Photoshop Magazin
 


Dünyayı Sarsan Efsane; Henri Cartier Bresson

01 June 2008 | Sayı: Jun 2008
 
1 2 3 4 5
 

hspace=0

Günümüz fotoğraf anlayışının kullanımyerleri ve amaçları doğrultusunda farklılık gösterdiğini hepimiz biliyoruz. Her dönem değişkenlik gösteren kuramların yanısıra hiç değişmeden ve bir o kadar da tazeliğini koruyan yaklışımlar da mevcut. Magnum Fotoğraf Ajansı bunlardan biri. Kuruluşunun üzerinden 50 yılı aşkın bir süre geçmiş olmasına karşın hala güncelliğini koruyor. Ve ajansın
efsane kurucusu Henri Cartier Bresson...

Fotoğrafı salt teknik ve estetik açıdan ele almadan, tüm karelerine görsel deneyimlerini de yansıtan Henri Cartier Bresson
adını fotoğraf tarihine sadece fotoğrafçı olarak geçirmedi.Belge fotoğrafçılığının en önemli ismi olması fotoğrafı okunabilirlik düzeyine çekmesiyle açıklanabilir. Peki fotoğraflarını bu kadar gerçekçi kılan neydi? Kısaca kendisi şöyle özetliyor: Birçokları evvelden planlanmış konuları bulmak için yola koyulurlar. Benim yaklaşımımda kamera bir not defteri, an”ı saptama, bir sezgi aracıdır. “An”ı yakalamadaki  ustalık, vizörden görülen görüntüleri kısa bir süre içinde görsel bir
biçimde düzenleme, anlık karar verebilme yeteneğidir.

hspace=0

hspace=0

hspace=0

hspace=0

Bir foto muhabiri olarak Bresson, oluşturduğu görüntülerde, gördüğü şey hakkında, ne düşündüğünü ve ne
hissettiğini kesin bir biçimde ifade etme ihtiyacı duymuştur. Bu Magnum fotoğrafçılarının en temel özelliği
olan yaratıcılıkla açıklanabilir.

Fotoğrafın basılı medyada ilk kez kullanıldığı günden günümüze kadar fotoğraf yazılı basının ayrılmaz bir
parçası haline geldi. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak birçok fotoğraf ajansı kuruldu. Magnum Fotoğraf Ajansı da bunlardan biri.  Bresson ve 2. Dünya savaşının acımasız yıkımından etkilenmiş Robert Capa, George Rodger ve David Seymour 1947 yılında  Magnum Fotoğraf Ajansını kurdular. Magnum ajans kuruluşundan günümüze değin önemli ajanslar ve dergilere fotoğraf sağlayan bir kurum olarak çalıştı ve hala dünyanın en iyi fotoğrafçılarını bünyesinde barındırıyor. Hayatın en gerçekçi kesitlerini içine hiçbir katkı unsuru sokmadan fotoğraflamayı başarmış tüm ajans çalışanları.

Her biri büyük fotoğraf ustası olan magnum ajansın kurucularından Henri Cartier Bresson Fransa'nın
Chanteloupe kasabasında 1908 yılında dünyaya geldi. Bresson çocukluk yıllarında edindiği Box Brownie
marka fotoğraf makinası ile fotoğrafçekmeye başladı. Resim sanatıyla da ilgilenen Bressonun görüntü kadraj,
hareket, denge gibi tüm görsel unsurların kaynağının resim olduğunu söyleyebiliriz.  Sinemayla da yakından ilgilenen  Bresson’un tüm fotoğraflarında sinematografik tadı alabiliyoruz. 35 mm’lik film üzerinde neler yansıtabileceğini  görmeye başladığında artık tüm sınırlardan kurtulduğunu şöyle özetledi Bresson:
Sokaklarda saatlerce dolaşırdım, yaşayan canlı zamanı tuzağa düşürüp kesin sonuca götüren anı dondurmak için…” Büyük usta tüm kariyeri boyunca 35 mm’ye sadık kalmış ve “gözümün devamı” diye tanımladığı Leica’sını utangaç bir şekilde taşımış olduğuna her yazısında değinir.

İkinci dünya Savaşı çıktığında Fransız ordusunda görev yapan Bresson Almanlar tarafından tutsak
alınır. Birkaç başarısız kaçma deneyiminden sonra kaçmayı başarır. Savaş sonuna kadar direnişçilerle birlikte
yeraltında çalışmıştır.

hspace=0

hspace=0

hspace=0

hspace=0

Bresson'un en sevdiği fotoğrafçılık yöntemi fotojurnalizmdi. Bu tip fotoğrafçılık gelişen önemli olayların fotoğrafla beslenmesinden oluşuyordu. Bresson bütün fotoğraflarını siyah beyaz çekiyordu.Fotoğrafın kadrajlanmasına da karşıydı. Müdahale edilmiş fotoğrafların anlamlarının azalacağına inanıyordu. Fotoğrafı rafine bir şekilde ve kendi benliğinin bir parçası haline getirmiş, son derece özgün görme ve keşfetme yeteneği onu mesleğinde zirveye taşımıştır. Eserleri dünyanın birçok yerinde müzelerde sergilenmiş ve sergilenmeye devam etnektedir.

Bir foto muhabiri olarak Bresson, oluşturduğu görüntülerde gördüğü şey hakkında ne düşündüğünü ve ne hissettiğini kesin bir biçimde ifade etme ihtiyacı duymuştur. Bunu Magnum fotoğrafçılarının en temel özelliği olan yaratıcılıkla açıklayabiliriz. Foto muhabiri olarak çalıştığı uzun yıllarda tanıklık ettiği tüm olaylarla özdeşleşerek çarpıcı karelerle bütünleştirdiği hayatları bu küçük alanlara sığdırmaya çalışmış. Amacı dünyanın neresinde olursa olsun insanı ilgilendiren herşeye tanıklık etmek ve bu tanıklığı herkese duyurmaktı.

Kuruluşundan bu yana 50 yılı aşkın bir süre geçmiş olmasına karşın, hala dünyanın en saygın ajanslarından biri olarak değerlendirilen ve tarihi boyunca efsanevi fotoğrafçıları biraraya getiren Magnum, uluslararası fotoğraf ajansları için bir model oluşturmaya devam ediyor. 20. Yüzyılın savaşlar, isyanlar, devrimler ve göçler gibi kitleleri etkileyen olayların insan bedeninde yarattığı yıkımı fotoğrafladılar. Her birinin ayrı ayrı inceleme konusu olduğu bu fotoğrafçılar günümüz fotoğraf anlayışını da etkilemeye devam ediyor.

hspace=0

hspace=0

Yazarın notu:
Magnum Ajans günümüze taşıdığı görsel tarih ve belge arşiviyle bir dönemin not defteri niteliğini oluşturmuştur. Bresson'un savaşlar, göçler ve büyük kitleleri ilgilendiren her olayı, gerçekliğin çarpıcılığını yansıtmanın yanısıra film karelerini de andırıyor.

 

June 2008

 


İnceleme