InDesign'da Baskı Öncesi Otomatik
Doküman Kontrolleri ve Denetimler
Adobe InDesign'daki baskı öncesi otomatik doküman kontrol ve denetim fonksiyonları bilinçli ve sistemli kullanıldığı takdirde hatalı, eksik veya yanlış dokümanların basımı kesinlikle önlenmiş olur. Başka hiçbir programda bulunmayan bu özellikler InDesign sayfa tasarım ve mizanpaj programının grafik, basım ve yayıncılık sektöründeki tüm problemleri ortadan kaldıracak şekilde profesyonelce yapılandırıldığını da açıkça ortaya koymaktadır.
Bütün gelişmiş ülkelerdeki grafik, basım ve yayıncılık sektörlerinde yaygın bir şekilde kullanılmakta olan PDF (Portable Document Format) kayıtlarının gerçekleştirilmesinde de InDesign programı tüm profesyonel kayıt formatlarıyla birlikte her türlü görsel veya basılı medya ortamı için ayrıntılı kayıt seçeneklerini de içermektedir. Gerek film çıkış, gerekse bilgisayardan doğrudan kalıba pozlama (CTP) veya PDF dosyaların yaratılmasında tüm hataları tesbit edebilecek yetenekte fonksiyonlara sahip olan Adobe InDesign, yıllardan beri süregelen grafik tasarımcı, bilgisayar operatörü, servis büro ve baskı atölyesi ile reklam ajansı ve müşteriler arasındaki hatalı-bozuk-yanlış-eksik-kötü kalite tartışmalarını da büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır.
TRAP PRESETS (Şişirme Önayarları)
Ofset baskı sisteminde sayfalardaki yazı, çizgi, alan vs., grafik objelere verilen her tonda CMYK boyaların mutlaka üstüste oturması gerekmektedir. Kağıdın fiziksel özellikleri ile tram sıklığı değeri ve baskı makinesi durumu şişirme kalitesini etkileyen en önemli faktörlerdir. Baskı aşamasında gerek boya ve suyu alan kağıdın açması (deforme olması), gerekse baskı makinesi hızının artışından dolayı CMYK boyalar istendiği gibi üstüste %100 oturması olanaksız hale gelir. Ön Denetim, Renk Ayrım Öngörüntüsü, CMYK Nokta Değerleri Ölçümü, Toplam Boya Limit Kontrolü ve Boya Yönetimi ile Renk Şişirme, Renk Altının Oyulması ve Saydamlık Düzlenmesi fonksiyonları Adobe InDesign'da hatasız dokümanların hazırlanmasını garanti etmektedir.
Aynı zamanda, ofset boyalar transparan/saydam oldukları için, üstüste geldikleri zaman alttaki boyanın renk tonu ile karışarak farklı renk tonlarını oluştururlar. Bu sebeple CMYK renklerin temiz kalabilmesi ve alttaki rengin tonu ile karışmaması için, farklı renk tonların alttları bütün programlarda otomatik olarak boşaltılır (Knockout). Ancak altı boşaltılan renk tonları, gerek kağıt şişmesindendolayı, gerekse baskı hızının artışı sebebiyle üstteki renk altındaki boşaltılan rengin % 100 üstüne denk gelemez ve tam bir örtüşme hiçbir zaman sağlanamaz.
Bu problemin ortadan kaldırılması, üstüste gelen ve boşalan alanın kenarlarında beyazlık kalmaması için Trapping (Şişirme) olarak tabir edilen alan büyümesi programlar tarafından otomatik olarak gerçekleştirilir. Genel olarak şişirme (alan büyültme/küçültme) işlemi üstüste gelen renklerin açık ton olanında gerçekleştirilir ve koyu rengin oyuk kenarların üzerine taşırılarak bindirilmesi sağlanır. Bu uygulama neticesinde altı oyulmuş olan renk ile üstüne gelen renk arasında, baskı üretimi sırasında oluşabilecek boşluk/aralık/beyazlık otomatik olarak önlenmiş olur. Bütün programlarda otomatik olarak uygulanan Şişirme (Trapping) değerleri, zaman zaman eski baskı makineleri ile fazla açma yapan kalitesiz kağıtlarda ve çok yüksek hızlarda üretim yapan baskı makinelerinde yetersiz kalır. Bu problemi ortadan kaldırmak için, Adobe InDesign programında da özel şişirme ayarları yapabileceğimiz Trap Presets fonksiyonu bulunmaktadır.
Window>Output>Trap Presets 
Trap Presets penceresinde yeni bir şişirme düzenlemesi yapmak için pencerenin altındaki ikon tıklanır veya pop-up açılır menüden New Preset seçilerek Şişirme Önayar Seçenekleri penceresi açılır:
>> Trap Width (Şişirme Genişliği): Şişirme genişliği olarak gereken rakam 'pt: punto' cinsinden girilir. Kullanılacak kağıdın kalitesi düştükçe, tram sıklığı değeri azaldıkça ve bilhassa eski baskı makineleri için daha yüksek değerler girilmesi gerekir.
Default:
Varsayılan
Miter: Sivri Round: Yuvarlak Bevel: Kesik
End Style: Şişirme yapılan alanlarda renklerin üstüste bindirilmesinin sonlama noktası stili seçilir.
Miter: Sivri Köşeli Overlap: Bindirmeli
>> Trap Thresholds (Şişirme Oranları): InDesign'da şişirme oranları ile renk değerlendirme hassasiyetinin tesbit edilerek doğru uygulanabilmesi için matbaalardaki baskı ustalarının görüşü mutlaka alınmalıdır.
Step: Üstüste gelen CMYK renklerin farklı tonlarındaki hassasiyet derecesi belirlenir. %8 - %20 arası ideal oranlardır. Değer aşağı düşürüldükçe renk farklılık hassasiyeti artar ve şişirme daha fazla gerçekleşir.
Black Color: Siyah renklerin şişirilmesi için gerekli en düşük Siyah boya oranı için kullanılır. %70'ten daha düşük değer girilmemelidir.
Black Density: Siyah boyanın yoğunluk değeri girilir. Bilhassa çok koyu renklerin siyah olarak InDesign tarafından algılanabilmesi için girilen değer önem taşır. 1.6 ideal değer olarak kabul edilir.
Sliding Trap:
Şişirme Kayması olarak renklerin koyu ton kenarlarından başlayarak ortaya doğru daha düzgün şişirilmesi sağlanır.
Daha önceden başka bir dökumanda hazırlamış olduğunuz tüm şişirme ayarlarını Load Trap Presets seçerek dilediğiniz dökümana aktarabilir ve güvenle kullanabilirsiniz.
Vektörel çizimlerle metin alanlarının üst üste gelmesi durumunda, şişirme işleminin doğru gerçekleşebilmesi için, vektörel çizim alanının şekle göre düzenlenmesi gerekir.
OVERPRINT (Altını Oyma - Altını Boşaltma)
Ofset baskı tekniğinde CMYK boyalar transp aran/saydam oldukları için üstüste basıldıklarında altta kalan renk ile karışarak farklı tonların oluşmaması için, alttaki renk alanı, üstündeki farklı renk tonundaki objenin şekline göre oyularak boşaltılmaktadır. Bu işlem Knockout (Altını Boşalt/ Altını Oy) olarak bilinmektedir.
Overprint uygulamasında ise bunun tam tersi olarak, bilhassa siyah objeler ile siyah yazıların daha zengin ve koyu olarak basılmaları sağlamak ve şişirme problemini tümden ortadan kaldırmak için siyah renklerin altı boşaltılmaz.
Overprint (Altını Oyma / Altını Boşaltma) tekniği ayrıca örtücü yaldız, metalik veya fosforlu vb., boyalar kullanıldığı zaman da sıklıkla uygulanarak, renklerin daha doygun ve daha kuvvetli çıkması temin edilir. Örnek olarak, ekstra spot altın yaldız basılacak objelerin altına %50 - %100 Sarı alan açılıp üstündeki altın yaldız rengindeki objeye Overprint verilerek, yaldızın daha kuvvetli ve şişirme probleminden arındırılmış olarak basımı sağlanmış olur. Aynı şekilde ekstra metalik boya kullanılarak basılacak objelerin altına da uygun renk tonlarında alanlar açılarak, üstteki objelere Overprint ataması yapılır ve bu objelerin altındaki renk tonlarının oyulması/ boşaltılması önlenmiş olur.
InDesign'da altının oyulmasını/altının boşaltılmasını istemediğiniz objeleri tek veya grup olarak seçerek Overprint uygulaması yapmak için: Window>Attributes seçilir.
Overprint Fill: Dolgunun Altı Oyulmasın (Seçili obje veya objelerin dolgu renklerininin altına gelen alanlardaki renkler boşaltılmamış/oyulmamış olur.)
Overprint Stroke: Çizginin/Çerçevenin Altı Oyulmasın (Seçili çizgi veya objelerin çerçeve renklerininin altına gelen alanlardaki renkler boşaltılmamış/oyulmamış olur.)
Overprint Gap: Boşlukların Altı Oyulmasın (Seçili noktalı çizgi veya objelerin noktalı çerçevelerin ara boşluklarında kullanılan renklerin altına gelen alanlardaki renkler boşaltılmamış/oyulmamış olur.)
Nonprinting: Attributes penceresindeki bu fonksiyon, seçili objelerin ekranda görüntülenmesine rağmen baskı aşamasında kağıda çıkmaması için uygulanır. Seçilen objeler Nonprinting olarak atanırsa, bu objeler ekranda görünür fakat kağıda basılmamış olur.
OVERPRINT PREVIEW
InDesign'daki bu renk simülasyonu sayesinde, hatalı Overprint kullanımının baskı neticesi nasıl çıkacağı açıkça görülmüş olur.
Obje veya objelere Attributes penceresinden Nonprinting ataması yapılmış ise, Overprint Preview seçildiği takdirde bu objelerin ekrandaki görüntüsünün kaybolarak, gerçek üretimde kağıt üstüne basılı olarak çıkmayacağı açıkça belirtilmiş olur.
