Photoshop Magazin
 


Mask'lar

01 October 2006 | Sayı: Oct 2006
 
1 2 3 4 5
 

hspace=0



Merhaba sevgili okuyucular. Photoshop kullanıcılarının bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bilgileri sizlerle paylaşmaya devam ediyoruz. Bu sayımızda bir çok kullanıcının merak ettiği, herkes tarafından dillendirilen ama tam olarak kullanılmadığını düşündüğümüz Mask'lar konusunu tüm detaylarıyla ele alıyoruz. Mask'lar konusu geniş bir konu ve ayrıntılara mümkün olduğunca inmeye çalışacağız. Bu yazımızı dikkatli bir şekilde okuyan sevgili okurlarımız, Photoshop'un en önemli yönlerinden biri olan Mask'lar üzerinde uzmanlaşarak ihtiyaçlarını çok daha basit ve kolay yollardan karşılayabilecekler.

Türkçe kaynakların çoğaldığı bu günlerde biz de kendi tarafımızdan bu konuya eğilmek istedik. Bugüne kadar Maskların bir bütün olarak hiçbir yerde ele alınmamış olması ayrıca önemlidir. En temel konudan başlayarak tüm detaylarıyla Photoshop CS2 kullanarak incelemeleri ve uygulamalı örnekleri birlikte yaparak gerçekleştireceğiz. Yazının bitiminde sizler içinde güzel bir arşiv belgesi oluşacağına inanıyoruz. Konuyla ilgili olarak sorularınız olursa, bir yerde takılırsanız hiç çekinmeden bize e-mail yazabilirsiniz. Sorularınıza en kısa zamanda yanıt verilecektir.

Photoshop öğrenmeye dair düşünceler;
Photoshop hakkında yıllardır çok şey yazıldı, çizildi, dersler anlatıldı. Konuşma aralarında genelde yazılımın zorluğundan bahsediliyor. Bu konuşmalar neticesinde yeni kullanıcıların Photoshop'a ürkerek yaklaşmaya, yarattıkları ön yargılarla yazılım üzerine fazla düşmemeye başladıklarını görüyoruz.

hspace=0

Bu fotoğrafta ise, cam küllüğün saydamlaştırılmasında, Alpha renk kanallarında bulunan kendi gri renk seviyesi kullanıldı. Küllüğün sol tarafı orijinal bırakıldı, sağ tarafı Alpha kanalındaki dokusuyla birlikte Layer Mask oluşturuldu. Layer Mask üzerinde küçük rötuşlarla kısa zamanda sonuçlandırıldı. Bulunduğu ortama oran ve perspektif olarak uymayabilir. Ama doğal cam havasını kısa zamanda verdik ve camın saydamlığını rahatlıkla algılayabiliyoruz. Çalışma üzerinde daha fazla zaman ayrıldığında çok daha mükemmel bir sonuç yakalanabilir.

Photoshop çok zor bir yazılım değildir, sadece bugüne kadar mekanik tarzda hazırlanan uygulama, ders anlatımları sayesinde düşünmeden uygulamaya geçme alışkanlığının bunda payı çok. Mekanik bir çalışma sisteminde olduğu gibi, anlatılan dersler, dersleri sorgulamadan, anlamadan aynen yazılarda yazdığı gibi mekanik bir şekilde uygulamaya geçirilmesiyle yazılım üzerine düşünme yetisi kaybolmuştur. Bu sebeple çalışma hayatında karşımıza çıkan özel uygulama ve problemlere karşı çözüm üretmede sıkıntılar yaşanmıştır. Kullanıcılar arasında klavye kısa yollarını öğrenerek, ezberleyerek tuşlardan yazılımı yönetmeye çalışma biçimlerine çok rastlıyoruz ve bunu ustalık ya da uzmanlaşma belirtisi olarak görenler çoğunluktadır.

Kısa yol canavarı olmayın!


Bu kısa yol canavarı olmanın en önemli yan etkileri arasında, menülerin içeriğinin unutulması, yazılımın yeni sürümlerine geçişte duraksama, yavaşlama, yazılımın yeteneklerinin tam anlamıyla kullanılamaması gibi belli başlı olanları sayabiliriz.

Çalışma sırasında ortaya çıkan ihtiyaçlar karşısında, menü ve tool'ların kısa yolları elbette kullanılmalı ama; bu bir noktadan sonra unutkanlığa, kısa yolunu bilip de menüde-ki yerini bulamamaya yol açtığında tekrar düşünmeliyiz. Böylelikle; yazılımın hiç kullanmadığınız hatta unuttuğunuz yönlerine doğru bir keşfe çıkma fırsatını da yakalamış olursunuz.

Bu yazımız böyle bir düşünme disiplininin bir ürünü ve üslupla yazıldı. Pratik düşünün, pratik davranın, kısa ve basit çözümler üretin ve çalışmanızı kullanılabilir bir noktada sonlandırın. Bilgiyi doğru kullanmak aynı zamanda kendinize zaman ayırmaktır.

Yazımızın ana konusu Masklar demiştik. Photoshop dünyasında Mask kelimesi birçok yerde geçiyor. Temel çalışma prensipleri aynı olan bu Masklar uygulamada farklılaşmaktadır. Seçimler, QuickMask, Layer Mask, Alpha Masklar gibi konulara genelden özele giderek ayrıntılı bir şekilde değineceğiz.

Mask (Maske) Nedir?

Photoshop üzerinde, seçim araçlarıyla yaptığımız tüm seçim işlemleri bir anlamda maskelemedir. Çünkü, seçim işlemleri ile çalışmanızın belirli noktalarına efekt uygulayıp, belirli alanları boyayabilirsiniz. Masklarda buna benzer, kimi durumda aynı işleve sahiptirler. Masklar aynı zamanda verimli bir çalışmanın gereklerindendir.

hspace=0

hspace=0

hspace=0


Çalışmanızın belirli bölgelerini seçmek istediğinizde klasik seçim araçları ihtiyaçlarınızı karşılamayabilir. Bu noktada tekrar tekrar düzenlenebilen Mask'ları hatırlamanızı öneriyoruz. Özellikle Layer Mask, Vektörel Mask'larda geçiş etkilerini uyguladıktan sonra, orijinal çalışmayı bozmadan Mask'ı yeniden düzenleyerek geçiş efektleri üzerinde çalışmalar yapabilirsiniz. Mask'lar Photoshop'ta sayısal olarak oldukça fazladır. Bu durum kimi zaman kullanıcılarda karışıklığa sebep olmaktadır. Hangi Mask'ın hangi aşamada uygulanacağı önemli bir konudur. Photoshop üzerinde kullanılan Mask'ları sıralarsak;

>> Layer (Katman) Mask,
>> Alpha Channel, Alpha Mask
>> Saydamlık (Blend If) Maskeleri
>> Vektörel Mask
>> Cliping Mask
>> Quick Mask
>> Seçim İşlemleri

Listelediğimiz bu maskeleme işlemlerinin tümünü örnekleriyle ve üzerinde yapacağımız çalışmalarla yazı dizimizde inceleceğiz. Mask'lar ile, çalışmanızın istediğiniz bölgelerini her türlü etkiden koruyabilir, özel renk uygulamaları gerçekleştirebilir, çalışmanızın piksel yapısını ve orijinalliğini bozmadan ve müdahale etmeden özel geçiş efektleri uygulama imkânına sahip olursunuz.

Mask uygulamalarında Siyah-Beyaz ve Gri renkler

Örnek uygulama pencerelerini incelerseniz, Mask'ı temsil eden küçük resimlerde sadece siyah ve beyaz renklerin olduğunu görebilirsiniz. Bu Mask uygulamalarının en temel noktasıdır. Mask uygulamalarında bu renkler saydam ve opak görüntüler elde etmek amacıyla kullanılır.

hspace=0

Mask üzerinde beyaz renkle sınırlandırılmış olarak gördüğünüz sınırlar içinde pikselleri görebilirsiniz. Siyah renkle sınırlandırılmış pikselleri göremezsiniz ve bu alanlar saydamdır. Bulunduğunuz katmanın altında farklı Layer'lar varsa, Mask üzerinde bulunan siyah ve gri tonların sayesinde alt katmanları görebilirsiniz. Mask üzerinde gri alanlar, gri ton seviyesine göre saydamlık özelliğini taşırlar. Oranlar siyaha yaklaştıkça saydamlık artar, beyaza yaklaştıkça saydamlık azalır, opaklık artar.

Örnek uygulamaları ekran fotoğrafında gördüğünüz gibi, Masklar farklı ton ve renklerde oluşturuldu. Dikkat etmeniz gereken, Maskların üzerindeki gri renk seviyelerinin farklı olması ve buna göre saydamlığın değişmesi... Özellikle Mask'ın üzerine Toolbox araçlarından Gradient uygularsanız katmanlar arasında çok yumuşak geçişler elde edebilirsiniz. Layer Mask, Quick Mask, Alpha Mask üzerine Filter menüsü altında bulunan efektlerin önemli bir çoğunluğunu uygulayabilirsiniz. Böylelikle çok özel etki, doku ve çalışmalar gerçekleştirebilirsiniz.

Özellikle fotomontaj çalışmalarında, üst üste iki fotoğrafın birbiriyle homojen bir şekilde görünmesi için ağırlıklı olarak Layer Masklar kullanılır. Layer Mask ve diğer mask uygulamalarının bazılarında (Layer Mask, Quick Mask, Alpha Channel) direkt mask üzerinde Brush araçlarıyla müdahale yaparak, siyah rengin farklı tonlarında boyamalarla geçişlerin, saydam alanların oranlarını manuel olarak değiştirebilirsiniz.

Örnek çalışmada gördüğünüz cam kâsenin olduğu katman ayva meyvesinin bulunduğu katmanın üzerinde. Normal şartlarda ayvanın görünmemesi gerekiyor.

hspace=0

hspace=0

Cam kâse kat­manına Layer Mask uyguladık, ardından Brush tool ile cam kâse katmanının mask bölümünü siyah ve gri tonlarda boyayarak geçiş etkisini oluşturmaya çalıştık. Brush ile siyah renkte mask üzerinde boyama yaptıkça alt katman­daki ayva cam kâse içinde görünmeye başladı. Cam kâse katmanının Mask'ına farklı siyah tonlarda boyama yaparak kâsenin içindeymiş görünümünü güçlendirerek çalışmayı tamamladık.

hspace=0

hspace=0

hspace=0

Sahil kenarında güneşlenen kadın görselinde olduğu gibi, yine Brush ile Quick Mask modunda boyama yöntemiyle seçimi oluşturduk. Bu seçimde Magenta rengiyle gördüğü­nüz yerler Brush aracıyla, foreground renginin siyah olarak belirlendikten sonra boyanmış görünümüdür. Siyah rengin Mask'lardaki anlamı gizleme, transparanlık, saydamlığı ifade ettiğini söylemiştim. Bu durumda, siyah ile boyanmış yani Mask rengi çalışmamızda pembe, bu bölümler seçim­den çıkarılmış yerlerdir.

hspace=0

Quick Mask ile boyama yöntemiyle seçim alanı oluşturur oluşturmaz Channel paletinde geçici bir Mask kanalı oluşur. Quick Mask modundan çıktığınızda bu oluşturulmuş Mask kanalı da ortadan kalkar. Bu görsel üzerinde hiçbir seçim alanı olmadan klavyeden Q harfine basarak Quick Mask moduna geçebilirsiniz. Bu durumda, Photoshop özel bir seçim alanı algılamadığından tüm alanın aktif seçim oldu­ğunu var sayar. Bu durumda oluşturulan Mask kanalının her yeri beyaz renklidir. Bu alandan seçim dışı kalmasını istediğiniz yerlere siyah renkle müdahale ettikçe bu bölüm­ler seçimden çıkar ve kanalda mask rengi siyah renkle gösterilir. Brush ile çalışmanız bitince tekrar Q harfine basarak aktif seçim alanına geri dönebilirsiniz. Quick Mask modunda pembe renk ile gösterilen alanlar Mask modundan çıktığınızda seçim dışı kalan piksellerdir. Mask'ların temelinde siyah ve beyaz renkler ve bunla­rın arasındaki gri tonlar olduğunu söylemiştik. Temelde Mask'ların anlaşılmasında bu iki örneğimizin yeterli oldu­ğunu düşünüyoruz. Mask'lar isimli yazı dizimizin devamında Quick Mask dahil, diğer Mask uygulamalarını tüm detaylarıyla işleyeceğiz.

Mask'ları neden kullanmalıyız?

Yazımın başlarında Photoshop üzerinde kullanılan Mask çeşitlerini sıralamıştık. Bu uygulama çeşitleri tümüyle üze­rinde çalışılan belge, iş türüne göre değişir. Bunun yanında çalışmada pratik olmak, hızlı bir şekilde ilerlemek için de Mask'lara ihtiyaç duyarız. Çalışma alışkanlıklarımız bizi ciddi olarak yönlendirir. Düşünsel olarak bir problem karşı­sında çözümleri düşünürken, Mask'lar ile aramız iyi değilse çözümlerin önemli bır kısmı Mask'larla çözülebilecek iken farklı yollara girebiliriz.

Mask'ları kullanıyorsak, çalışmanın gerekliliği durumunda bunun Mask'larla çözülebilecek yolları olduğunu anladığı­mızda kullanmaktan çekinmeyiz. Kullandığımız masaüstü yayıncılık, görüntü işleme yazılımlarının önemli bir çoğun­luğunu ticari hayatta kullanıyoruz. Ticari iş sürecinde kalite ve zaman çok önemlidir. Bizlere çalışmalarımızda kolaylık sunacak Plug-in'leri, hazır Style efektlerini, Action'ları zevk­le kullanıyoruz. Bunların yanında Mask'ların kullanımının yaygın olmadığını görüyoruz.

>> Layer Mask'larıyla bir fotoğrafın croplanmasında ve sonrasında tekrar crop'lanmış alanı ya da mask'ı yeniden düzenleyebilirsiniz.
>> Seçim araçlarıyla seçimi zor olan fotoğrafların (Saç, ağaç) dekupe işlemleri için Channel'ları kullanabilirsiniz.
>> Yoğun ışık ortamında ya da hatalı çalışmalar neticesinde görsellerin kaybolan dokularının yeniden kazandırılmasın­da, dokunun nispeten var olan diğer renk kanallarından dokuyu alıp sorunlu yere yedirilmesinde (Burada örneği anlatılacaktır) kullanabilirsiniz.
>> Hızlı maskeleme ve crop için Vektörel Mask'lar,
>> Layer'da bulunan bir yazının, içine görsellerinizi göme­rek maskelemek için Cliping Mask'i kullanabilirsiniz. >> Seçim işlemlerini hızlı bir şekilde düzenlemek için Quick Mask'ı kullanabilirsiniz...

hspace=0

Bu kullanım biçimleri ilk akla gelebilecek kısa tanımlardır. Hepsi farklı araçlarla kullanılması durumunda çok yaratıcı sonuçlara ulaşmanıza olanak sağlar.

Örnek çalışmada basit bir Layer düzeni ve Layer Mask kullanımı görüyorsunuz. Görsellerimizden solda yer alanı crop'lanmış olarak Layer'da konumlandırdık. Sağda bulu­nan, altında Mask yazan görselimiz crop'lanmadan, istediği­miz alan ve ölçekte bir seçim alanı oluşturarak Layer Mask tekniği ile kadrajlandı.

Layer Palet görünümüne dikkat ederseniz, Maske ile Layer'da yer alan görselin küçük ön görüntüsü arasında bir zincir (link) işareti bulunmaktadır. Bu Link işareti aktif durumdayken, Mask ile Layer'ın yer değiştirmesi, transform araçlarıyla büyütülmesi ya da küçültülmesinde birlikte hareket edeceklerini gösterir. Manuel olarak bu zincire fare ile tıklarsanız arasındaki link / bağ kopar. Bu durumda Mask ile Layer bir birinden bağımsız olarak hareket edebi­lirler. Çalışmanızın ilerleyen aşamasında görselinizin kadrajlanmış daire içindeki görünümü size yetersiz gelip, daha da büyütmek ya da küçültmek istediğinizde sadece Layer'ı seçip transform işlemleriyle istediğinizi gerçekleştirebilirsi­niz.

Mask ile kadrajlanmış alan sınırları içinde görselinizi bulun­duğu yerde sağa sola oynatabilir, dilerseniz sadece Mask'a tıklayıp transform araçlarıyla Mask alanına müdahale ede­bilirsiniz. Az önce söylediğimiz gibi, Brush, Gradient vb. araçlarla Mask'a müdahale edip, özel geçiş efektleri elde edebilirsiniz. Buna benzer bir çalışmada Mask kullanmama­nız durumunda, görselinizi kadraj sınırları içinde yeniden oluşturmak için tüm işlemleri tekrar yapmanız gerekirdi. Görselinizi açıp, ana Photoshop belgesi üzerine getirip, dai­resel bir alan oluşturup silmeniz, konumunu yeniden ayar­lamanız gerekirdi. Örneğini verdiğim bu uygulama sıklıkla karşılaştığım çok basit bir örnektir.

hspace=0

Bu çalışma Layer Mask uygulamasına bir örnek olarak yapılmıştır. Süt şişeleri bir fotoğrafın üzerine geldiğinde, şişenin boş kısmından arka plandaki ürünlerin görünmesi gerekiyor. Bu amaçla, şişelere Layer Mask uyguladıktan sonra saydamlaşmasını istediğim noktaları gri renklli bir  Brush ile boyadım. Mask'larda gri, siyah saydamlığı ifade etmektedir.

Önümüzdeki sayı kaldığımız yerden devam ederek, Mask kullanım yerleri ve örnek çalışmalar, Seçimler ve Alpha Mask, Alpha Mask'lar, Layer paletindeki Mask uygulamala­rı, kompozit geçişlerde Mask'lar gibi genel başlıklarla yazı­mıza devam edeceğiz.

 

October 2006

 


Mercek Altında