Photoshop Magazin
 


Fotoğraf Kuramı

01 September 2006 | Sayı: Sep 2006
 
1 2 3 4 5
 

hspace=0 


Fotoğrafın amacı hakkında çok şey söyleyebiliriz. Aslında her fotoğraf amacını yaşam ve süreklilik üzerine kurmuştur. Çünkü fotoğrafın varlık gerekçesini kullanım amacı ve sürekliliği belirliyor. Yine de fotoğrafın temel dayanağı yaşamdır. Yaşam ve varlıkla ilişkisi bulunmayan hiçbir fotoğraf, iç dünyamızda gerçek bir karşılık bulamaz.

Fotoğraf bağlamından koparıldığında gerçeği değil, sadece fotoğrafçıyı temsil eder. Fotoğraflar çekilmeden önce güzelliklerin, çekildikten sonra etik ve estetik tercihlerin dökümanı olurlar.

Bir fotoğrafı güzel yapan, güzelliklerin fotoğrafçı ile karşılaşmasıdır. Güzellikler fotoğrafta bir değer değil, yaratılmış biçimlerin çekici bir unsurudur.

Fotoğraf fotoğrafçının seyir defteridir. Güncelliğin, kalıcılığın ve tarihsel olanın görsel envanteri, tanık olmanın kanıtları...

Fotoğraf bir tutkunun görsel ifadesidir. Fotoğrafçılık ise bu tutkunun görüntülerle somutlaştırılması... Fotoğraflar eğer hayatın sabitlenmiş kayıtları olsaydı, yeryüzünün sanatçılarla dolup taşması kaçınılmaz olurdu. Meraklı her görüntü avcısının keskin bir imgeyi fotoğraflaması her zaman mümkündür. Fotoğraf alanında, ifade etmekle kayıt etmenin farklı şeyler olduğunu bilemeyen gözün, sanatsal bir görünümü ayrıştırması çok güçtür. En kolay olan da kayıt etmeyi, ifade etmek olarak sanan başarısız gözler...

Fotoğrafçılıktan anlamak sadece fotoğrafçıların tekelindeki bir iş değildir. Aslında fotoğrafçı olarak bakan göz de fotoğrafçı değildir. Fotoğrafçı göz, ancak derin bir tahlili gözlemlerinin kulvarına sokan, görüntü çerçevesini bir atmosfere dönüştüren, seçici ve karar verici kişidir.

Hiçbir içeriğe sahip olmayan fotoğrafı bir içerikle ilişkilendirmek, boş bidondan tok bir ses beklemekten başka birşey değildir.

hspace=0

Fotoğrafçı sadece fotoğraf çekmez, onun sonuçlarını da tayin eden kişidir. Her fotoğrafta çerçeveye fotoğrafçının da dahil olması gerekir. Çünkü onun görüntülerden kendini bağımsız tutması mümkün değildir. Fotoğrafçı orada bulunmanın, kararlaştırmanın ve sonucu bize önermenin sorumluluğunu taşıdığı sürece, görüntü çerçevesinde varlığını bize gösterebilir.

Konular bizi sadece fotoğraflarla ilişkili yapmaz, hayatla da ilişkilendirir. Fotoğraf, hayatın anlamını, fotoğrafçının heyecanlarını ve kararlarını bir içeriğin çerçevesinde bütünler.

Fotoğraf bir formata taşınan konudur. Konusu es geçilmiş bir fotoğraf, dümenini kaybetmiş gemiye benzer. Ve görüntüler okyanusunda rotasını kaybetmiş bir ceviz kabuğu misali yalpalayıp durur.

Bir fotoğrafçının gerçek niyeti yapıtlarında gizlidir. Yapıtın iyi okunması bizi bu niyete biraz daha yakınlaştırabilir. Fotoğrafçının niyeti ile nihai amaçları daima özdeştir. Ve bunlar birbirlerini tamamlayan bir görüntü eyleminin parçalarıdır.

Tekniği ve kompozisyonu kötü bir fotoğrafın içeriği güçlü olsa dahi, yine de izleyici nezdinde uygun karşılık bulamaz. Çünkü bir fotoğraf etkileme gücünü, ancak içeriğini de arkasına alarak gösterebilir.

hspace=0

Bir konu ne kadar çekici olursa olsun, kesinlikle fotoğrafçının amacını aşmamalıdır! Fotoğrafçı bir konuyu daima amacının yedeğinde ele almalıdır! Çünkü konu amacı öncel-leyen bir konuma taşınırsa, fotoğrafçının söyleyecek hiçbir sözü kalmamış demektir.

Güzelliklerin genel-geçer değerler olduğunu unutmamak lazımdır. Seçilmiş güzellikler, sorgulayıcı gözün güzellikler üzerindeki öznel saptamalarıdır. Güzellikler merak uyandırır, ilgimizi cezbeder ve onlara katılmaya bizi davet ederler.

Bazı fotoğraflar rastlantıların bize armağan ettiği şeylerdir. Rastlantıların bu armağanını başarılı bir yapıta taşıyamayan kişi fotoğrafçı değil, sadece passif bir tanıktır.

Görüntüleme süreci, görüntülerle birlikte yaşamayı da kapsamaktadır. Her görüntü öncesi ve sonrasıyla birlikte bu sürecinin bir parçasıdır. Fotoğrafçı sadece çekim aşamasında görmekle yetinmemeli, bir konuyu hazırlayan nedenleri de sorgulamalıdır. Çekilen fotoğraflar sadece çekim anının gözlemleriyle sınırlı olsaydı, herhalde fotoğrafçıların üsluplarından söz edemezdik.

Fotoğraf görülen dünyayı bütüncül olarak temsil etmez, fakat ayrıntıların bütünlüğü içinde kapsayıcı bir temsili gerçekleştirebilir. Bunu sanatçının öznel seçimleriyle, taraflı ve yargılayıcı bakışlarıyla taçlandırır.

 

September 2006

 


Fotoğraf Kuramı