Photoshop Magazin
 


İyi Fotoğraf Çekme Teknikleri

01 December 2006 | Sayı: Dec 2006
 
1 2 3 4 5
 

İyi Fotoğraf Çekme Teknikleri


hspace=0


Dijital ya da analog olsun fotoğraf makinesi ile çekim yapmak az da olsa konu hakkında bilgi sahibi olmayı gerektiren bir uğraştır. Fotoğrafçılıkla ilgili bilginiz arttıkça da daha iyi kareler yakalamaya başlarsanız. Durum böyleyken daha iyi fotoğraf çekmenin en önemli anahtarı kullandığınız fotoğraf makinesinin özelliklerini iyi anlamaktan geçer.

İşte bu ayki köşemizde fotoğraf makinemizle nasıl daha iyi fotoğraf çekeriz sorusuna yanıt arayacağız. Bunu yaparken ki amacımız sanatsal yorumlar yapmak değil daha çok teknik olarak neler yapılabilir bunu ele almaktır.

POZLAMA
Ortamın ışığının ölçülerek uygun diyafram ve enstantane değeri verilmesine pozlama denir. Amatör ya da profesyonel olsun her dijital/analog makinenin bir pozlama sistemi vardır. Bazı gelişmiş fotoğraf makinelerinde pozlama; ortamın ışığı dışarıdan ölçülerek pozlansa da, genelde objektife giren ışık üzerinden hesaplama yapılır. Pozlama sistemleri genel olarak üç şekilde hesap yapacak gibi tasarlanmışlardır:

Multi: Bu pozlama modunda fotoğraflanacak alan makineye göre değişen bölgelere ayrılır (bölge sayısı model ve markaya göre 4, 8, 16 hatta 256 olabilir). Her bir bölgeden alınan ışık değerinin ortalaması hesaplanır ve uygun diyafram/enstantane bulunur. Bu pozlama yöntemi ortalama durumlar için iyi sonuçlar verir.

Merkez Ağırlıklı: Bu pozlama yönteminde ise enstantane/diyafram kombinasyonu için merkez ve ona yakın bölgeden alınan sonuca bakılır. Bu merkezin ortasına bir daire çizecek olursak 1-2 cm çapında bir bölgeyi kapsar. Bu yöntem daha çok ters ışık ya da kontrast siyah/beyaz konuların bulunduğu ortamlarda kullanılabilir.

Spot: Sadece merkezi bir noktadaki alanın değeri ölçülerek pozlama yapılır. Bu yöntem ise ağırlıklı olarak koyu/açık konuların birbirine girdiği durumlarda kullanılır.

Genelde basit fotoğraf makinelerinde sadece Multi sistem bulunur ve bunu değiştirmek mümkün olmaz. Gelişmiş ya da ileri seviye ürünlerde ise diğer pozlama yöntemleri de seçimli olarak kullanılabilir.

Pozlama yöntemini doğru belirlemek teknik olarak iyi fotoğraf çekmenin en önemli yollarından biridir. Çoğu durum için multi seçeneği iş görse de bazı özel durumlarda ve yerlerde diğer seçenekleri de kullanmak gerekir. Aşağıdaki fotoğraflarda doğru ve yanlış kullanım ile ilgili örnekler görülüyor:

hspace=0

NETLİK
Günümüzde birçok fotoğraf makinesi gelişmiş sistemlere sahip netleme mekanizmaları kullanmaktadır. Kullanım amaçlarına ve özelliklerine göre farklı netlik modları vardır:

Otomatik Netlik: En sık kullanılan netlik modu AF (Auto Focus) yani Otomatik Netlik'tir. Bu modda fotoğraf makinesi konu üzerindeki girinti ve çıkıntılar ile dış hatlarından bir nokta yakalayıp oraya netlik yapmaya çalışır. Birçok durum için Otomatik Netlik kullanmak yeterli olur.

Makro: Ancak çok yakın mesafeden (5-10 cm) bir obje fotoğraflamak istediğinizde Otomatik mod işinize yaramaz. Burada Makro (Macro) adı verilen yakın çekim modu devreye girer. Birçok fotoğraf makinesinde bulunan bu netlik modu ile 3-5 cm gibi yakın mesafelerden netlik yapabilirsiniz.

Manuel: Her fotoğraf makinesinde olmasa da bu mod yardımı ile elle istediğiniz noktaya netlik yapabilirsiniz. Böylece netliği tam istediğiniz noktaya uygulamış olursunuz. Bu üç temel mod dışında Continius (hareket eden cismi takip eden netlik), Single (tek bir noktaya netlik) gibi gelişmiş ve profesyonel fotoğraf makinelerinde bulunan modlar da vardır. Ancak konumuz kompakt ürünler olduğundan onlara detaylı değinmiyoruz.

hspace=0

POZ TELAFİSİ
En basit fotoğraf makinelerinde bile bulunan Poz Telafisi özelliği ile makinenin belirlediği poz değerlerinin yarım ya da 1/3 basamaklarla azı veya fazlasını verebilirsiniz. Yarım aralık adı verilen iki diyafram arasındaki değerler bu özellik yardımı ile kullanılabilir. Pozlamanın doğru yapılmadığı (dijital fotoğraf makinelerinde çekim öncesi sonuç ekranda görülebilir) ya da daha açık/daha koyu sonuçlar almak istediğiniz durumlarda diyafram, değiştirmeden ara değerler kullanmanızı sağlar. Birçok fotoğraf makinesinin bir köşesinde +, diğerinde – olan bir kare simgesi ile temsil edilen bu fonksiyon, pratikte sıklıkla kullanılabilecek bir özelliktir.


hspace=0

ISO
Klasik fotoğraf makinelerinde filmin ışığa duyarlılığını gösteren bir değer olan ISO dijital fotoğraf makinelerinde de kullanılan bir fonksiyon. Bütün fotoğraf makinelerinde 100 değeri genelde günışığı için uygun olan bir değerdir. Bazı ürünlerde bu değer 100, 200, 400, 800, 1600 hatta 3200'e kadar çıkabilir ve kullanıcı bunu kendisi belirler. Basit cihazlarda ise genelde üst değer 400 ya da 800 olur.

Özellikle ışığın az olduğu ortamlarda yüksek ISO kullanmak enstantane değerinin yüksek verilebilmesine dolayısıyla net ve keskin fotoğraflar çekilebilmesine imkan tanır. Ancak yüksek ISO değerlerinde Gren adı verilen İngilizce Noise olarak tanımlanan bir sorun ortaya çıkar. Özellikle ISO 800'den sonra ortaya çıkan bu sorun fotoğraflarda minik noktaların oluşmasına sebep olur. Gren fotoğrafa zaman zaman hoş bir etki katsa da genelde arzu edilen bir durum değildir. Bu sebeple yüksek ISO değerini seçtiğinizde karşınıza Gren sorunun çıkabileceğini hesaba katmanız gerekir.


hspace=0

BEYAZ AYARI
Dijital fotoğraf makineleri ile hayatımıza giren yeni bir kavram olan beyaz ayarı (İngilizcesi White Balance) farklı ışık kaynaklarının farklı renklerde ışık oluşturmaları sebebiyle ortaya çıkan bir özelliktir.

İnsan gözü bir ortama girdiğinde ışığın durumuna göre kendini otamatik olarak ayarlayabilir. Ancak fotoğraf makinelerinin hepsi bu konuda çok başarılı değildir. Bu yüzden video kameralarda da kullanılan beyaz ayarı fonksiyonu ile ortamdaki ışığın rengine göre fotoğraflarda düzeltme yapılır.

Örneğin; floresan lambalar yeşil tonlarında ışık yayarlar. Fotoğraf makinesi üzerinde beyaz ayarını floresana getirdiğinizde bu yeşil tonun karşıtı ile dengeleme yapılarak fotoğraf çekilir. Böylece yeşil tonlarla dolu bir fotoğraf çekmezseniz.

Beyaz ayarı temel olarak Otomatik, Floresan, Tungsten, Bulutlu, Güneşli, Flaş olarak seçilebilir. Her marka ve modelde olmasa da ortamdaki ışık dağılımından ölçüm yaparak Custom beyaz ayarı da yapabilirsiniz.
Beyaz ayarı bütün fotoğraf makinelerinde standart olarak Otomatik modda bulunur. Kullanıcı arzu ederse bu ayarı istediği gibi değiştirebilir. Genelde Otomatik modu bir çok durum için yeterli olsa da karışık aydınlatmaya sahip (floresan, akkor ampul, güneş ışığı vb. gibi) ortamlarda özel ayar yapmak gerekebilir.


hspace=0

FLAŞ
Geçen ay yine bu köşede işlediğimiz Flaş konusu da iyi fotoğraflar çekebilmek için önemli bir detaydır. Anlık çok güçlü ışık yayabilen bu minik aydınlatma cihazlarımız artık bütün dijital fotoğraf makinelerinde bulunuyor (hatta cep telefonlarına bile girdiler). Özellikle karanlık, gece ve aydınlatması yetersiz ortamlarda kullandığımız flaşlar, doğru kullanılmadığında kötü sonuçlar doğrulabilir.

Flaşlar ile ilgili en yaygın yanlış sadece gece kullanılabileceğini düşünmektir. Makine üzerinde bulunan flaşımızı konunun arkasından ışık gelen durumlarda (ters ışık) mekanın fazla aydınlık olduğu durumlarda konunun yüzünü aydınlatmak gerektiği yerlerde, düşük enstantane sebebiyle netlik sorunları yaşama ihtimali olunan yerlerde de kullanabiliriz.

Flaşın belli bir etki mesafesi olduğundan (dahili flaşların en iyisi bile 6-7 metreye kadar etkilidir). Bunu bilip ona göre davranmak gerekir. Etki alanının dışına çıkmadan çekim yapmak en iyi çözümdür.

Ayrıca çok güçlü ışık kaynakları olan flaşları yakın mesafeden insan portleri çekerken kullanmamak gerekir. Bu yoğurt gibi beyaz bir surat sonucunu doğuracağından pek tercih edilmez.

Flaşlarda Otomatik, Açık, Kapalı, Kırmızı Göz Engelleme, Soft (yada Slow) gibi modlar bulunur.

hspace=0

Bu ayki köşemizde bazı teknik detaylara değinerek fotoğraf çekerken daha iyi sonuçlar almanıza yardımcı olmaya çalıştık. Anlatması bizden uygulaması ve denemesi sizden. 2006 yılının bu son dergisinde yeni yılın hepinize mutluluk, sağlık ve huzur getirmesi temennisi ile bir yılı daha bitiriyoruz.

 

December 2006

 


Dijital Stüdyo