Photoshop Magazin
 


Ekran Kalibrasyonu-2

01 December 2005 | Sayı: Dec 2005
 
1 2 3 4 5
 

hspace=0


Ekran Kalibrasyonu-2


Ekranda gördüğünüz renklerin aynısını ofset baskıda elde edebilmek için, ofset baskı provasına göre renk eşlemesinin mutlaka yapılması gerekir.

Bir önceki yazımızda belirtmiş olduğumuz ekran kalibrasyonu (RGB protonların sıfırlama işlemi) bittikten sonra, ekran ve yazıcının baskı provasına göre renk eşlemesinin yapılması gerekir. Ekran kalibrasyon cihazlarıyla yapılan düzenlemeler sadece RGB protonların dengelenmesi ve ekran görüntüsünün sıfırlanması demektir. Ekranda gördüğünüz renklerin aynısını ofset baskıda elde edebilmek için, ofset baskı provasına göre tüm ünitelerin renk eşlemesinin mutlaka yapılması gerekir.

Renk eşlemelerinin yapılabilmesi için de mutlaka uluslararası standartlara göre ofset baskı provasının tarafınızdan hazırlanıp sıklıkla çalışmakta olduğunuz matbaada, en çok kullandığınız kağıt ve boya cinsine göre standart değer ve ayarlarda basılmış olması esastır.


RENK EŞLEMESİ NEDİR ?


Renk eşlemesi, grafik, basım ve yayıncılık sektöründe ya da rengin önemli olduğu tüm sektörlerde, üretimin başlangıcından bitimine kadar tüm bölüm ve birimlerde kullanılan renk ile ilgili bütün cihaz ve ünitelerin gerçek baskı aşamasında standart değerlerle elde edilebilecek bütün renk tonlarına göre renk genişliklerinin düzenlenerek renk gamutlarının eşit hale getirilmesidir.

Bölüm ve birimlerde kullanılan cihaz veya ünitelerin her birinin renk genişlikleri farklıdır ve standart ofset baskı renk gamutundan daha zengin renk tonları verebilmektedir. Ancak bizim için önemli olan gerçek baskı üretiminde elde edilebilen renk genişliğidir. Bu sebeple temel olarak tüm ünite ve cihazların ofset baskıda elde edilebilecek renk genişliklerine göre düzenlenerek daraltılması gerekir.
Renk eşlemesinin temel amacı da, baskı öncesinde kullanılan tüm cihaz ve ünitelerin, kağıt cinsi , boya çeşidi, baskı makinesi ve diğer fiziksel-kimyasal standart koşullar ışığında, baskıda elde edilen renklere göre renk gamutlarının yeniden yapılandırılmasıdır.


BASKI PROVA ÖRNEĞİ


Ekran-Yazıcı-Baskı renk eşlemesi için hazırlanacak prova sayfasının kuralı, CMYK ana renkler ve ara tonları ile bu renklerin karışımından oluşan her çeşit açık koyu renklerin ve farklı CMY nokta karışımlarından oluşan gri ton kutucuklarının mutlaka baskı provasında yer almasıdır. Sayfanın değişik yerlerine  bu tonları dağıtabilir, aralarına beğendiğiniz fotoğrafları serpiştirebilirsiniz. Gerçek nötr gri tonların CMY nokta değerleri karışımı her değişik marka boyaya göre önemli değişiklikler arzetmektedir.

CMY nokta değerlerinin birbirine eşit olması hiçbir zaman gerçek nötr gri rengi vermez.
Ofset boyaların pigment formülasyonları, kroma değerleri ve kimyasal etkileşimleri vs., sebebiyle nötr gri tonların elde edilebilmesi ancak farklı CMY nokta değerlerinin prova baskılar neticesinde ölçümleri yapılarak ve/veya gözle kontrol edilerek saptanması gerekir. Bu sebeple açık, orta ve koyu ton nötr grileri hatasız belirlemek için farklı CMY nokta değerleriyle kombinasyonlar hazırlayarak prova baskı sayfasına yerleştirmelisiniz.

Provada kullanılacak fotoğrafların da özenle seçilmesi gerekir. Açık (pastel) renk tonları için ayrı bir görsel, Koyu renk tonları (kahverengi, haki-nefti yeşiller, kirli lacivertler vs.,) için farklı görsel, Canlı, doygun, temiz renkleri içeren rengarenk bir görsel ve Gri tonların hakim olduğu bir görsel prova baskı sayfasına mutlaka yerleştirilmelidir.

>>Hazırlamış olduğunuz prova sayfasını kesinlikle bilgisayarınızdan atmayın.
>> Prova sayfası üzerinde hiçbir renk vs., benzer değişiklikler yapmayın.
>>Prova sayfasında kullanmış olduğunuz fotoğraflar üzerinde hiçbir rötuş işlemi gerçekleştirmeyin.

hspace=0OFSET BASKI STANDARTLARI

Sağlıklı bir prova baskı elde edebilmek için, baskıya göndereceğiniz CMYK filmleri mutlaka kontrol ederek, film üzerindeki noktaların sağlıklı olduğundan emin olmalısınız.

>>Sayfanın etek veya makas kısmına, (üst veya alt boşluğa) CMYK boya yoğunluklarının kontrol edilebilmesi için orijinal kontrol strip yerleştirilmelidir.
>>Provalar, her zaman normal işlerin basıldığı baskı makinasında aynı baskı ustası tarafından basılmalıdır.
>> Provalar, her zaman kullanılan aynı marka ve aynı seri CMYK boyalar ile basılmalıdır.
>>Provalar mutlaka en çok kullanılan kağıt çeşitlerinin her birine ayrı ayrı basılması gerekir.
>>Baskı aşamasında, her zaman kullanılan aynı marka ve aynı özellikte Parlak Kuşe, Mat Kuşe, 1.Hamur ve 3.Hamur kağıt çeşitleri kullanılmalıdır.
>>Baskı aşamasında, kontrol strip üzerindeki CMYK boya yoğunlukları (densiteleri), kalibre edilmiş Baskı Densitometresi (Gretag-Macbeth, X-Rite, Teckhon) ile mutlaka ölçülmeli ve Uluslararası Standart değerlere uygun olarak basılması sağlanmalıdır. (ISO 12647-2)

                                            C             M               Y           K
Parlak Kuşe                        1.55       1.50           1.45      1.85
Mat Kuşe                            1.45       1.40           1.25      1.75
1.Hamur                             1.20       1.15           1.20      1.55
3.Hamur                             1.00       0.95           0.95      1.25

Tolerans: -/+ 0.05

Uluslararası Kalite Standartları çok daha geniş kapsamlı olmasına rağmen, ülkemizdeki basım sektörümüzün gerçekleri dahilinde asgari bu standartları belirtmekle yetinebildim. Hiç olmazsa bu standartların mutlaka gerçekleşmesini temin etmemiz gerekir. Gerçek ofset baskı standartları dahilinde kontrol strip üzerinde bulunan Dot Gain, Trap, Plate Control, Doubling, Slurring, Hue vs., değerlerin de baskı densitometresi ile ölçülerek, 25X, 50X lup ile gözlenerek uluslararası ofset baskı standartlarına uygunluğunun kontrol edilmesi şarttır.

PROVA BASKI SONRASI

hspace=0Prova baskısından sonra, şayet laminasyon, UV lak, vernik kaplama gibi işlemleri sıklıkla kullanıyorsanız, mutlaka birkaç adet prova baskısını bu işlemlerden de geçirtmelisiniz. Yüzey kaplama kimyasalları saf nötr beyaz ve gerçek saydamlıkta olmadıkları için CMYK renk tonlarını doğrudan etkiler ve renklerin üzerinde 'cast' oluşturur. Baskı sonrası yapılan her türlü kaplama, renk tonlarını %5 - %10 ve hatta %20 oranında etkilediği saptanmıştır. Bu sebeple baskı sonrası yüzey işlemi gören işleriniz için de ayrıca renk eşlemesi yapmanızda büyük yarar vardır.
Standart değerlerle basılmış olan provanızı, 5000 Kelvin ışık altında kontrol etmelisiniz. Ortam aydınlatması, monitörünüz vs., mutlaka standart kriterlere uygun olmalıdır. Dergimizin ilk sayısında açıkladığımız ortam ve ışıklandırma standartlarını tekrar gözden geçirmenizi tavsiye ederim. Renk eşlemesine başlamadan önce, ekran RGB renk gamut ayarını düzenleyen Gamma 2.0 ve/veya Gamma Control programlarını bilgisayarınıza yükleyin.


>> 
www.photoshopmagazin.com sitemizden;
MacOS 9 sistem için ‘GAMMA 2.0’
MacOS X sistem için 'GAMMA CONTROL'  yardımcı programlarını ücretsiz indirebilirsiniz.
>> Ekranınızı en az 30-45 dk. açık tutun.
>>Basılan provanın orijinal Photoshop dokümanını bilgisayarınızda açın ve basılı prova ile yanyana, aynı büyüklükte görüntülenmesini sağlayın.
>> GAMMA 2.0 veya GAMMA CONTROL programını açın (çift tıklama) ve “On” konumuna getirin.

GAMMA CONTROL AYARLARI (MacOS X sistem)

>> MacOS X sistem programları için Gamma Control yardımcı programını açtıktan sonra, elma menüsünden 'Preferences' seçerek gerekli düzenlemeleri yapın.

Remember correction when quitting: Sistemden çıkarken düzeltmelerin hafızada kalmasını sağlar
Simple: Basit düzenleme
Advanced: Gelişmiş düzenleme
Show at launch: Yükleme sırasında göster
Screens touching control window: Kontrol panelinin bulunduğu ekranda aktiftir
All screens: Bütün ekranlarda aktiftir
Show control window: Kontrol penceresini göster
Toggle apply gamma setting: Gamma ayarlarının uygulamasına geç

>> Apply Gamma Correction (Gamma Düzeltmesini Uygula) işaretleyin
>>Photoshop’ta boş beyaz bir sayfa açın ve sayfayı büyüterek ekranı bu boş beyaz sayfa ile doldurun. 
>> Provanın orijinal kağıdını (boş-baskısız) ekranın yanına tutun. Her çeşit ve her marka kağıdın beyazı farklı tondadır. Bu sebeple kağıdın beyazı ile ekranın beyazını aynı tona getirmemiz gerekir.

hspace=0>> İlk bölümdeki 0.5 - 1.5 Gamma değerlerini düzenleyerek ekran tonunu komple daha açık veya daha koyu tona dönüştürün.
>>Klavyenizde 'Shift' tuşunun basılı olmaması gerekir.
>>White = Beyaz'ı tıklayın ve Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB) ayar üçgenlerini teker teker sola doğru kaydırarak, ekranın beyazını kağıdın beyazına eşitleyin. (Genelde kağıtların beyazları, ekran rengine göre biraz daha sarımtraktır. Bu sebeple sadece Mavi’yi sola kaydırarak eşitlemeyi sağlayabilirsiniz.)
>> Kağıdın beyazını ayarladıktan sonra, ekrandaki beyaz boş sayfayı kapatın.
>> Beyaz ayarı yapmış olduğunuz kağıdın bu kez basılmış provasını ekranın yanına tutun ve orijinal Photoshop sayfasıyla karşılaştırın.
>> Sadece açık renk tonlarına dikkatlice bakın. White kısmındaki Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB) ayar üçgenlerini teker teker yavaşça sola/sağa kaydırarak, resimdeki açık renk tonlarını provaya eşitlemeye çalışın. Öncelikle açık gri-nötr tonları ayarlamanız daha sağlıklı başlangıçtır. (Gerekirse Gamma Adjustment ayarını da değiştirebilirsiniz.)
Açık gri ve açık renk tonlarını provadakilere yaklaştırdıysanız fazla zaman harcamadan, koyu tonlara geçebilirsiniz.
>>Black = Siyah'ı tıklayın. Bu kez resimlerdeki sadece koyu tonlara ve siyah olan yerlere dikkatlice bakın. Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB) ayar düğmelerini teker teker sağa doğru kaydırarak, koyu alanlardaki renk tonlarını provaya göre eşlemeye çalışın. (Gerekirse Gamma Adjustment ayarını tekrar kullanabilirsiniz.)
>>Koyu alanları da eşleştirebildiğiniz kadarıyla bırakın ve orta tonlara geçin.
>>Middle = Orta'yı tıklayın. Esas ince ve hassas ayarları yapmaya şimdi başlamış olacaksınız. White sadece açık tonları, Black ise sadece koyu tonları etkilerken, Middle bölümünde tüm renk tonları (ağırlıklı olarak orta tonlar) etkilenmiş olmaktadır. Bu sebeple, tüm renk tonlarının eşitleme işlemini Middle bölümünde çok dikkatlice yapmamız gerekmektedir. (Arada bir gözlerinizi dinlendirmelisiniz. Sürekli ekrana bakmak, gözünüzün renk algılama bölümlerini olumsuz etkiler ve yorgunluktan dolayı sağlıklı karar veremezsiniz.)
>>Bütün ayarlar ile mink minik oynamalar yaparak, orijinal fotoğraf ve renk kutucuklarındaki renk tonlarıyla prova baskıdaki renk tonlarını mükemmele yakın eşleştirmeniz fazla uzun sürmeyecektir.
CMYK ofset baskıda kullanılan bilhassa Cyan ve Magenta boyaların pigment kromatik yapısı çok güçlü olduğundan, bu tonların tamamını ekranda yakalamanız kolay değildir. Bu sebeple özellikle Mavi tonların ayarlarını yaparken zorlanabilirsiniz. Sakın kendinize sıkıntı yaratmayın, çünkü ofset baskının Cyan gamutu monitöre göre biraz daha geniştir.
>> Prova baskıya göre ekrandaki orijinal dokümanın renk tonlarını baskı provasına eşleme işlemi bitince, üst menüden “Gamma>Save as...” tıklayın ve ayarını bitirdiğiniz kağıt cinsini, gerekirse tarihini vs., yazarak bilgisayarınızda kolayca bulabileceğiniz bir klasör içine kaydedin.
Parlak kuşe, mat kuşe, 1.Hamur, 3.Hamur vs., diğer kağıt çeşitlerine de basılmış olan prova baskılarınıza göre yeni ekran kalibrasyonları yapmak çok daha kolay olacaktır. Onları da kağıt isimlerine göre aynı klasöre kaydedin.
Tüm renk eşleme ve kalibrasyon çalışmalarınız bittiği zaman, prova baskılarını yaptırmış olduğunuz matbaadaki standartlar değişmedikçe (boya, kağıt, baskı makinası, fiziksel ve kimyasal değerleri vs.,) ekranda görmüş olduğunuz resimlerin renk tonları seçmiş olduğunuz kağıt cinsine göre aynı tona çok yakın değerlerde olacaktır. Şayet monitörünüzün renk gamutu yeterli genişlikte ise, bu renk uyumluluğu mükemmele yakın derecede sağlanmış olur.
>>Farklı kağıda baskı yapılacağı zaman üst menüden 'Open...' seçilerek veya kaydetmiş olduğunuz dosyanın üzerine çift tıklama yaparak renk eşleme profilini ekranda aktif hale getirebilirsiniz.
>>Web tasarımı, multimedya veya sunum çalışmalarınz için Gamma Control ayarlarını devre dışı bırakmanız gerekir. (Apply Gamma Correction kutusundaki işareti kaldırın)

GAMMA 2.0 AYARLARI (MacOS 9 sistem)

hspace=0Gamma Control programında gerçekleştirilen işlemlerin hemen hemen aynısını Gamma 2.0 da uygulayabilirsiniz. Renk eşleme yöntemi ve uygulama penceresindeki ayarlar hemen hemen aynıdır. 

>> Programı aktif hale getirmek için 'ON'u tıklayın. 
>> Target Gamma: 1.8 işaretleyin.
(Gamma 1.8 Macintosh ve Yayıncılık standart değeridir.)
>>Photoshop’ta boş bir sayfa açın ve ekranı bu boş sayfa ile doldurun.
>>Provanın orijinal kağıdını (boş-baskısız) ekranın yanına tutun. Her çeşit ve her marka kağıdın beyazı farklı tondadır. Bu sebeple kağıdın beyazı ile ekranın beyazını aynı tona getirmemiz gerekir.

hspace=0>> Gamma Adjustment = Gamma Ayarı çubuğunu sağa sola kaydırarak, genel açık - koyu ton durumunu ayarlayın.
>>White Pt = Beyaz Nokta’yı işaretleyin ve Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB) ayar üçgenlerini teker teker sola doğru kaydırarak, ekranın beyazını kağıdın beyazına eşitleyin. (Genelde kağıtların beyazları, ekran rengine göre biraz daha sarımtraktır. Bu sebeple sadece Mavi’yi sola kaydırarak eşitlemeyi sağlayabilirsiniz.)
>>Kağıdın beyazını ayarladıktan sonra, ekrandaki beyaz boş sayfayı kapatın.
>> Beyaz ayarı yapmış olduğunuz kağıdın bu kez basılmış provasını ekranın yanına tutun ve orijinal Photoshop sayfasıyla karşılaştırın.
>>Sadece açık renk tonlarına dikkatlice bakın. White Point kısmındaki Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB) ayar üçgenlerini teker teker yavaşça sola/sağa kaydırarak, resimdeki açık renk tonlarını provaya eşitlemeye çalışın. Öncelikle açık gri-nötr tonları ayarlamanız daha sağlıklı başlangıçtır. (Gerekirse Gamma Adjustment ayarını da değiştirebilirsiniz.)
Açık gri ve renk tonlarını provadakilere yaklaştırdıysanız fazla zaman harcamadan, koyu tonlara geçebilirsiniz.
>>Black Pt = Siyah Nokta’yı işaretleyiniz. Bu kez sadece koyu tonlara ve siyah olan yerlere dikkatlice bakın. Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB) ayar üçgenlerini teker teker sağa doğru kaydırarak, koyu alanlardaki renk tonlarını provaya göre eşlemeye çalışın. (Gerekirse Gamma Adjustment ayarını tekrar kullanabilirsiniz.)
>>Koyu alanları da eşleştirebildiğiniz kadarıyla bırakın ve orta tonlara geçin.
>>Balance = Denge’yi işaretleyin. Esas ince ve hassas ayarları yapmaya şimdi başlamış olacaksınız. White Pt sadece açık tonları, Black Pt ise sadece koyu tonları etkilerken, Balance bölümünde tüm renk tonları (ağırlıklı olarak orta tonlar) etkilenmiş olmaktadır. Bu sebeple, tüm renk tonlarının eşitleme işlemini Denge bölümünde çok dikkatlice yapmamız gerekmektedir. (Arada bir gözlerinizi dinlendirmelisiniz. Sürekli ekrana bakmak, gözünüzün renk algılama bölümlerini olumsuz etkiler ve yorgunluktan dolayı sağlıklı karar veremezsiniz.)
>> Target Gamma = 1.8 değerinde sabit kalacak şekilde, diğer bütün ayarlar ile mink minik oynamalar yaparak, orijinal fotoğraf ve renk kutuuklarındaki renk tonlarıyla prova baskıdaki renk tonlarını mükemmele yakın eşleştirmeniz fazla uzun sürmeyecektir.
CMYK ofset baskıda kullanılan bilhassa Cyan ve Magenta boyaların pigment kromatik yapısı çok güçlü olduğundan, bu tonların tamamını ekranda yakalamanız kolay değildir. Bu sebeple özellikle Mavi tonların ayarlarını yaparken zorlanabilirsiniz. Sakın kendinize sıkıntı yaratmayın, çünkü ofset baskının Cyan gamutu monitöre göre daha geniştir.
>>Prova baskıya göre ekrandaki orijinal dokümanın renk tonlarını eşleme işlemi bitince, “Save Settings...” tıklayın ve ayarını bitirdiğiniz kağıt cinsini, gerekirse tarihini vs., yazarak bilgisayarınızda kolayca bulabileceğiniz bir klasör içine kaydediniz.

Parlak kuşe, mat kuşe, 1.Hamur, 3.Hamur vs., diğer kağıt çeşitlerine de basılmış olan prova baskılarınıza göre yeni ekran kalibrasyonları yapmak çok daha kolay olacaktır. Onları da kağıt isimlerine göre aynı klasöre kaydedin.

Tüm renk eşleme ve kalibrasyon çalışmalarınız bittiği zaman, prova baskılarını yaptırmış olduğunuz matbaadaki standartlar değişmedikçe (boya, kağıt, baskı makinası, densite değerleri vs.,) ekranda görmüş olduğunuz resimlerin renk tonları seçmiş olduğunuz kağıt cinsine göre aynı tona çok yakın değerlerde olacaktır. Şayet monitörünüzün renk gamutu yeterli genişlikte ise, bu renk uyumluluğu mükemmele yakın derecede sağlanmış olur.

>> Basılacak işin kağıt çeşidi değişince, “Load Settings...” tıklayarak, ayarlarını yaptığınız ve hspace=0önceden kaydetmiş olduğunuz renk eşleme profillerini çağırıp ekrana yükleyebilirsiniz.
>>Web tasarımı, multimedya veya sunum çalışmalarınz için Gamma 2.0 ayarlarını devre dışı bırakmanız gerekir. (OFF düğmesini tıklayın)
Ekranlarınızın RGB proton fosfor değer ve dengeleri zamanla değişeceği için belli aralıklarla kalibre etmenizde ve kağıt cinslerine göre düzenlemiş olduğunuz renk eşleme profillerini baskı neticeleriyle karşılaştırmanızda yarar vardır.

hspace=0Çalışmakta olduğunuz matbaa, kağıt cinsi, boya veya fiziksel ve kimyasal değerler değiştiği zaman yeni koşullara göre yeniden prova baskı yaptırarak ekran renk eşleme profillerini yeniden düzenlemeniz gerekir.

 

 

December 2005

 


Standartlar