğundan mıdır bilinmez ama başından beri Layer paletine bizi alıştırdı. Çalışmalar sırasında o kadar aktif kullanılmaya başlandı ki artık vazgeçilmez bir parça oldu.

Quark sonunda Layer’ın farkına vardı. Paleti ilk gördüğümde InDesign’dan biraz esinlendiğini zannettim. Ama kullanmaya başlayınca fazlasıyla aynı olduğunu farkettim.

 İnteraktif Çalışmalar.
Günümüz koşulları artık internet mecralarını aktif kullanamayı gerektiriyor. Özellikle Flash ile yapılmış çalışmalar insanların gözlerini boyamaya yetiyor. Çoğu zamanda sunumlarda çeşikli aksiyonlar kullanılıp etkileyicilik had safhaya ulaşıyor.

InDesign, özellikle sunumlar için çok uygun aksiyonlara sahip. Kendi içinde bulunan Sample Buttons bölümü ile size onlarca bu-
ton şekli sunuyor. Bu butonlara istediğiniz aksiyonları uygulayabileceğiniz gibi isterseniz kendi özelleştirdiğinizi de kullanabilirsiniz.

Böylece oluşturduğunuz sunumlarda mail, sayfa değiştir, web sitesine git gibi işlemleri bu butonlar saye- sinde biraz daha eğlenceli hale getirebilirsiniz. Tabii sadece o butonlara bağlı değilsiniz. İsterseniz kendi butonlarınızı oluşturabilirsiniz. Ayrıca internette yayınlanan yayınlarda sıkça gördüğümüz sayfa çevirme özelliğini InDesign içinde Page Transitions panelinde bulabilirsiniz. Tabii sadece Page Turn değil daha bir çok sayfa geçiş aksiyonunu panelde bulabilir ve kolayca uygulayabilirsiniz.

Quark SWF desteği verdiğini ilk duyurduğunda tıpkı InDesign gibi kolay kullanılır ve anlaşılır bir arayüz bekliyordum. Fakat daha önce böyle işler yapmamış biri olarak ben bu Interactive panelinde fena çuvalladım. Uy- gulaması biraz zahmetli. Akan alanlar veya yazılar oluşturabilirsiniz. Sayfa geçişleri bir web sitesi gibi olacaktır ama linkler ekleyerek belirlediğiniz noktalardan sayfalarınıza geçişlerde sağlayabiliyorsunuz. Birde benim en çok hoşuma giden tarafı müzik ekleyebiliyorsunuz. Gerçi
benim gibi Mac kullanan kişiler Keynote ile harika sunumlar hazırlarken Quark’a ihtiyaç duymayacaklardır ama PC kullanıcılarını PowerPoint’ten kurtarabilir.

PDF desteği
Günümüzün bir çok alanında artık standart haline gelen PDF dosyalarına her program destek veriyor.

Adobe programı olmasının nimetlerinden sonuna kadar yararlanıyor InDesign. PDF belgeleri programın içinde her türlü kullanılabiliyor. Şeffaflık hiç bir şekilde sorun değil. Yapılan çalışmaları PDF formatına çevirmek ise oldukça basit. Hazırda bulunan tüm PDF ayarlarını sorunsuz destekleyen InDesign, kullanıcılarına daha özgür olmayı vaadediyor.

Quark PDF dosyalarına desteği verdi. Verdi vermesine ama içeri aktardığınız PDF dosyalarınızda şeffaf alanlar varsa onlara destek vermiyor. Mutlaka Quark’ta kullanılacak PDF dosyalarının düzleştirilmiş olmasına dikkat edin. Ayrıca PDF olarak dışa
aktarımlarda sorunsuz olarak PDF-X seçenekleri sorunsuz olarak çalışıyor. Diğer seçeneklerde hiç ummadığınız sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Ayrıca katmanlı PDF olayını da unutmanız gerekiyor.

Grid-Guide
Çalışmalar sırasında bana yardımcı olan o süper çizgileri aramızda kullanmayan varsa bence bir an önce kendini alıştırsın.

InDesign’ın belkide CS4 sürümünde bizlere sunduğu en güzel özelliği Smart Guide. Kullanmaya başladıktan sonra Align paletine neredeyse hiç gitmiyorsunuz. Yandaki veya yukardaki objelerle hizalamalar, eşit aralar, çevirmelerde açılar, çizim sırasında cursor’un yanında ölçüler derken panelleri unutuyorsunuz.

Quark özellikle guide’lar konusunda daha esnek. Evet belki smart guide özelliği yok ama Quark kullanıcılarının
gözleri zaten smart guide gibidir. Eskiden Align işlemleri için zaman kay- bını istemeyen Quark kullunıcılarına zamanla gözle hizalama yeteneği yerleşmiştir. Guide’ların aktif olarak kullanılmaya başlanmasıyla gözler yapışan guide’lara güvenmeye başladı. Şimdi ise bir Guide paneli var. Guide’larla ilgili her işlemi yapabiliyorsunuz. Ayrıca Grid Style paneli benim çok ilgimi çekti. Ayrı ayrı grid stilleri oluşturabilir ve bu stilleri çalışmalarınız içinde rahatlıkla kullanabilirsiniz.

Sonuç
1987 yılında QuarkXPress piyasaya sürüldü. Fazla geçmeden bir anda yaygınlaştı ve tüm basılı yayınların hazırlandığı tek program oldu. Hatta benimde kullandığım ilk bilgisayar programıdır kendisi. (Comodore oyunlarını saymamak doğrudur umarım.) Kullanıcılarının en sorunsuz sürüm olarak gördüğü 3.32 sürümü tam bir efsanedir. Hatta tüm Cağaloğlu’nu, ordan tüm Türkiye’nin büyük bir kısmına yayılan öyle bir 3.32 vardır ki tam bir efsanedir.

Nokta Dergisi’nde çalışmaya başladığımda ilk defa Quark 6.5 ve MacOs X sürüm- lerini bir arada kullandım. Yaşanılan sorunların haddi hesabı yoktu. O zamanlar bize destek veren Point Bilgisayar’a çok teşekkürler.PCWorld’de çalışırken 6.5’in tablo desteğini sorunsuz çözüme bağlayınca ağlamak istedim. Pamir Kızıltuğ’un o test tablolarını yapmak artık işkence olmaktan çıkmıştı. Tabii bu arada PDF yayılmıştı ve Quark’tan sorunsuz PDF yapmak için çeşitli yöntemler geliştirilmişti.

O zamanlar Quark’ın 7.0 sürümü gündeme geldi ve benim tanıdığım en yetkin Quark kullanıcılarında biri olan Bayram Özcan’ın yaptığı tanıtımda en çok etkilendiğim şey Job Jacket olmuştu. Quark tarafında bunlar yaşanırken InDesign sessizce geliyordu. 1997’deki ilk sürümü pek fazla tutulmasada CS sürümüyle yayılmaya başladı. Kullanıcıların ilk sevindiği şey gölgeler oldu. Sonra şeffaflık keşfedildi. Derken sorunsuz PDF çevrimleri ile Quark’ın kalelerini sarsmaya başladı. Gazeteler’in geçişi sorun olsada
aylık ve hafta yayınlar hızla InDesign’a kaymaya başladı. CS2 sürümüyle Quark birşeyler yapması gerektiğini anladı. Ama artık bişeyler için çok geç kalınmıştı.

Önceleri fahiş fiyatlarla satılan Quark birden fiyat indirimlerine gitti. İşverenler Adobe Creative Suit paketinin fiyatlarını görünce “ne gerek var bir programa o kadar para vermeye, biraz daha üstüne koyup şunlardan alalım bir sürü programımız olsun” demesiyle yayılma hızlandı. InDesign, Freehand’in piyasadan çekilmesiyle daha aktif kullanılmaya başlandı. Artık Türk kullanıcıları bu “yeni” programı kullanmaya yavaş yavaş başladı. Quark şimdilik günlük gazetelerdeki hakimiyetini korusada ilerleyen zamanlarda InDesign’a geçecekler gibi görünüyor. Ama herşeyden önce InDesign’ın Quark’ın tüm sürümlerine herhangi bir eklenti olmadan destek vermesi gerekiyor.

İki sayılık bu karşılaştırmada programların birbirleriyle olan benzerliklerinin büyük bir kısmına yer verdim. Ama daha bir çok benzerlik var tabii. Mesela Quark’ta artık script desteği veriyor. Karşılaştırmaya başlamadan önce Quark’tan çok umutluydum fakat sade arayüz yapmak adına hala çoğu ayar penceresinin menülerde olması tasarımlar sırasında zaman kaybına yol açıyor. Measurements paneli gerçekten iyi hazırlanmış. Kullanırken çıkan o gizli çekmece zaten ayrı bir güzellik.
Her iki programda ayrı ayrı yönlerden üstünlüklere sahip. Bu karşılaştırmayı Photoshop Magazin seminer salonunda Bayram Özcan ile birlikte canlı canlı yapmak isterim. Böylece her iki programında artıları ve eksileri gözler önüne çok daha rahat serilmiş olur.

Bayram Hocam, öğrencinle bir düello yapar mısın?

 

June 2009

 


Mercek Altında