Photoshop Magazin
 


Eser ve Telif Hakları

01 March 2008 | Sayı: Mar 2008
 
1 2 3 4 5
 

Eser Nedir?
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunumuzun 1/B maddesine göre eser “Sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleridir” olarak tarif edilmektedir.
Kanunumuza göre bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilip koruma altına alınabilmesi için
sahibinin hususiyetini taşıması, şekillenmiş olması, kanunda sayılan eser türlerinden birine girmesi ve fikri bir çabanın sonucu olması gerekmektedir. Aslında eser sahibi tarafından,
eserinin üzerinde hakkın kazanılması için herhangi bir makama tescil zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla beraber, 5846 sayılı Kanunun 13. maddesinde bir kayıt ve tescil sistemi yer almaktadır.
Maddeye göre; filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk
tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlal edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması ve mali haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadıyla, sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar.

Bugünkü uygulamada ise müzik ve sinema eserleriyle bilgisayar oyunları için ticari dolaşıma sunulmadan önce kayıt ve tescili yapılmaktadır. Peki hangi eserler bu kapsama girmektedir?
Kanunumuzda belirlenmiş olan eser kategorileri, ilim ve edebiyat eserleri, güzel sanat eserleri, musiki eserleri, sinema eserleri ve veri tabanları olarak genellenebilir.


hspace=0




Yaptırımlar Nelerdir?
Telif hakkı sahibine önemli yaptırımlar kazandırtır. Örneğin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda yer alan hukuk davalarını üçe ayrılabilir; .tecavüzün giderimi davası .tecavüzün önlenmesi davası .tazminat davasıdır. Tecavüzün giderimi davası, varolan ve halen devam etmekte olan bir tecavüze karşı, tecavüzün sona erdirilmesi talebiyle açılan davadır. Tecavüzün önlenmesi davasında ise henüz gerçekleşmemiş fakat gerçekleşmesi kuvvetle muhtemel bir tecavüzün önlenmesi talep edilmektedir. Eser sahibinin izni olmadan çevrilmiş, sözleşme dışı veya sözleşmede
belirtilen sayıdan fazla basılmış eser için, diğer biçimde işlenmiş veya radyo-televizyon gibi araçlarla
yayınlanmış veya temsil edilmiş ise; izni alınmamış eser sahibi, sözleşme yapılmış olması halinde
isteyebileceği bedelin veya uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebilir. Ayrıca, bir eserden izinsiz çoğaltma yolu ile yarar sağlanıyorsa ve çoğaltılan kopyaları satışa çıkarılmamışsa, eser sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya maliyet fiyatını aşmamak üzere çoğaltılmış kopyaların ve çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri gereçlerin uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Görüldüğü üzere, resmi kurumlar nezdinde yapılabilecek bir kayıt ve tescil işlemi sayesinde, eser sahibinin hakları ve yaptırımları mahkemeler nezdinde de korsan kullananlara karşı oldukça yüksektir.

Eğer bir filminiz, bir programınız, kısacası bir eseriniz varsa korunması için tek bir başvuru yeterli olacaktır. Eserinize sahip çıkın ve eser sahiplerini de bu önemli hususu mutlaka hatırlatın. Haksız kazanç sağlayanların ve korsanların ancak ve ancak bu şekilde önüne geçebiliriz

 

March 2008

 


Tasarım Hukuku