Photoshop Magazin
 


Afiş Tasarımında Fransa Ekolü: A.M CASSANDRE

01 June 2009 | Sayı: Jun 2009
 
1 2 3 4 5
 

 

“Afiş, sanat aşığını tatmin etmek için düşünülen benzersiz bir örnek” diyen 1901 Ukrayna doğumlu Adolphe Mouron Cassandre, dönemin politik karmaşasından ötürü ailesiyle birlikte 1915’te Paris’e göç etmek zorunda kaldı. Henüz lise çağında tasarımcı olmaya karar verdi. Ardından Lucien Simon’un bağımsız stüdyosunda çalışmaya başladı. Bu süreci Académie Julian’e kayıt olması izledi. Gerçeküstücülük ve Kübizm akımları çalışmalarına ilham kaynağı oldu. Bu dönemde sadece afiş sanatıyla uğraştı. Afişin karşı konulamaz büyüsüne kendini öylesine kaptırdı ki, geniş kitlelere ulaşma konusunda altın bir fırsat olarak değerlendirdi bu durumu. Afişlerindeki fontları özel olarak tasarladı. Daha sonra bu fontlar onu bambaşka bir tasarım anlayışına yöneltti. 1960’lı yıllarda ‘Art Deco’ biçemi olarak adlandırılan Cassandre’nin Deberny & Peignot hurufat dökümhanesi için 1937’de tasarladığı ‘Peignot’ daha sonra ‘Modernizm’de Fransız estetiği ve inceliğinin en güzel örneklerinden biri olarak değerlendirildi. ‘Bifur’ gibi döneminin tanımış ‘ArtDeco’ font tasarımlarının lisans sahibi olan, berny & Peignot şirketini ele geçirdi. Artık sadece afiş değil font tasarımcısı olarak da adından söz ettirdi. Onun calışmaları farklı bir toplumsal rolü temsil ediyordu. “Ancak Afiş ticari bir göreve sahip olmalı, çok anlaşılır bir dil benimsemeli” diye her defasında tarzını ifade etti.

 


Farklı geometrik düzenlemeler ve Kübik tandanslı calışmalarıyla yeni bir dönemin başlamasına önayak oldu. Kendinden sonra gelen ve çağdaşlarına örnek olacak çalışmalar kazandırdı tasarım dünyasına. Özgün renk kullanımı, kusursuz geometrik şekiller, perspektif unsurların yoğunlukta olduğu çizgilerle ve büyük puntolarla çarpıcı işler yapmaya devam etti. Karakteristik tipografi
kullanımı Cassandre tarzının temellerini oluşturur. Cassandre kompozisyonlarını üç temel üzerine oturtur. Görme işitme ve konuşma. Bu üç etkinin dengeli bir biçimde kullanılması mesajın ulaşmadaki gücünü artıran bir etken. Bunun sebepleri çok anlaşılır.

 

Zira afiş sanatında öncelikli kriter mesajı alıcılara iletmek. İletişim sürecinde kitlenin dikkatini afişe odaklamak ve gördüklerini zihninde tutmasını sağlamak. Çoğu zaman afişler görüntülü bir iletişim aracından daha çok akılda kalmayı başarabilmişlerdir. Cassandre bu etkiyi yakalamak için büyük görseller, deforme edilmiş hatlarla bir geometrik inşa sürecine girer. Kavramsal bir nüktedanlıkla alıcıyı yakalamadaki başarısı ise tartışılmaz.

 

Çalışmalarında fütürizmin dinamik öğeleriyle kübizmin lirik anlatımı kendini gösterir. Hız öğeleri ‘zaman’ın soyut ifadesinde farklı bir form kazanır. Örneğin çok yakından görünen bir tekerleğin dönme hızını, dönerken çıkardığı ses, sarfettiği eforu da ister istemez izleyenin duyularını harekete gerçirir. Bu fütüristlerin çok sık kullandığı öğelerin başında gelir. Bununla birlikte Barok
renk anlayışı da calışmalarına oldukça yoğun bir pellet kullanımıyla vucut bulur. Genellikle dışarı taşan tipografik kullanımı Minimalist bir özellik katmaya çalışır çalışmalarına.

 

Tüm bunlarla birlikte Cassandre, metnin tasarımda temel alınmasından yana bir tutum izledi. Ona göre calışmaya hareket
katan şey metindir. Böylece, çizgiler, yüzeyler ve boşlukların ritmik etkileşimini metinlerde oluşturdu. Cassandre grafik tasarımın simgesel, görsel ve iletişimsel formun tipografik çercevesiyle afiş tarihinin öncü ismi olarak önemli bir yer işgal eder. Onun konu aldığı görsel temalar, Bahaus okulunda programın bir parçası oldu. O güzel sanatların tüm dinamik tekniklerini ve onların dinamizmini kaybetmeden kullandı. Kitle iletişimine giden yolu yeni bir görsel sözcük dağarcığına adapte etti.

 

 

 

June 2009

 


İnceleme