Photoshop Magazin
 


Türkiye'de Grafik Yayıncılığı

01 September 2007 | Sayı: Sep 2007
 
1 2 3 4 5
 

Özellikle internet öncesi kuşak, dişinden tırnağından, harçlıklarından artırarak bu kitaplara sahip olmaya çalışırdı. Parası mı yetmedi ? O zaman sahaflara koşar ve birkaç yıl öncesinin yani nispeten eski kitapları alırdı ama alırdı... Çünkü bilirdi ki mesleğiyle ilgili dünyada neler olup bittiğini takip etmenin tek yolu bu. Peki bugün ne değişti?İşte bunları siz PM okurları için araştırdık ve sorularımızın cevaplarını Türkiye'de grafik yayınları konusunda hizmet veren üç firmayla; 'Bilimsel Eserler', 'alternatif Yayıncılık' ve 'New Grafik Yaymları'yla birlikte bulmaya çalıştık.


hspace=0


 


Türkiye'de grafik yayıncılığı aslında yeni bir iş kolu değil. Neredeyse 30 yıldır Türk Görsel İletişim dünyasına bu konuda hizmet veriliyor. Ancak yayıncılığın bu kolu, hitap ettiği kitlenin 'sektörel' yani daha küçük bir kitle olması ve buna bağlı diğer bilindik nedenlerden dolayı yeterince gelişmiş bir kol değil. Evet, bu gün başınızı ne tarafa çevirseniz grafik, fotoğraf, basım-yayın konularında çalışan büyük ya da küçük kişi / kurumları daha fazla görebiliyorsunuz ancak bu gelişme trendi bile daha şurada kabaca 10 senelik bir geçmişe bakıyor...


hspace=0


Eğer 'neye göre 10 yıl' derseniz mantıklı sebeplerin arasında hiç kuşkusuz en önemlisi 'internet'. Çünkü 90'ların ikinci yarısında genel kullanımı artmaya başlayan internet, Türk görsel iletişim sektörünün bir an da hem kendi içinde hem de yurtdışıyla diyaloga geçmesine ve görsel iletişim sektörünün büyüme trendinin başlamasına ön ayak oldu. Burada genel olarak 'grafik yayıncılığı' olarak andığımız konunun içinde fotoğraf, tipografi, illüstrasyon, broşür , katalog, logo,amblem, kurumsal kimlik,ambalaj grafiği,açık hava reklamcılığı, 3D gibi pek çok yan dalla ilgili [örnkerl içeren kitaplar yer alıyor. Ayrıca genel tasarım disiplinleriyle ilgili ders kitabı niteliğinde kitaplar da var. Yani renk bilgisi, (özellikle ambalaj grafiği için) kırım , katlama konu ve örnekleri, çeşitli tasarım programlarıyla ilgili dersler, yine grafik yayıncılığı içerisinde yayınlanan ve satılan kitaplar arasında yer alıyor.




Bir diğer ürün kalemini de süreli yayınlar oluşturuyor. Normalde kitap ya da gazete bayilerinde bulamayacağınız, dünyanın çeşitli yerlerinden sektörel dergiler de grafik yayınları sektöründe faaliyet gösteren firmalarca getirtiliyor; satışları ve abonelik işlemleri gerçekleştiriliyor. Yani bir nevi bu dergilerin bayiliği de yapılıyor.


 
Aslında genel olarak dünyada yayınlanan grafik  yayınları, tasarımcılar   veya ajanslar arasında bir bülten gibi, kim ne yapmış görüp, gelişmeleri, yeni ve orijinal fikirleri inceleyip birbirlerinin işlerini takip edebiliyorlar. İnternet de bu durumu değiştiremedi. Ülkemizde ise bu bilinç yeterince gelişmiş değil. Birkaç kitap dışında Türk tasarımcılarının eserlerini bir araya toplayan bir eser yok. Dahası (yine istisnalar hariç) bu kitapları hazırlayan, basan yayınevi yok. Bu kitapları satın  alan ve arşivine katan tasarımcı da çok az. Bu durumda ilgi doğal olarak yabancı yayınlara yöneliyor.

hspace=0


Ancak acaba yabancı yayınlara ülkemizde gösterilen ilgi ne boyutta? Bir de başta da belirttiğimiz 90'lı yılların ortalarına dek internet yoktu ve bu alanda çalışan inşalar için sektörü takip etmenin tek yolu bu kitaplardı. Acaba internet'le birlikte ne tür değişimler, gelişmeler yaşandı?

Bilimsel Eserler'den Tarkan Arın'a göre internetin en büyük katkısı daha geniş bir kitleye ulaşma imkanı vermesi; Dediğiniz gibi 90'lı yılların sonunda internet işin içine girince deyim yerindeyse silah icat oldu ve mertlik bozuldu. İnternetten kitap satan sitelere girildikçe hemen hemen herkes kitapçı oldu. İnternetin bize sağladığı imkan ise yayınlarımızı ve ürünlerimizi bütün kitap severlere rahatlıkla tanıtmaya başladık.

hspace=0

 

hspace=0

22 yıldır grafik yayıncılığı yapan alternatif Yayıncılıktan Oğuz Akçeşme, internetin daha rahat ve hızlı bir bilgilendirme aracı olduğu yönünde hem fikir ancak ona göre dezavantajları da var; 'Sektörümüzdeki kitap alıcıları, internetin yaygınlaşmasıyla beraber yeni çıkan yayınlardan daha süratli bilgilenip alımlarını buna göre yapar oldular. Ancak her çıkan yayının beklentilere karşılık vermemesi dolayısıyla hayal kırıklıkları yaşandığı açıktır. Yayını elinde tutarak incelemek, elektronik ortamdaki incelemeye nazaran daha isabetli kararlar verilmesine ve doğru satın alımın yapılmasına imkan vermektedir. Bu, görsel içerikli yayınlarda daha da önem kazanmaktadır. Bu nedenle grafik tasarımcıları veya reklam ajansları internetteki fiyatların düşük olmasına rağmen kitapları görerek almayı tercih ediyorlar.'

hspace=0

Sektörün bir başka duayeni New Grafik Yayınları'ndan Hüseyin Aş ise internetin bilhassa müşterilere sağladığı kolaylığı dile getirdi;

'Tüm grafik tasarımcıları grafik dergisi ve kitaplarına abone olup kendilerini güncelliyorlardı ama tabi abone olanlar... Diğerleri de verilen işlere göre çalışıyorlardı. İnternetle birlikte değişim çok hızlı başladı. İnsanlar istediklerini her yerde bulabilir oldular. Teknoloji hepimize kolaylık sağladı.' Kısacası internet, herşeyden öte bu yayınlara sahip olmak isteyen müşterilerin yeni çıkanları daha kolay takip edebilmesine imkan tanıdı. Ancak yayıncılar açısından da benzer bir faydası var; sayısı çok olan ürün kalemlerini tek tek, rahat rahat Türkiye'nin her tarafından müşterilerine sergileyebiliyorlar. Oysa internet öncesinde bu durum daha farklıydı. Yeni çıkan yayınları görmek için ya bu firmaların ofislerine gitmek zorundaydınız ya da şanslıysanız ve İstanbul'da yaşayıp bir ajansta çalışıyorsanız bu firmalar belli aralıklarla çalıştığınız yeri ziyaret edip yayınları görmenizi sağlıyorlardı. Ancak bu da yayıncı firmalar için ciddi bir koşuşturma anlamına geliyordu.'

hspace=0

Kapı Kapı Dolaşma Devri Bitti. İnternet bizim içinde çok verimli oldu. İstanbul dışındaki müşterilerimizi eskiden kapı kapı dolaşıp bulabildiğimiz adreslere gidiyorduk. Şimdi ise mail yolu ile ve web sitemizden Türkiye'ye ulaşabiliyoruz. Aynı şekilde müşterilerimiz de bize rahatlıkla ulaşabiliyor; daha çabuk ve daha ekonomik. Tarkan - B.E.

hspace=0

'İstanbul dışındaki insanlarla iletişimimizi broşür, dergi reklamları, gazete ilanları ile gerçekleştiriyorduk. Tabi ki birçok kesime ulaşabiliyorduk. Kendini geliştirmek isteyen istekli olanlara... internet bizimde işimizi kolaylaştırdı, müşterilere bizim ulaşmamız kolay oldu, onlarında bize ulaşması kolay oldu. İstedikleri ürünleri sitemizden görebilir ve seçebilir oldular. Bu da müşteri ve bizim için kolaylık oldu. İnternetin bizim için faydası bu oldu. Bizde düzenli olarak kullanıyoruz.' Hüseyin - N.G.Y. Sonuçta internet'le birlikte bu koşuşturma da bitmiş oldu. Artık bu firmalara, bu firmaların yayınlarına sadece bir 'tık' uzaktasınız.

Müşteri Tercihleri Ne Yönde ?

Bu arada, bildiğiniz gibi sektörel anlamda pek çok alt tür var. Acaba bugün müşterilerin tercihleri ne yönde ? Yani en çok hangi tür kitaplar alıcı buluyor ? Bu sorumuzun cevabında ağırlıklı olarak ambalaj tasarımı ve logo - amblem konusundaki kitapların başı çektiğini görüyoruz;

'Müşterilerimiz daha çok bilgi edinmek değil de nedense hemen fiiliyata dönüşebilecek ve güncel kitaplar tercih ediyorlar. Örneğin; broşür, paketleme, logo gibi kitaplar istiyorlar.' Tarkan - B.E.

'Müşterilerimiz broşür, logo, ambalaj, kurumsal kimlik, reklam kampanyaları kitaplarına ilgi gösteriyorlar. Ancak müşterinin yenilikçi tarzda çalışmalara açık olduklarını, kendilerini yenilemek için bu yönde arayışları olduğunu da biliyoruz. Bizde onlara yakın ürünler getirmeye çalışıyoruz.' Hüseyin - N.G.Y..

'Ambalaj tasarımı, illüstrasyon, hareketli grafik.' Oğuz / A.Y.

hspace=0

 

Grafik yayıncılığıyla uğraşan bi firmalar, müşterilerine sadece kitap satış hizmeti vermiyor. Bunların yanında tasarımcıların ihtiyacı olan diğer yan malmezemeleri de burada bulmak mümkün.Peki müşteriler buralarda kitapların dışında neleri bulabilirler;

‘kitap dışında dergi aboneliklerimiz,illüstratörşer için kompresör ve airbrush kalemleri satıyor ve onarımı yapıyoruz.Bunun dışında kısmi olarak kırtasiye (fotoblok,3m sprey vb.) malzemeleri satıyoruz’  Tarkan – B.E.

hspace=0

 

'Tasarımcıların kendilerini yenilemeleri ve güncellemeleri gerek. Bunun içinde düzenli olarak dergi ve  kitaplara abone olmaları, yurtdışından ve yurtiçinden kitapları takip etmeleri gerek. Tasarımcı, kendini okulunun bitiminden sonra bu tarz yayınlarla güncellemelidir. Çünkü biz onların dünyaya açılan penceresiyiz.' Hüseyin Ak

Peki Ödeme Kolaylıkları ?

Bu konuda firmalar, müşterilerine satış konusunda çeşitli kolaylıklar sağlıyorlar. Bunlar genellikle kredi kartlarına taksitli ödeme imkanları ve çeşitli hediye kampanyaları. Tabi bunlar dönemsel ve ürüne göre değişiyor. New grafik Yayınları dergi ve kitaplar da taksitlendirme yapıyor. Diğer yan ürünlerde peşin, on beş gün ve bir aylık ödeme şeklinde çalışıyor. alternatif Yayıncılık taksitlendirme ve dönemsel olarak hediyeli kampanyalar düzenliyor. Bilimsel Eserler müşterilerine kredi kartına taksit, peşin ödemede indirim, ödeme erteleme ve dönemsel indirimler yapıyor. Müşteriler, firmaların sitelerini takip ederek bu dönemsel kampanyaları kaçırmadan alışverişlerini yapabilirler.

Pazar Dar, Ürünler de Pahalı Olunca...

Peki Türkiye'de grafik yayıncılığı konusunda çalışan bu firmaların sıkıntıları neler?Öncelikle burada pazar darlığından söz etmek gerek. Çünkü başta da belirttiğimiz gibi bu alan sektörel bir alan ve bu sektör yani görsel iletişim sektörü Türkiye'de henüz yeni yeni hak ettiği saygınlığa kavuşuyor. Bir diğer önemli sıkıntı da bu yayınların ülkemizde görece daha pahalı olması.

Aslında bu sorun zaten hep vardı ve bugün özellikle taksit imkanlarıyla aşılmaya çalışılıyor.

hspace=0

Yine de en önemli konu müşterilerin yani bu kitapların hedef kitlesi olan tasarımcı ve görsel iletişimcilerin bu kitapların önemine inanması ve bunlara sahip olmanın bir keyif değil bir ihtiyaç olduğunu idrak etmelerinde yatıyor.

hspace=0

'Müşterilerimizin alım gücü eskisi gibi değil. Satışlarda müşteriler kitabı bizden bırakmamızı istiyor incelemek için, ondan sonra almak istiyor ama artık biz bunu yapamıyoruz. Çünkü kitaplarımız ve dergilerimiz yıpranıyor. Biz başkasına satmakta zorlanıyoruz. Kitapları sitemizden seçmelerini tercih ediyoruz. Hem onlar için kolaylık hem de bizim için kolaylık oluyor. Bu arada kitaplar yıpranmamış oluyor. Kar marjımız yüksek değil. Müşteriye fazla taksit yapamıyoruz. Müşteriye yapılmış taksitli ödemeleri düzenli alamıyoruz. Anlattıklarımız sıkıntılarımızın sadece birkaçı...' Hüseyin - N.G.Y.

hspace=0

'Müşterilerimiz internette gördükleri her kitabı talep etmeye başladılar. Fakat kitabın içeriğini tam olarak bilmeden satın aldıkları için hayal kırıklığına uğradılar. Bu da bizim işimizi daha da zorlaştırdı. Ayrıca yurt dışındaki tasarım kitaplarının genelde pahalı  olması bizim satışlarımıza da olumsuz yönde etki yapmakta.' Tarkan - B.E.

 

hspace=0

Bizim diğer firmalardan farkımız grafik kitapları üretmemiz; bu konuda çok olumlu sonuçlar almamıza rağmen bazı kesimleri de son derece rahatsız ediyor. Bu farklılığımız avantaj olarak gözükse bile zaman zaman olumsuz etkisi de oluyor fakat biz bu misyonumuzu ilerletmekte kararlıyız. Bizim sektörde ne kadar eski olursanız olun her sabah işe yeni başlıyormuşsunuz gibi davranmak zorundasınız çünkü pazar dar; pastadan pay almak için sürekli efor gerekiyor, ben oldum demeniz imkansız. Oğuz - A.Y.

 

hspace=0

Yayınlar Takip Edilmeli, Alınmalı...

Şu bir gerçek ki ülkemizde basılan grafik yayınlarının sayısı ürkütücü derecede az. Sektör, bu konuda yabancı kaynaklı kitaplara neredeyse bağımlı durumda. Yerli yayınların sayısının az olmasının nedenleri arasında yüksek baskı maliyetleri, tanıtım, dağıtım ve pazarlama maliyetlerinin yüksek olması geliyor. Aslında Türkiye, tüm bu kalemlerde pek çok ülkeye göre daha ucuz bir ülke ancak yurtdışındaki çoğu ülkenin de bu konuda oturmuş bir kültürü var. Grafik yayıncılığı sektörü Amerika, Asya ve Avrupa ülkelerinde çok uzun süredir faaliyette ve sürekli bir müşteri kitlesi mevcut.

Yani bugün interneti bu yayınların satılmasına engel olarak görenler (çünkü hakim görüş, internet sayesinde istenildiği kadar iş örneğinin görülebildiği, bilgilerin elde edilebildiği, dolayısıyla bu kitapları almaya gerek olmadığı yönünde) bu teknolojiyi icat eden ve bizden daha ucuz, hızlı ve verimli kullanan insanlarla, bu kitapları üreten ve bizden daha çok satın alan insanların aynı kişiler olduğunu anlamaları gerekiyor. Bu durumda bizden önce onların 'Artık internet var, neden kitaba para vereyim ki ? Üstelik bizde internet sudan ucuz, Subaru'dan hızlı' demeleri gerekmiyor mu?Demek ki sorun, bu yayınların takip  edilmesi 'bilincine' sahip olup olmamakta.

 

September 2007

 


Sektörel Photoshop