Photoshop Magazin
 


Standart kalitede Ofset baskının garantisi

01 December 2006 | Sayı: Dec 2006
 
1 2 3 4 5
 

Standart kalitede Ofset baskının garantisi
Baskı Kontrol Şeridi 2


Uluslararası Kalite Standartlarında ofset baskıyı temin etmek ve standart kaliteyi sürekli kılmak için basılacak işlere mutlaka Baskı Kontrol Şeridi (Print Control Strip) yerleştirilmeli ve sürekli denetimi sağlanmalıdır.


hspace=0


NOKTA KAZANCI ve PHOTOSHOP AYARLARI
Adobe Photoshop programında renklerin % nokta değerleri ile ekrandaki görüntüsü 'CMYK Color Setup' bölümündeki ayarlara göre gerçekleşmektedir. Bu ayarlar içinde en önemlisi de kullanılan kağıt cinsine göre girilen Nokta Kazancı değeridir. Bu bağlamda baskı üretimi sırasında oluşan nokta ka zancı değerleri mutlaka matbaalardan temin edilmeli ve Photoshop'ta Renk Ayarları'na girilmelidir:

hspace=0

hspace=0

TRAPPING
Ofset baskı sisteminde %100 zemin Cyan, Magenta ve Yellow boyaların üstüste binmesi sırasında baskı renk (ünite) sırasına göre renk tonlarında farklılıklar meydana gelmektedir. Önce Cyan ve arkasından Magenta boya basıldığı zaman oluşacak lacivert rengin tonu daha soğuk ve maviye yakın olacaktır.

hspace=0

Tam tersi olarak, önce Magenta, daha sonra Cyan basıldığın da ise, lacivert rengin tonu daha sıcak ve mora yakın gözükecektir. Boyaların üstüste basılması durumunda meydana gelen bu ton farklılıklarında en önemli unsur, boyanın kimyasal bileşimde mevcut olan yapışkan maddenin kuvveti ve bu bağlamda boyaların kağıda ve birbirine tutunma derecesinin yarattığı değişikliktir.

hspace=0

Kağıda ilk tutunan boya her zaman için daha kalın tabaka (yoğunluk) kazanacağı ve daha sonra üstüne gelen ikinci boyanın kalınlığı daha az olacağı için, kağıda tutunan ilk rengin tonu her zaman için daha baskın ve hakim renk tonu olacaktır. Bu olay 'trapping' olarak adlandırılır ve baskı üretiminde bileşken renk tonlarını etkileyen en önemli faktörlerden birisidir.

Trapping değerleride uluslararası standartlara göre kabul edilebilir toleranslar dahilinde olması gerekir. Aksi takdirde, Cyan, Magenta ve Yellow boyaların üstüste binerek oluşturdukları Lacivert, Yeşil ve Kırmızı renk tonlarında farklılıklar meydana gelir ve bu renklerin ara tonlarında da ciddi problemler yaşanır.

Bu sorunu denetim altına alarak kabul edilebilir değerlerde gerçekleşmesini sağlamak için mutlaka Baskı Kontrol Şeridindeki trapping kutularınında densitometre ile ölçülmesi ve müşteri isteği doğrultusunda gerekirse CMYK baskı ünitelerinin baskı renk sırasının değiştirilmesi gerekir.

Trapping değerlerinin normalin altında çıkması durumunda ise, baskı üretiminde kullanılan boya cinsinin değiştirilmeside çözüm olabilir. Densitometrelerde bulunan trap ölçme fonksiyonu, ilk aşamada kağıt yüzeyindeki boyanın değerini ölçtükten sonra üstündeki ikinci rengin değerini saptar ve aradaki farkı matematiksel bir denklem ile çözerek trap değerini ekranda gösterir. Trap değerlerine kadar standartlar içinde kalırsa, tüm bileşik renk tonlarıyla birlikte CMY karışımı gri tonlarda o derece mükemmel gerçekleşir.

GRİ BALANS
Gerçek Nötr Gri tonları oluşturan CMY nokta karışım % değerleri tüm grafiker ve operatörler için hayati önem taşımaktadır. Baskı üretiminde saptanmış gerçek Nötr Gri tonları oluşturan CMY boyaların % nokta değerleri Photoshop'ta yapılacak renk düzeltmeleri ile renk rötuşlarında doğrudan kullanılmaktadır.

hspace=0

Görsellerdeki gri tonların CMY nokta değerleri, matbaada kullanılan gerçek boya ile basılarak elde edilmiş nötr gri ton CMY nokta değerleri ile karşılaştırılarak gerekli düzeltme ve rötuşlar bu değerlere göre gerçekleştirilir. Nötr Gri tonu oluşturan CMY nokta değerleri bilinmediği takdirde fotoğraf ardaki bütün gri renkler farklı tonlara kaçar; görsellerde-ki renk sapmaları giderilemez, renk rötuş işlemleri başarısız olur.

hspace=0

Sstem Brunner, tarafından hazırlanan Hexagon petek örneğinde, CMY % nokta değerleri arasındaki en küçük farklılığın bile baskı üretiminde nasıl netice verdiği açıkça gözlenmektedir. Ofset baskı sisteminde hiçbir zaman C=M=Y boyaların eşit %nokta değerleri nötr gri tonları vermez; mutlaka Cyan %nokta değeri Magenta ve Yellow'dan büyük olması gerekir.

Gri tonların oluşumunda CMY boyaların pigment yapıları çok büyük değişiklik arzetmektedir. Her ne kadar gri balans çubuklarının kontrol edilmesi gereksede, gerçek basım üretimine geçildiği zaman, standart densite değerlerinde baskı yapıldığında, değişik marka boyaların oluşturduğu gri tonlar farklı CMY nokta değerlerinde karşımıza çıkmaktadır.


hspace=0

Gri balanstaki temel kaide, siyah boya ile elde edilen nötr gri tonların hangi CMY % nokta karışımlarıyla elde edile bileceğinin saptanmasıdır. Yukarıdaki örnekte baskı kontrol şeridinde bulunan C+M+Y nokta değerleriyle elde edilecek gri tonun, siyah boyanın gri tonuna ne kadar yakın olduğu karşılaştırılarak denetlenmektedir.

SLURRING / DOUBLING
Slurring (nokta deformasyonu) baskı üretimi sırasında kalıp ile blanket ve/veya blanket ile kağıt arasındaki kaymalar sebebiyle noktaların şekil değiştirerek oval biçime dönüşmesidir. Baskı Kontrol Şeritlerinde her kuruluş nokta deformasyonu tespiti ve denetimi için farklı yöntem kullanmaktadır. Slurring oluştuğu takdirde kalıp, blanket ve kağıt arasındaki ayarlar kontrol edilerek yeniden düzenlenmesi gerekir. Genel olarak blanket gerginliğinin zayıf veya silindirler arası baskı kuvvetinin fazla olması nokta deformasyonuna (slurring) sebep olmaktadır.

Doubling (nokta çiflemesi) baskı üretimi sırasında oriinal noktaların yakınında çok daha açık tonda gölge noktacıkların belirmesidir. Nokta çiflemesi genel olarak blanket temizliği veya 'register' renk oturtma ayarsızlığından kaynaklanmaktadır. Baskı Kontrol Şeritlerinde bulunan Nokta Deformasyonu (Slurring) ile Nokta Çiflemesi (Doubling) kutucukları olup kullanılarak çıplak gözle kontrol edilir ve baskı kalitesi sürekliliğinin sağlanması açısından büyük önem taşır.


hspace=0

BASKI DENSİTOMETRESİ
Kaliteli baskının ve renk tutarlığının garanti altına alınabilmesi, sürekli aynı renk tonlarında ve aynı kalitede baskıların gerçekleşebilmesi için Baskı Kontrol Şeridi kullanılmasının yanısıra, şeriteki denetim ve kontrol kutucuklarının da uluslararası kalite standartlarına göre Densitometre kullanılarak ölçülmesi şartır. Densitometre kullanmayan bir matbaanın çağdaşlığından, kalitesinden söz edilemez ve bu matbaaların baskı ve renk kalitesini sürekli sağlaması da mümkün değildir.

hspace=0
Baskı üretimi sırasında kontrol şeritlerindeki tüm kriterlerin tek tek ölçülmesinin uzun zaman alacağından, daha fonksiyonel ve tek bir tuş basımı ile tüm baskı kağıdındaki kutucuklarm ölçümünü kısa süre içinde gerçekleştiren ve aynı zamanda baskı makinesindeki boya musluklarına doğrudan hükmederek boya ayarlarını çok kısa süre içinde otomatik gerçekleştiren 'Online' densitometreler de bulunmaktadır.

Ülkemizde çok az sayıdaki matbaada kullanılan baskı makinesine doğrudan bağlı online densitometreler, baskı kalitesinin sürekliliğini sağladığı gibi, aynı zamanda CMYK boyaların kağıt yüzeyine eşit olarak aynı yoğunlukta dağılmasını ve renk tonlarının sürekli aynı değerlerde basımlarını temin etmekte; baskı ustalarının fziksel, psikolojik ve ruhsal problemlerinden kaynaklanan hataları ve renk tutarsızlıklarını tümden ortadan kaldırmaktadır.

Gretag/Macbeth, X-Rite, Techkon, Beta gibi frmalar tarafından üretilen baskı densitometreleri, baskı kontrol şeritlerindeki CMYK boya yoğunluklarının yanısıra, nokta kazançlarını ve CMY trap değerlerini ölçmek için kullanılır. Densitometrelerin içindeki yazılımlar sayesinde önceden yüklenen değerlere göre aradaki farkların da otomatik olarak hesaplanması sağlanmaktadır.

Bilgisayar ekranlarına bağlanabilen yeni densitometreler aynı zamanda ölçülen değerleri gerek rakam, gerekse grafk olarak kağıda da basabilmektedir.

RENK YÖNETİMİ
Baskı Kontrol Şeridi ile densitometre kullanımı Uluslararası Grafk, Basım, Yayıncılık ve Ambalaj sektörlerinde sağlıklı ve başarılı Renk Yönetiminin tesis edilmesi için de en önemli unsurdur. Ekranların, Laser ve Inkjet yazıcılar ile prova baskı ünitelerinin ve hata diital fotoğraf makinelerinin ofset baskıya göre renk eşlemelerinin yapılabilmesi ve gerçek Renk Yönetiminin tüm birimlerde kurulabilmesi için Baskı Kontrol Şeridi ve densitometre kullanılarak standart değerlerde basılmış Renk Yönetim Provası gerekir.

Bu bağlamda, renk uyuşmazlıklarını tümden ortadan kaldırmak ve renk tonlarında standart kaliteyi tüm baskılarda sürekli kılmak, ekranda görüntülenen renklerin ofset baskıda elde edilmesini sağlamak ve renkli laser ile inkjet yazıcı çıktılarındaki renklerin baskıyla eşitliğini temin etmek doğrudan Baskı Kontrol Şeridi ile Densitometre kullanımına bağlıdır.

Baskı üretiminde Baskı Kontrol Şeridi ve Densitometre kullanılmazsa hiçbir şekilde doğru Renk Yönetimi tesis edilemez, standart baskı kalitesi sağlanamaz, renklerin aynı tonlarda basım sürekliliği hiçbir şekilde temin edilemez.


Lütfen!
Bu yazının fotokopisini çekerek çalışmakta olduğunuz matbaaların yetkili personeline ve baskı ustalarına dağıtarak onların da bilgilendirilmesini sağlayınız.

 

December 2006

 


Standartlar